nieuws

De spijt van Rijkswaterstaat

bouwbreed Premium

Rijkswaterstaat heeft spijt van de beslissing om Metze de opdracht te geven om een openhartig boek te schrijver over de reorganisatie van de dienst.

De sfeer van crisis, leegloop en verzet was niet wat Rijkswaterstaat voor
ogen had bij de transparantie en openheid. Achteraf is het voorspelbaar dat
Rijkswaterstaat zoveel moeite had met mijn conclusies, analyseert Metze tijdens
de presentatie van zijn boek. Rijkswaterstaat probeerde eerst eenderde van de
tekst te schrappen en won de procedure bij de rechtbank om publicatie te
voorkomen. SP-Kamerlid Emile Roemer en PvdA-Kamerlid Lia Roefs stelde kritische
vragen aan minister Eurlings. Die ging alsnog overstag om niet te worden beticht
van een doofpot-affaire. Beide Kamerleden namen maandag het boek in ontvangst
dat vanaf gisteren te koop is.

Grote afwezige tijdens de presentatie in Nieuwspoort was Rijkswaterstaat.
Alleen het hoofd communicatie glipte in en uit om te horen of Metze zich wel aan
de strakke overeenkomst hield om alsnog te mogen publiceren. Geen stralende
directeur-generaal of minister die het succesverhaal van Rijkswaterstaat kreeg
overhandigd. Het is namelijk geen succesverhaal, is het betoog van Metze. De
dienst is slachtoffer geworden van de veranderende politieke omstandigheden en
de verzakelijking van de overheid. Metze toont aan dat de reorganisatie
allesbehalve vlotjes verliep en vooral was ingegeven door defensieve motieven
als dreigende ontmanteling en de bouwfraude.

De twee kritische Kamerleden beamen dat beeld en loven Metze voor zijn
onthullende boek. Ze beloven nog eens goed te kijken naar het vergaand
uitbesteden van werk aan de markt. Want Rijkswaterstaat koos ervoor veel
ingenieurs de deur te wijzen en de macht in te perken van de Heren Zeventien
(HID). De uitstroom verliep echter zo snel dat de inhuur opliep tot 30 procent
van het personeelsbestand. Veel van de bezuinigingen worden nu indirect betaald
via 15 procent hogere projectkosten. Ontwerp wordt nu ingekocht en zat vroeger
in de ‘overhead’ van Rijkswaterstaat. Daarom was het niet moeilijk om de
productiviteit van ambtenaren te laten stijgen van 260.000 naar 400.000 euro.

Een sprookje met een ‘happy end’ was wat Rijkswaterstaat waarschijnlijk voor
ogen stond bij het vergeven van de opdracht. De dienst heeft nog altijd een goed
en betrouwbaar imago en in de media is de reorganisatie nooit negatief belicht.
Bij Rijkswaterstaat overheerste het succesverhaal van een geruisloos verlopende
afslanking van 12.000 naar 9000 mensen. Waarbij voormalig directeur-generaal
Bert Keijts schouderklopjes kreeg van zijn minister en in 2008 ook nog eens werd
uitgeroepen tot overheidsmanager. Een zorgvuldig voorbereide coup, al la
Philips-topman Timmer oordeelt Metze.

De auteur benadrukt dat geen sprake is van spannende onthullingen of een
nieuwe fraude-zaak: “Rijkswaterstaat is een fatsoenlijke organisatie”, benadrukt
Metze. “De onthullingen liggen op een ander terrein. Het machtige bolwerk
probeerde zich te profileren als publieksgerichte organisatie. De tijd van de
Deltawerken is voorbij, want de markt voert de werken uit. Rijkswaterstaat mag
zout strooien en verkeerstromen monitoren en weet ook niet precies meer welke
rol zij in de Nederlandse samenleving speelt.”

Reageer op dit artikel