nieuws

Aangewezen op Terschelling

bouwbreed

Aangewezen op Terschelling

Door het overtreden van natuurregels mag sinds 7 juli 2010 op een fors deel van Terschelling niet meer worden gebouwd. Aannemers vestigen hun laatste beetje hoop op een mede-eilander. En laat dat nou uitgerekend een milieustrijder van het eerste uur zijn.

“Het is rampzalig”, foetert Jaap Bos, directeur van Bos bouwbedrijf, een van
de drie aannemers van het eiland. ”De gemeente is nu alweer druk bezig met een
natuurtoets, maar zij weet niet eens hoe dat moet. Ondertussen zijn ze hier
doodsbang een vergunning af te geven.” Bos heeft nog werk voor drie maanden,
daarna breekt er een onzekere periode aan. ” Vier, vijf projecten liggen stil.”
Het is onrustig op Terschelling, dat nauwelijks 4700 inwoners telt en voor 85
procent ‘verstrikt zit’ in een woud van natuurregels. Hoewel het timmeren,
metselen, boren en stukadoren in de grootste kernen doorgaat, hebben bouwers aan
de andere kant van die éne hoofdweg voorlopig niets te zoeken. Het probleem? De
Raad van State floot Terschelling terug met haar nieuwe bestemmingsplan.
Effecten op de natuur van het “jaarrond” openhouden van en feestjes geven in
strandtenten, waren ondermaats onderzocht. Ook met de stuifdijk op de Boschplaat
ging de gemeente de mist in: die kun je niet bombarderen tot cultureel monument.
Ecologen, maar ook de Waddenvereniging zien graag dat die stuifdijk met een
‘wash over’ deels terug wordt gegeven aan zee. Terschelling niet, het dacht de
dijk “op het laatste moment” een monumentale status te kunnen geven. “De
discussies over de strandtenten en de stuifdijk worden over de ruggen van
burgers en bouwers uitgevochten”, reageert René Jansen, directeur van Combibouw.
Ook de onduidelijke natuurregels zijn hem een doorn in het oog. “Ons eiland is
één groot stuk natuur. Iedereen praat daar over mee. Met als belangrijkste
partij de Waddenvereniging, die nauwelijks leden heeft op ons eiland. Dat is
lekker makkelijk praten. In het westen hoeven ze hier niet van te eten.” Jansen
neemt de gemeente weinig kwalijk. “Dat ambtenaren geen vergunning afgeven snap
ik ook nog wel. Het zal hen een zorg zijn dat ik mijnboterham niet kan
beleggen.”

Koeioneren

Ook Jaap Bos begrijpt niets van de Nederlandse natuurregelgeving. Van Haagse
bemoeienis wil hij al helemaal niets weten. “Wat hebben onze voorouders verkeerd
gedaan. Neem het Bouwbesluit. Dat heeft de gebouwen op Terschelling alleen maar
lelijker gemaakt. Het Rijk en Staatsbosbeheer koeioneren ons. Ik roep het al
jaren. Nu geef ik het verzet op.” Net zoals collega-bouwer Bos kan Jansen ook
nog wel even vooruit. “De komende maanden kom ik wel door. In het najaar zal er
weer veel werk zijn aan zomerhuisjes.” Somber is hij vooral over de verre
toekomst. “Als het nog lang zo blijft, moet ik één van mijn twee tekenaars
ontslaan.” Jan Ybema, de derde bouwer van het eiland, spreekt van een droevige
situatie. “Dit is kostbaar. De doodsteek voor de economie op ons eiland. Wij
bouwers zijn helemaal aangewezen op dit eiland. Bouwen nergens anders.” Ybema
ziet nog een extra nadeel: “Het tijdelijke lagere btw-tarief voor renovatie dat
tussen 1 oktober en 1 juli geldt, gaat aan onze neus voorbij.” Wethouder Jort
Spanjer, kan zich de zorgen van aannemers goed voorstellen. “Agrarische
bedrijven kunnen niet uitbreiden, een plan voor 150 woningen gaat in de ijskast
en de hotelbouw op een aantal locaties ligt stil. En het klopt dat we geen
enkele bouwvergunning afgeven”, licht hij toe. ”Nee, ook niet voor kleine
aanpassingen. Wij kunnen het wel goed vinden. En de natuurbeschermers ook. Maar
als de buurman een verbouwing hoog opneemt en doorgaat tot aan de Raad van
State, krijgt hij nog gelijk ook.” Dat de gemeente grove fouten gemaakt zou
hebben bestrijdt de wethouder, die van oorsprong architect is. “We hadden een
natuurtoets voor het hele eiland moeten maken, maar we deden dat alleen voor de
plekken waar we zeker van wisten dat we er iets mee gingen doen.” Spanjer zit
niet bij de pakken neer. “Het heeft geen zin om depressief te worden. Het gaat
erom: hoe komen we hier weer bovenop? We zijn nu aan het bekijken of we het
nieuwe bestemmingsplan kunnen opknippen. Verder werken we aan een oplossing voor
de korte termijn. We hopen dat we over een week of zes weer kleine verbouwingen
kunnen toestaan.” Aannemer Ybema heeft weinig vertrouwen in de wethouder. Hij
gelooft niet dat de situatie na 7 juli 2011, als het bouwverbod is verstreken,
daadwerkelijk is verbeterd. “Aan het afgekeurde bestemmingsplan hebben ze vijf
jaar gewerkt. En nu willen ze dat in een jaar tijd wel goed doen. Hoe is dat in
godsnaam mogelijk?” Bouwer Bos is het eens met Ybema. Volgens hem is er slechts
één iemand die de aannemers van het eiland kan helpen: milieustrijder en
eilandgenoot Wouter van Dieren. “Hij schreef dit weekend een stuk in de
Terschellinger, een plaatselijke krant. Hij snapt de problematiek. Heeft er ook
voor gezorgd dat het bouwen van kolencentrales bij de Eemshaven door kon gaan.”

