nieuws

Wit folie houdt kolommen koel

bouwbreed Premium

Wit folie beschermt de forse kolommen voor het gebouw op kavel 3A van het Oosterdokseiland in Amsterdam

Smit’s Bouwbedrijf verpakt de kolommen in folie op advies van Betonmortelbedrijven Cementbouw. Dat houdt warmtestraling tegen en voorkomt uitdroging en scheuren tijdens de verharding.
De stalen bekisting voor de kolommen, vervaardigd door Hendriks Precon uit Veenendaal, is om dezelfde reden wit gelakt. Bovendien wordt tijdens de zomerhitte ’s avonds en ’s nachts gestort. “De uitvoering van deze kolommen is een betontechnologische uitdaging”, stelt Alex van der Ham, werkencoördinator bij Betonmortelbedrijven Cementbouw uit Cruquius. Het vergde een half jaar voorbereiding samen met Smit’s Bouwbedrijf (SBB). Het bouwterrein ligt aan de zuidzijde van het spooremplacement ten oosten van het Centraal Station in Amsterdam. Onder de gebouwen op de kavels 1 tot en met 4 is een onderdoorgang voorzien. De gevels langs het spoor beginnen daarom pas op een hoogte van zo’n 15 meter. Dat is constructief opgelost door het toepassen van kolommen.
Stedenbouwkundige Erik van Egeraat schreef een verscheidenheid aan kolommen voor. De kantoren op kavel 2 bijvoorbeeld hebben slanke prefab betonnen kolommen onder de gevel. Ook de kolommen onder de bibliotheek op kavel 4 staan langs het spoor. Om te voldoen aan de verscheidenheid krijgt het gebouw op kavel 3 vier forse kolommen met dwarsliggers ter ondersteuning van een dikke betonvloer.
Luc van Reyn van architectenbureau Crepain Binst uit Antwerpen, de ontwerper van het gebouw: “We delen kavel 3 met een smal gebouw van Meyer en Van Schooten, dat helt helemaal over. Wij hebben voor robuuste kolommen gekozen. De vormen zijn als van geplooid papier, daarom noem ik het origami-kolommen.”

Balletdanseressen

Op het eerste gezicht lijken de kolommen constructief op benen van balletdanseressen, maar dat is schijn. “Aan de achterzijde van het gebouw zijn smalle kolommen voorzien die op trek belast worden”, legt Van Reyn uit. Hij noemt de dwarsliggers vanwege hun vorm ‘kano’s’. “We wilden geen ronde of vierkante kolommen. Van de kano’s komen alle lijnen in de hoeken van de kolomkoppen samen.” De kolommen lopen constructief door tot op de fundering. Strukton Civiel heeft de ondergrondse tweelaagse parkeergarage uitgevoerd. SBB bouwt vanaf de begane grond. De kolommen zijn bijna 14 meter hoog en lopen taps toe, ruim 3 bij 1,8 meter aan de bovenzijde en zo’n 1,5 bij 1 meter aan de onderzijde. “We wilden de kolommen in prefab beton uitvoeren; we hebben ook semi-prefab met holle elementen onderzocht”, aldus Ruurd Potma, bedrijfsleider van SBB.

Spanningen

Dat bleek niet mogelijk vanwege de omvang en de wapeningstechniek. Het lab van Betonmortelbedrijven Cementbouw onderzocht de mogelijkheid om de kolommen te storten. Dat is mogelijk zonder koeling door gebruik te maken van witgelakte bekisting en het verpakken van de ontkiste kolommen in witte folie. Dan komen de spanningen in het beton tijdens de verharding niet boven de op te nemen treksterkte. Bij de berekening is uitgegaan van een specie van 22 graden tijdens het storten, een buitentemperatuur tussen 18 en 22 graden en een windsnelheid van 3 op de schaal van Beaufort.
De eerste twee kolommen zijn gereed. Vanwege de tropische temperaturen overdag worden de derde en mogelijk de vierde kolom ’s avonds en ’s nachts gestort. Dat gebeurt met zelfverdichtend beton in een C35/45 sterkte CB Vloeiconcreet type 7.9. De stijghoogte is zo’n meter per uur, zo’n 2 tot 3 kubieke meter. De mortel wordt met 6 kubieke meter per truckmixer aangevoerd. Na 72 uur mag de bekisting eraf, bij voorkeur op het warmst van de dag. Het witte folie moet meteen aangebracht worden en 10 to 12 dagen blijven zitten. De kistdruk door de zelfverdichtende betonmortel is hoog.
De kano’s zullen worden gestort van gewoon beton in houten bekistingen, aan de bovenzijde met wit folie toegedekt. Op de kano’s komt een voorgespannen 50 centimeter dikke vloer met randen van 80 centimeter.

Reageer op dit artikel