nieuws

‘Bouwen in Europa is pure noodzaak’

bouwbreed

‘Bouwen in Europa is pure noodzaak’

Apeldoorn – “In Ierland gaat het even wat minder, maar de Turkse markt begint interessant te worden. Tenderen in Polen duurt ontzettend lang.” Het Europese bouwverhaal van Pieter van Boom, directeur van ingenieursbureau Bartels gaat over een ‘wilde tuin’. “BV Nederland bestaat echt.”

Europa wordt steeds meer één bouwmarkt. Merkt de Nederlandse aannemerij daar
al iets van? Blijft bouwen niet per definitie een lokale aangelegenheid? Het
ministerie van VROM staat daar op 20 mei bij stil met het symposium ‘Bouwen
binnen Europa’. Met een driedelige serie loopt Cobouw alvast warm.

Wie Pieter van Boom (50) in Nederland wil spreken, moet geluk hebben. Zeven
maanden van het jaar verblijft hij namelijk in landen die zonder poldermodel of
pindakaas groot werden. Van Boom is een van de drie directeuren van Bartels dat
350 medewerkers telt, van wie ongeveer 100 over de grens. De omzet van Bartels
bedraagt ongeveer 25 miljoen euro, waarvan 4 miljoen buiten Nederland wordt
behaald. Hij studeerde betonconstructies aan de TU Delft.

De ondernemer trekt heel Europa door. Want naast Polen en Ierland heeft
Bartels ook vestigingen in Bulgarije, Duitsland en Turkije. “Overal heten we
Bartels. Dat is wel vermeldenswaardig: in Polen dragen veel families die naam.”
Omdat Bartels nauwelijks tien jaar over de grens opereert, vindt Van Boom het te
vroeg van mondiale successen te spreken. Vaststaat wel, dat in Duitsland te
beste resultaten worden geboekt. “Tot aan het opleverfeestje doen wij daar
alles. Wij helpen bij de locatiekeuze, bij het verkrijgen van de grond, bij het
aanbesteden, bij het ontwerp en bij de bouw zelf. Opdrachtgevers die een
vestiging in het buitenland willen, vinden het prettig één aanspreekpunt te
hebben.”

Los van extra opdrachten, en Europese omzet, doet Bartels ervaringen op in
het buitenland, waarvoor het in Nederland nauwelijks de kans krijgt. “In Polen
construeren we een toren van 150 meter hoog en zijn we in de race voor een
torenopdracht van 250 meter. Van die ervaring kunnen we later ook in Nederland
profiteren.”

Op de Europese markt neemt Bartels volgens de directeur een bijzondere
positie in. “Waar andere bureaus zich veelal beperken tot het ontwerp, doen wij
het hele plaatje. Van ontwerp tot aan de uitvoering, inclusief het verkrijgen
van vergunningen. Daarbij richten wij ons op gebouwen, terwijl de meeste
ingenieursbureaus zich over de grens bezighouden met infrastructurele werken.
Die markt is minder lokaal.”

Lokaal, het woord is gevallen. Ook Van Boom ziet daarin een belangrijke
valkuil voor onbegrensde bouwambities van welwillende aannemers. Ook Van Boom is
kritisch als het over Europa als één grote bouwmarkt gaat. Zijns inziens blijft
bouwen altijd een lokale aangelegenheid. “Hoeveel Nederlandse bouwbedrijven zijn
er niet mislukt in Duitsland? Die markt is heel dichtbij, maar toch lukt het de
Nederlandse bouwsector niet daar echt op te komen.”

Ook Bartels werkt op vreemde grond grotendeels met lokale mensen. Om het
belang daarvan te onderstrepen, blijft Van Boom dicht bij huis. “In Nederland
heeft Bartels tien vestigingen, waar ongeveer de zelfde taal gesproken wordt.
Maar, zelfs in die tien verschillende plaatsen, heb je al te maken met tien
verschillende culturen. Een vestiging in Eindhoven beginnen met een Tukker lukt
gewoon niet. Dat hebben we zelf ervaren.”

In Europese aanbestedingen gelooft Van Boom niet. “Hoe kan iemand een
buitenlands bedrijf serieus nemen op basis van een tender? Daar is veel meer
voor nodig.” Positiever is hij over de ontwikkeling van Europese normen, omdat
het de taal der techniek universeler maakt. Om er direct aan toe te voegen dat
‘techniek’ slechts 10 procent van zijn werk uit maakt.

Nee, een Nederlands bedrijf dat succes wil oogsten in landen met andere
gewoonten, moet volgens Van Boom de daar aanwezige cultuur doorgronden en leren
aanvoelen. “Techniek laat zich hoe dan ook moeilijk verkopen, laat staan in een
andere taal. En al spreek je nog zo goed Engels, een Engelsman spreekt het
altijd mooier. Hoe wij voet aan wal krijgen over de grens? Door veel voor
uitvoerende partijen te werken en de taal van die bouwers te spreken. Door
kostenbewuste, maakbare constructies te maken. Nederlanders staan daar goed om
bekend. Bij Bartels zit dat in de genen.”

Duidelijk is dat Bartels, oorspronkelijk een ingenieursbureau voor de
uitvoerende bouw, geen buitenlands avontuur uit de weg gaat. Die grenzeloze
manier van ondernemen, ligt verankerd in de bedrijfsfilosofie die Van Boom ‘de
wilde tuin’ noemt. “In die tuin komt de sterkste plant, bloem of boom vanzelf
naar boven. Onkruid laten we staan, want als je eenmaal begint te wieden, is er
geen stoppen meer aan. In de praktijk betekent het dat we relatief weinig van
bovenaf aansturen. Elke vestiging heeft zijn eigen directeur, ook in het
buitenland. Vrijheid is een groot goed in ons bedrijf. Mensen moeten zich bij
ons kunnen ontplooien. Nieuwe initiatieven krijgen de ruimte.” Zowel binnen als
buiten Nederland gaat het de ene keer beter dan de andere. “In Groningen lukte
het ons niet een vestiging goed van de grond te krijgen. In Ierland gaat het
slecht momenteel. De Turkse markt daarentegen ziet er veelbelovend uit.”

Hoofdconstructeur

Bouwen binnen Nederland, buiten Nederland. Verschillen zijn er en zullen er
volgens Van Boom wel altijd zijn. “Zo snapt men in het buitenland de term
hoofdconstructeur niet. Daar zeggen ze gewoon: ‘de constructeur is
verantwoordelijk’.

Soms stuit je ook op cultuurverschillen. In Polen bijvoorbeeld wil niemand
zich tekenaar noemen, dat is een belediging. Iedereen komt van de universiteit
en wil constructeur zijn. Verder duurt tenderen daar ontzettend lang.” Kleiner
worden de verschillen wel. “Tien jaar geleden zag je in Polen nog bouwputten met
houten, vooroorlogse stempels. Nu zul je die daar niet meer aantreffen.” Een tip
heeft Van Boom ook nog wel voor bouwbedrijven of ingenieursbureaus die in het
buitenland aan de slag willen. “Kijk naar Nederland zoals een buitenlander naar
Nederland kijkt en profileer je zo. Wij staan bekend om onze efficiency, als
autoriteit op het gebied van nieuwe regels en vinden dat wij Nederlanders
fantastisch kunnen samenwerken.”

Van Boom is één van de sprekers op het congres van VROM Bouwen binnen Europa.
Ziet hij de veranderingen als een kans of een bedreiging? “Het is een noodzaak.”
Om te besluiten: “BV Nederland, bestaat echt.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels