nieuws

Student voorkomt instorting wolkenkrabber

bouwbreed

Student voorkomt instorting wolkenkrabber

Het gaat bij bouwen soms goed mis, zoals vorige week in Rotterdam. Maar soms kruipen bouwers en gebruikers juist door het oog van de naald. Zelden gebeurde dat zo spectaculair als in het geval van het Citicorp-gebouw, met 59 etages een van de hoogste wolkenkrabbers van New York.

Constructeur William LeMessurier, verantwoordelijk voor de
hoofddraagconstructie van het 279 meter hoge bankgebouw met zijn typerende
schuin afgesneden top, kreeg een jaar na oplevering een telefoontje van een
bouwkundestudent. Of het misschien kon kloppen dat hij de vier ondersteunende
kolommen verkeerd had geplaatst? De jongeman concludeerde na grondige studie dat
de constructie instabiel was. ‘Flauwekul’! was de eerste reactie van Le
Messurier. Hij legde trots uit hoe door de bijzondere plaatsing van de vier
massieve kolommen ruimte onder het gebouw vrij was gehouden voor de nieuwe
Lutherse kerk. Die moest geheel losstaan op hetzelfde krappe grondstuk aan
Lexington Avenue. De wolkenkrabber lijkt te zweven op zijn 35 meter hoge
betonkolommen. Die zijn niet op de hoeken, maar in het midden gepositioneerd. Op
straatniveau een spectaculair gezicht. Het systeem van stutten en windverbanden
dat de toren erboven zijn stabiliteit geeft, is daar nauwkeurig op afgestemd.
Met het oog op de windbelasting was in de top bovendien een innovatie ingebouwd:
een tuned mass damper (TMC) van 350 ton die gebouwbewegingen dempt.

Orkaan

Naar aanleiding van de opmerkingen van de jongeman sloeg LeMessurier toch nog
eens aan het rekenen. En deed een afgrijselijke ontdekking. Bij zijn
constructieberekeningen was hij uitgegaan van een licht staalskelet met gelaste
verbindingen. Maar om geld en tijd te besparen was tijdens de bouw besloten tot
geboute verbindingen. Daarvoor waren alleen nooit nieuwe berekeningen gemaakt.
De constructeur ontdekte dat bij windsnelheden boven 113 km/u het
Citicorp-gebouw door grote druk op zwakkere verbindingen zomaar kon bezwijken.
Althans, als de wind het gebouw diagonaal zou treffen en aldus twee zijden
tegelijkertijd zou belasten. LeMessurier zamelde alle moed bij elkaar en stapte
naar Citicorp. Met het dringende advies om als de bliksem het euvel te
verhelpen. Het orkaanseizoen stond voor de deur, geen tijd te verliezen. In drie
maanden tijd brachten lassers over alle tweehonderd boutverbindingen dikke
stalen platen aan, als enorme pleisters. Het gebouw bleef intussen gewoon in
gebruik. Even werd het spannend toen orkaan Ella op de stad afkoerste, maar die
boog op het laatste moment af. Citicorp en LeMessurier wisten het verhaal
twintig jaar uit de krant te houden. De constructeur betaalde de bank een
schadevergoeding van 2 miljoen dollar.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels