nieuws

‘Gemeenten reageren onvoldoende op crisis’

bouwbreed Premium

Bouwers moeten gemeenten helpen door hun projecten door te lichten op ambities en marktwaarde. “Samen trap op, samen trap af”, zegt VNG-voorzitter Annemarie Jorritsma naar aanleiding van het bericht dat gemeenten hun grondposities voor 2,4 tot 3 miljard euro moeten afwaarderen.

De soep wordt niet zo heet gegeten, want veel van de verliezen zijn toekomstige winsten die waarschijnlijk bij nader inzien niet gerealiseerd worden. Of, zoals Jorritsma het omschrijft: “Een terugval in investeringsvermogen van 1,4 miljard euro.” De overige 1 miljard euro wordt onderverdeeld in verliezen op grondexploitaties en een daling van de marktwaarde van aangekochte gronden. Bij deze laatste post is het evenwel goed mogelijk dat de marktprijzen in de toekomst weer stijgen.
Evengoed moeten bouwers onderzoeken of ze tegen lagere kosten kunnen produceren door de bouwkosten, faalkosten en grondposities te bekijken en de infrastructurele investeringen aan te passen. Ook een verdere ketenintegratie in het bouwproces kan helpen.
De systematiek van de residuele grondprijsbepaling, waarbij de grondprijs het verschil is tussen de vrij-op-naamprijs en de stichtingskosten, werkt nu in het nadeel van gemeenten. Jorritsma: “Een stimulans ontbreekt voor bouwers om de stichtingskosten terug te dringen, of zelfs maar om woningprijzen marktconform te houden.” Bovendien werken prijsverlagingen van woningen als een hefboom voor de grondprijs. “Een prijsdaling van de vrij-op-naamprijs met 5 procent zorgt voor een daling van de grondprijs met 10 procent.”

Investeringsplannen

Gemeenten moeten intussen de investeringsplannen onder de loep nemen. Zij moeten zowel het bijstellen van de ruimtelijke ambities overwegen, als de duurzaamheidsambities, als de kwaliteit van de te bouwen woningen. Ook een tijdelijke bouwstop of het uitstellen van geplande grond-aankopen is mogelijk. Gemeenten hebben de afgelopen jaren steeds meer geïnvesteerd in grondposities, daardoor is het risicoprofiel van het gemeentelijk grondbedrijf aanzienlijk toegenomen. “Gemeenten hebben nog niet voldoende gereageerd op de crisis”, concludeert de onderzoekers van Deloitte. “Parameters en ramingen van kosten en opbrengsten bleken niet altijd realistisch”.
Zij verwachten dan ook dit en komend jaar nieuwe tegenvallers. Bij de meeste onderzochte gemeenten gaat men nog uit van een jaarlijkse stijging van de grondprijzen van 1,5 à 2 procent.

Reageer op dit artikel