nieuws

‘Nederland is nooit af’

bouwbreed Premium

‘Nederland is nooit af’

De nieuwe topman van BAM verwacht geen dubbele dip, maar juist een voorzichtig stijgende lijn voor de bouw.

Nico de Vries volgt morgen Joop van Oosten op als nieuw boegbeeld van ‘s
lands grootste bouwer. Hij heeft een nieuwe bril aangeschaft en zint op wat
accentverschuivingen. De hoedenparade en Prinsjesdag heeft De Vries gemist. In
Berlijn heeft hij zich de afgelopen dagen bemoeid met een bouwproject dat een
moeizame start kende, omdat de opdrachtgever slecht was voorbereid. Door strak
management is het project vlotgetrokken en haalt BAM de gestelde deadline. “Maar
daarvoor sturen we wel een rekening.” In het vliegtuig terug heeft hij de
hoofdlijnen van de Miljoenennota doorgenomen. “Het is op alle fronten wat
minder, maar uiteindelijk blijft veel geld beschikbaar voor bouwprojecten. Er
blijven de komende jaren nog veel grote projecten overeind, waaronder de A6/A9.”
Hij was aangenaam verrast de wegverbreding tussen Schiphol en Almere
ongeschonden aan te treffen. Een megaproject van 4 miljard euro. “En zo zijn er
nog wel meer. Nederland is nooit af. We blijven altijd schaven aan de bebouwde
wereld en de wegen ertussen.” Hij weet nog goed dat hij in 1986 net was benoemd
tot adjunct-directeur en een nieuwe toekomststrategie moest uitdenken. “De
heersende gedachte was: Nederland is af. Sindsdien zijn we allesbehalve stil
blijven staan. Accenten verschuiven, markten bewegen, maar er blijft ook in de
toekomst een goede boterham te verdienen in de wegenbouw.” De Vries zal vandaag
tijdens het Nationaal Wegencongres zijn visie uiteenzetten. Het
‘life-cycle’-denken gaat de komende jaren nog veel veranderen, is zijn
verwachting: “Met de focus op energie in het kielzog.” De Vries is in bijna een
kwart eeuw opgeklommen van werkvoorbereider tot voorzitter van de raad van
bestuur. Hij kent de bouwwereld van haver tot gort en weet wat er speelt. Hij
kent de gevoeligheden over het grootbedrijf versus het kleinbedrijf, de
discussies over gunnen op de laagste prijs en professionele opdrachtgevers. “In
de tijd van het AVBB (een van de voorlopers van Bouwend Nederland) waren grote
bouwers veel machtiger, vechtcontracten zullen nooit verdwijnen en
Rijkswaterstaat verdient een pluim”, zet de bijna bestuursvoorzitter alvast de
toon. “De bouw was lange tijd versnipperd en opgeknipt in tal van clubjes die
allemaal afzonderlijk op het Binnenhof aanklopten voor wetswijzigingen en
subsidies. De bundeling naar één vereniging in de vorm van Bouwend Nederland
heeft ons veel credits in Den Haag opgeleverd. Eindelijk kunnen we een vuist
maken. We hebben nu een democratisch systeem en daarbij worden de grote
aannemers niet voorgetrokken. Juist de voortrekkers van het mkb weten een steeds
betere stempel te drukken binnen de vereniging. En dan is het toch jammer dat er
nog één clubje blijft roepen dat ze niet wordt vertegenwoordigd”, kan hij een
sneer richting AFNL niet laten. BAM heeft een mager eerste halfjaar achter de
rug. Ruim 50 miljoen winst op een omzet van 3,4 miljard euro, maar de
orderportefeuille is 12 procent gegroeid naar 12,4 miljard euro. De topman denkt
dat het ergste achter de rug is. De grootste bouwpartij van Nederland heeft
recent de pps-A12 Veenendaal binnengehaald en een van de twee
alliantiecontracten van het spoortraject OV-SAAL. “Ik ben een optimistisch man,
maar volgens mij gaan we de goede kant op.” Ook van de 2,2 miljard euro voor de
Spoedwet-projecten weet BAM een behoorlijke taartpunt mee te snoepen. De Vries
blijft voorlopig focussen op de vijf thuislanden: Nederland, België, Duitsland,
Verenigd Koninkrijk en Ierland, maar sluit nieuwe activiteiten bijvoorbeeld in
Oost-Europa niet uit. “Aan dat soort ontwikkelingen kun je niet voorbijgaan op
het moment dat we bijvoorbeeld het verzoek zouden krijgen om in te schrijven op
de nieuwe metrolijn in Praag. Misschien moeten we eens iets verder kijken dan
West-Europa. Nieuwe prikkels werken stimulerend.” Hij is niet van plan het
achterste van zijn tong te laten zien over de nieuwe accenten die het bedrijf
onder zijn leiding zal zetten. Het bedrijf moet verder, maar wel zonder
overhaaste stappen en pas nadat intern is gecommuniceerd. “De bouw is in de
afgelopen tien jaar al veel moderner geworden. Processen zijn gestroomlijnd,
certificaten zijn behaald en aangescherpt. Faalkosten blijven, maar hebben onze
volle aandacht en zouden veel hoger uitpakken als we niets hadden gedaan.
Natuurlijk mogen de tenderkosten omlaag, maar het is logisch dat opdrachtgevers
letten op de prijs en concurrentie. Het aantal pps-projecten mag ook omhoog,
maar wij hebben wel de plicht om een aantal succesvolle bouwwerken neer te
zetten en goed te luisteren naar de wensen van de opdrachtgever. Dan volgen de
lagere overheden vanzelf. Dat voorspel ik. Ook op basis van wat gebeurt in de
landen om ons heen.” De Vries vindt dat de houding van opdrachtgevers richting
de bouw positief is veranderd. “Als we nu wat zeggen, wordt er geluisterd en is
de sfeer van wantrouwen weg. Je mag eerlijk zeggen dat je er graag een paar
procent aan overhoudt.” De bouwer heeft Rijkswaterstaat vooraf gewaarschuwd de
spoedprojecten niet te tenderen als de A2-Maastricht. “Dan was het gegarandeerd
misgegaan. De capaciteit voor de uitvoering is geen probleem, maar de voorfase
wel. Dat advies is ter harte genomen.”

Professionalisering

Rijkswaterstaat heeft een belangrijke rol gespeeld bij de
professionaliseringsslag. “Het niveau van hun projectmanagers is structureel
verbeterd. Tijdens de uitvoering van de hogesnelheidslijn was het aantal
personele wisselingen nog enorm en is veel misgegaan, met als dieptepunt de zaak
bij de raad van arbitrage over de onderbouw. Een compliment voor Rijkswaterstaat
dat een radicale koerswijziging heeft durven inzetten en een enorme slag heeft
gemaakt.” De Vries kent het boek van Marcel Metze over de reorganisatie van
Rijkswaterstaat, maar is het helemaal niet eens met de complotachtige theorie.
“Die ophef daarover heb ik niet begrepen en heeft onterecht een smetje op het
blazoen van Bert Keijts (oud-topman Rijkswaterstaat) gegeven.” De Vries heeft
‘Veranderend getij’ niet eens uitgelezen, zo matig wist het hem te boeien. Door
de rechtszaak waren vooraf de verwachtingen hooggespannen. “Onterecht, je raakt
al snel de draad kwijt. Als je drastisch in een organisatie hakt, vallen hier en
daar wat spaanders.”

Het Nationaal Wegencongres 2010, georganiseerd door Cobouw en het
Nederlands Instituut voor de Bouw, wordt vandaag gehouden in het NBC in
Nieuwegein.

Reageer op dit artikel