Reddende engel

Van Dieren lacht als hij hoort dat aannemers hem als de reddende engel
beschouwen. “Wie was het”, reageert hij nieuwsgierig. De milieu-ondernemer die
bij meerdere majeure projecten als bemiddelaar optrad, weet wel wie
verantwoordelijk is voor de “absurde situatie” op het eiland dat hij lief heeft.
“Terschelling is verantwoordelijk. Die maakte fouten in de procedure. Een
veelvoorkomend probleem. Negen van de tien bedrijven en negen van de tien
overheden hebben hun huiswerk niet op orde. En als je de natuurbeschermingswet
niet beheerst, dan is het prijsschieten voor natuurclubs.”

Ingewikkeld

Dat natuurregels te complex zijn voor een doorsnee Terschellingse ambtenaar,
gaat Van Dieren te ver. De gemeente Terschelling maakte volgens Van Dieren domme
fouten. “De stuifdijk op de Boschplaat is door de gemeente aangewezen als
cultureel monument, waar niets aan mag gebeuren. Maar dat heeft geen wettige
status. Dat de Waddenvereniging en Staatsbosbeheer daar bezwaar tegen maakten is
logisch.” Zwaar de mist in ging Terschelling volgens hem ook met de
strandtenten. “Dat het in de winter openhouden van strandtenten effecten heeft
op de natuur, is waarschijnlijk ecologische onzin. Met goede berekeningen had de
gemeente dat eenvoudig kunnen aantonen.” Wil Terschelling binnen een jaar tot
een goede oplossing komen, dan adviseert Van Dieren een goed gesprek met de
belangrijkste bezwaarmakers. “Stel ze de vraag wat ze willen. En kijk dan samen
in de geest van de natuurbeschermingswet naar een oplossing. Gebrek aan
deskundigheid? Ik kan ze helpen.” Een telefoontje heeft de eilander nog niet
gehad. “Als Terschelling ons uitnodigt komen we altijd. Een gesprek kan nooit
kwaad”, laat Auke Wouda, jurist bij de Waddenvereniging weten. ”Ik weet alleen
niet of we daar Wouter van Dieren bij nodig hebben. Hij doet toch vooral grote
zaken. Dit is maar een klein probleempje.” Wouda vindt dat bouwers vooral boos
moeten worden op de gemeente. “Nee, de stuifdijk is niet de angel in dit
verhaal. En de strandtenten ook niet, al kun je je afvragen of je daar onbeperkt
feestjes en partijtjes moet toestaan. De angel in deze kwestie is de passende
beoordeling van effecten, die ontbreekt bij het bestemmingsplan. Drie, vier jaar
geleden hebben wij de gemeente al gewaarschuwd: wees verstandig!” Wethouder
Spanjer kan zich die waarschuwing van de Waddenvereniging niet herinneren. “Ik
ben dan ook nog maar kort wethouder.”

Eigen koers

Onderhandelen met de Waddenvereniging ziet Spanjer hoe dan ook niet zitten.
“Ik ga toch ook niet aan Staatsbosbeheer toestemming vragen voor ons
bestemmingsplan? Zeker niet als wij dan moeten tekenen voor de ‘wash over’. Ook
de strijd over de strandtenten moet gewoon gestreden worden.” Spanjer bepaalt
zijn eigen koers. “Wij proberen een passende natuurtoets uit te voeren. Nee,
Terschelling is niet in tranen. We maken ons zorgen. En die zorgen moeten snel
verdwijnen.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels