nieuws

Hoe d&c afgleed naar traditie

bouwbreed Premium

– Het blijkt lastig om het ingesleten rollenpatroon tussen opdrachtgever en opdrachtnemer te doorbreken. Om Apeldoorn te plezieren, greep BAM niet in toen het d&c-contract Oost Veluweweg steeds meer traditionele trekjes begon te vertonen. “Onze hele organisatie is ingericht op traditioneel aanbesteden.”

De opwaardering van de Oost Veluweweg in Apeldoorn werd in twee fases uitgevoerd. De eerste fase via een RAW-bestek, de tweede via d&c. Perfect voor een pilot, waarbij de TU Twente de verschillende werkwijzes vergeleek. De schokkende conclusie is echter dat de uitvoering van het d&c-contract afgleed tot een traditionele uitvoering onder regie van de gemeente Apeldoorn. David Rensen studeert later dit jaar op af op de pilot. Hij mocht driekwart jaar meelopen op het werk en volgde alle bouwvergaderingen. “Na het aanvankelijke enthousiasme voor een innovatief project, groeide de weerstand. De theorie van het contract werkte niet in de praktijk en al heel snel trad een sneeuwbaleffect op om terug te vallen in de oorspronkelijke werkwijze van fase 1. Je moet echt anders werken en alle partijen vooraf betrekken bij die nieuwe aanpak, want anders loopt het mis. Overigens mag je niet alle tegenslag terugvoeren op de contractvorm”, presenteert Rensen zijn bevindingen tijdens de workshop georganiseerd door Bouwend Nederland en Stadswerk. Toch is het project binnen tijd en budget opgeleverd en weigeren de partijen te spreken van een mislukking.

Gaten

Het bestek voor de eerste fase van de beton-weg bleek na gunning van de Europese aanbesteding lastig uitvoerbaar. Onder meer de aanpak voor de aanvoer van beton zou zes tot zeven ton duurder uitpakken. BAM schreef 23 procent onder de raming in en heeft de ‘gaten’ in het bestek niet vooraf aangekaart. “Logisch, dat hoort bij het traditionele spel. En dan weet je dat het halverwege weer terugpakt”, reageerde een van de aanwezigen. Het openhartige inkijkje in de praktijk van alledag van innovatief aanbesteden in de gww-sector lokte veel reacties uit.
Anderen reageerden juist geërgerd dat BAM niet vooraf bij de inlichtingen had gewezen op de gaten in het bestek. “Zo ben je geen betrouwbare partner.” En ook het prijsduiken kwam op schampere opmerkingen vanuit het publiek te staan. “Waar zijn jullie mee bezig.” Waarop Peter Staats van BAM Wegen reageert: “We moeten 148 mensen aan het werk houden. Concurrentie draait om het recht om laag in te schrijven.” In plaats van een gang naar de rechter werd gezocht naar een oplossing en kreeg BAM ook een op een de tweede fase gegund, maar dan wel via het UAV-gc en tegen 10 procent lagere prijs. Omdat de aanneemsom onder de 5 miljoen euro lag, was er aanbestedingstechnisch geen probleem. In totaal heeft de wegverbreding zo’n 12 miljoen euro gekost. Menno van Dam van de gemeente Apeldoorn is tot de conclusie gekomen dat er heel wat meer nodig is dan alleen een ander contract om tot een andere werkwijze te komen. “We zetten jaarlijks 120 projecten weg van tussen de 100.000 en 10 miljoen euro, daarvan zijn er twee of drie innovatief. Onze hele apparaat is opgezet om RAW-bestekken uit te voeren en dan val je makkelijk terug op oude gebruiken. Bovendien zaten we midden in een reorganisatie waardoor mensen bang waren hun baan te verliezen. We zijn ingesteld op de vechtcontracten en die zijn ook het meest geschikt voor het merendeel van onze projecten”, verweert Van Dam zich. De gemeenteambtenaar verwijt zichzelf achteraf dat hij niet heeft ingegrepen toen de afdeling Beheer een andere werkwijze eiste bij de aanpak van een rioolkruising. “Op dat moment hadden wij moeten zeggen: als de aannemer met een acceptabele oplossing komt, is het goed.” Ook de aannemer ging niet op zijn strepen staan. Peter Staats van BAM laat doorschemeren vooral de gemeente niet voor het hoofd te willen stoten. “Je gaat niet meteen dwarsliggen bij een redelijk verzoek van de gemeente.”

Bevindingen pilot Oost Veluweweg

– Organisatie weinig voorbereid op andere werkwijze fase II
– Onvoldoende monitoring proces op managementniveau
– Ingrijpen op detail door opdrachtgever
– Weerstand tegen veranderingen
– Transformatie van geintegreerde naar traditionele werkwijze

Reageer op dit artikel