nieuws

Woekeren met ruimte voor externe voorspanning

bouwbreed

Met externe voorspankabels worden twee viaducten bij knooppunt Eemnes versterkt. Veel werkruimte is er niet voor de aannemers.

Een koker van 3,20 meter breed en 1,20 meter hoog. Daar moet het allemaal in gebeuren. Veel ruimte is er dus niet om externe voorspanning aan te brengen die nodig is om het viaduct voor te bereiden op de toegenomen verkeersbelasting en een eventuele wijziging van de rijbaanindeling.
Toen het werk van start ging was er volgens projectleider Victor Gozens van opdrachtnemer GMB, nog minder ruimte. Er liepen namelijk al externe voorspanstaven door de koker. Hoogst uitzonderlijk voor een viaduct van begin jaren ’70. Toen tijdens de bouw scheuren onder in de kokers ontstonden hield Rijkswaterstaat de oorspronkelijke berekeningen nog eens tegen het licht en bleek dat optredende spanningen waren onderschat. Bovendien werd de bouw destijds geplaagd door een extreem koude winter gevolgd door een erg warme zomer. Om de scheuren ter hoogte van de opleggingen bij de tussensteunpunten dicht te drukken werden de voorspanstaven onder in de koker geplaatst.
Verder deed die voorspanning niet zoveel, vult directeur Caspar Lugtmeier van Freyssinet Nederland aan. Ter hoogte van de opleggingen werkte hij zelfs averechts. Dat moet ter gelegenheid van de versterking binnen het kader van het Kosmos-project anders. Met deviatoren worden de voorspanstrengen omhooggeleid bij de steunpunten en omlaag ter plaatse van het midden van de overspanningen. De kabels volgen dus keurig de momentenlijn. Maar daarvoor is wel ruimte nodig. En daarom moest eerst de oude voorspanning eruit.
Hoewel de voorspanning dus niet veel deed, zijn voor de zekerheid een paar maanden geleden wel tijdelijke stalen kolommen geplaatst onder de viaducten Paddestoel en Tomatuva van knooppunt Eemnes. Hun werk zit er bijna op. Aan de oostelijke kant van viaduct Tomatuva wordt de voorspanning woensdag van 60 procent naar 100 procent opgevoerd. Dat gebeurt met een handzame vijzel waarmee elke streng individueel wordt aangespannen met een kracht van 21 ton. Voor een grote vijzel die in één keer een complete bundel pakt, is eenvoudigweg geen plek. De voorman van de spanploeg houdt via een portofoon contact met een collega in de andere koker. Die moet gelijktijdig de strengen op spanning brengen, anders trekt het viaduct scheef.
De werkzaamheden bij viaduct Paddestoel, 100 meter verderop, lopen volgens schema wat achter op Tomatuva. Gozens en Lugtmeier laten zien hoe het beton voor de ankerblokken is gestort. Daarvoor is gebruik gemaakt van een speciaal ontworpen modulair bekistingssysteem dat via het kleine toegangsluik van de kokers kon worden aangevoerd. Ook voor de deviatoren zijn dergelijke blokken gestort die met voorgespannen staven aan de wanden van de kokers zijn bevestigd. Freyssinet staat op het punt de strengen in te schieten in de mantelbuizen. Het grout om de mantelbuizen mee op te vullen staat al klaar.
Lastig aan de operatie is volgens Gozens, behalve de beperkte werkhoogte in de kokers, vooral de logistiek. Voor de verankeringen van de ankerblokken en de deviatoren moeten gaten in de kokers geboord, staven geplaatst en aangespannen. Dat kan allemaal niet in één werkgang. Een patroon ankerplaten en borgmoeren aan de buitenkant is achtergebleven en maakt in een oogopslag duidelijk dat er vele nachtafsluitingen nodig waren om de ankers op hun plek te krijgen.
Maar dat is binnenkort verleden tijd. Eind deze maand verwachten GMB en Freyssinet het knoopppunt van de A27 en de A1 te verlaten. De Paddestoel en Tomatuva voldoen dan aan de vernieuwde rekenregels en zijn voorbereid op het gebruik van de vluchtstroken als spitsstrook. Of dat laatste ook gaat gebeuren staat overigens nog niet vast.

Tomatuva

Een van de twee viaducten die van externe voorspanning wordt voorzien luistert naar de wonderlijke naam Tomatuva. Het is vernoemd naar een tomaten- en druivenkas die vroeger op die plek stond, waar een restaurant aan gekoppeld was. Het naambordje Tomatuva hangt volgens projectleider Victor Gozens van opdrachtnemer GMB al jaren op het viaduct Paddestoel dat ook wordt versterkt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels