nieuws

Limburg trekt profijt uit stroperig proces Zuidas

bouwbreed

Marktpartijen kregen nooit eerder zoveel ontwerpvrijheid in een d&c-contract, oordeelt Frits van de Kerk, projectdirecteur van Avenu2 (Ballast Nedam, Strukton). Hij noemt de procedure intensief, maar partijen luisterden echt naar elkaar.

Niet Amsterdam, maar Maastricht

Dat heeft Van der Kerk bij eerdere aanbestedingen in een dialoog wel anders ervaren: “Een gesprek tegen dovemansoren en vol onbegrip. Nu hadden we tenminste tijd om aan elkaar te wennen.” De vier dialoogrondes hebben ruim twee jaar in beslag genomen, maar het resultaat mag er zijn. Maastricht krijgt de eerste dubbeldekstunnel van Nederland in combinatie met 1043 huizen en 30.000 vierkante meter commercie. Deze primeur is vooral te danken aan de stroperige procedures rond de Amsterdamse Zuidas, want ook daar liggen plannen klaar voor een gestapelde tunnel.
In Limburg komen twee keer twee rijstroken in vier buizen als een vierkant dwars door de stad te liggen. Door de twee A2-buizen mag het doorgaande verkeer met 100 kilometer per uur rijden. In de andere twee buizen moet het regioverkeer zich aan een maximum van 80 kilometer houden. Twee middentunnelkanalen dienen als vluchtweg en onderhoudstoegang.

Groen en verkeer

Bovenop de tunnel komt een laag aarde van 1,5 meter waarop een laan wordt aangelegd met ruimte voor bomen, wandelaars en wat bestemmingsverkeer. Met het d&c-contract is een investering van ruim een miljard euro gemoeid, waarvan de overheden 683 miljoen euro bijdragen.
De tunnelbouwtrein zal vanaf 2012 als een rups van zuid naar noord trekken en in blokken van 16 bij 32 meter steeds een stukje verder kruipen. Bewust is gekozen voor een relatief bescheiden bouwkuip van 32 bij 32 meter. De constructie van damwanden in een cementsleuf van betonniet is een beproefde bouwmethode die ook bij parkeergarages al vaker is toegepast. De methode is bovendien trillingsvrij en dat is een groot voordeel voor omwonenden. Afvoer van mergel en grond en aanvoer van bouwmateriaal zullen uitsluitend over de bestaande A2 gebeuren. De bereikbaarheid tijdens de bouwperiode blijft goed, verwacht de aannemer, want de bestaande A2 kan in één keer worden omgelegd.
Met de drama’s van de Noord-Zuidlijn vers in het achterhoofd kiest de aannemer voor een beheersbare bouwput, waar relatief makkelijk is in te grijpen als iets mis dreigt te gaan.

Fundering

Is in de Randstad en een groot deel van de rest van Nederland de slappe grond het probleem, in Maastricht hebben ze mergel en grindlagen. Er kan rechtstreeks op de ondergrond worden gefundeerd. Om problemen met de hoogtedetectie zoals de A73 te voorkomen, worden de buizen 4,7 meter hoog. Ook het grondwater is bestempeld als groot risico bij het bouwen van de tunnel.
Van de Kerk is van plan experts uit Duitsland en België aan te trekken om te adviseren bij bouwen in die specifieke ondergrond. “Ondergronds bouwen is en blijft altijd een risico.”
Om de luchtkwaliteit te waarborgen komen de acht tunnelmonden op verschillende plekken boven de grond. De verspringende tunneluit­einden verdwijnen deels in groene heuvels met populieren en vallen nauwelijks op in het stadsbeeld. Niet de tunnel maar knooppunt Geusselt is het meest kritisch in het tijdpad van eind 2016. De termijn waar de combinatie zich contractueel aan heeft verbonden is krap omdat de gehele bestemmingsplan en tracéprocedure nog moet worden doorlopen, met de bijbehorende mogelijkheden van inspraak en bezwaar.
Van de Kerk schat in dat niet eerder dan 2012 kan worden begonnen met de tunnel, knooppunt Geusselt en het Europaplein. De periode daarvoor is bestemd voor voorbereidende werkzaamheden zoals het verleggen van kabels en leidingen en het bouwrijp maken. Tussen 2011 en 2014 verwacht de aannemer het Kruisdonk en Beatrixhaven af te ronden.
Door het tracé nog niet helemaal dicht te timmeren was sprake van optimale ontwerpvrijheid voor de bouwcombinaties. Daarvan is ook driftig gebruikgemaakt, want andere inschrijvers kwamen bijvoorbeeld met twee brede buizen naast elkaar. Alleen de eis voor een A2-tunnel lag vast, maar niet de precieze ligging en lengte. De plannen zijn op zes criteria, waaronder planning, leefbaarheid en kwaliteit beoordeeld.
De gunningsadviescommissie was te spreken over plannen van de twee laatste inschrijvers. Beide plannen zijn met een ruime voldoende beoordeeld, maar bij de Unie van Maastricht (Volker Weseels, Heijmans) twijfelt de commissie over de soberheid van de enkellaagse tunnel met de twee keer drie stroken in combinatie met een aantrekkelijk verblijfklimaat en de mogelijkheden voor ontwikkeling op maaiveld. Daarentegen tekent de commissie geen reserves aan bij het plan de Groene Loper: “Grote meerwaarde op het gebied van doorstroming, bereikbaarheid, opheffen van barrières en kansen voor stadsontwikkeling. De gestapelde tunnel blijft qua ruimtebeslag beperkt, wat gunstig is voor de inrichting van het maaiveld.” n

Tijdlijn A2 Maastricht

Juni 2006 Samenwerkingsovereenkomst publieke partijen
December 2006 Start Europese aanbesteding: d&c
Begin 2007 1e dialoogronde
maart 2007 selectie 5 partijen
september 2007 selectie 3 partijen
november 2008 vrijwillige consultatie
begin 2009 einde 4e dialoogronde
mei 2009 BA2M haakt af
juni 2009 gunning aan Avenue2
eind 2009 begin voorbereidingen
2011 aanleg Kruisdonk en Beatrixhaven
2012 begin 2,3 kilometer tunnel, Geusselt en Europaplein
2016 aanleg Parklaan bovenop tunnel
2017 begin vastgoedontwikkeling
2027 oplevering vastgoed

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels