nieuws

A4: goed onderbouwd besluit?

bouwbreed

A4: goed onderbouwd besluit?

Het liefst neemt minister Eurlings snel een definitief en positief besluit over de aanleg van de verlengde A4. Maar, menen Bert van Wee en Ben Immers, zo’n besluit is niet goed te onderbouwen. Er bestaat immers onvoldoende inzicht in de alternatieven en de verkeerskundige effecten moeten met een beter model worden berekend; nu is niet goed duidelijk welke effecten op files mogen worden verwacht.

Wij leren onze studenten dat een aantal stappen moet worden doorlopen voordat
een verantwoorde keuze uit alternatieven is te maken. Hieronder gaan we in op
vier van die stappen. Ten eerste: de problematiek moet duidelijk zijn. Is
voldoende duidelijk welke doelen worden nagestreefd/welke problemen moeten
worden opgelost/welke visie ten grondslag ligt aan het project? In het geval van
de A4 is de problematiek duidelijk. De filevorming in het gebied Rotterdam – Den
Haag is ernstig en alom bekend. Ten tweede: er moet inzicht bestaan in de vraag
welke alternatieven interessant kunnen zijn om het probleem op te lossen. Hier
gaat het met de A4 fout. Er zijn de afgelopen decennia vele alternatieve
oplossingen voorgesteld. Niet alle alternatieven zijn systematisch onderzocht.
Eén mogelijkheid is een nieuwe verbinding ten oosten van de A13 die de A4 ergens
ten noorden van Leidschenveen verbindt met het Terbregseplein op de A20 bij
Rotterdam. Wellicht zijn er meer interessante alternatieven te bedenken. Niet
dat wij denken dat deze beter zijn dan doortrekking van de A4, maar we vinden
wel dat de mogelijk interessante alternatieven gedegen moeten worden onderzocht.
En omdat de regering van plan is de kilometerheffing vanaf 2011/2012 in te
voeren, maar het traject tot daadwerkelijke invoering kwetsbaar blijft, moeten
de effecten van de alternatieven worden onderzocht met en zonder invoering van
rekeningrijden. De commissie Elverding heeft aangegeven dat in een vroeg stadium
van mogelijke toekomstige infrastructuuruitbreidingen een brede inventarisatie
van mogelijke alternatieven moet plaatsvinden, samen met de betrokken partijen.
Voor de A4 is dit niet gebeurd. Nu begon de discussie over de A4 ver voor het
verschijnen van het rapport van de commissie Elverding, maar niettemin lijkt het
ons verstandig alsnog die brede inventarisatie van alternatieven uit te voeren.

Verkeerskundige effecten

De derde stap betreft de vraag waarop de alternatieven moeten worden
beoordeeld. Onze kritiek richt zich op de verkeerskundige effecten. Er zijn
weliswaar reistijden berekend, maar niet over de verschillende periodes van het
etmaal (ochtend- en avondspits, dalperiode). Ook de betrouwbaarheid van de
reistijden lijkt ons in het algemeen, maar zeker in dit geval van groot belang.
Tussen Den Haag en Rotterdam ligt nu maar één hoofdverbinding (de A13), en zelfs
na doortrekken van de A4 moet al het verkeer over knooppunt Ypenburg; het blijft
een kwetsbaar netwerk. De vierde stap betreft de berekening van de effecten.
Cruciaal is de berekening van de genoemde verkeerskundige effecten. In het
onderhavige geval gaat het om een complex wegenstelsel, met veel op- en afritten
en knooppunten van snelwegen. Bij dergelijke netwerken moet een geavanceerd
model worden gebruikt, dat de opbouw en afname van files door de tijd (etmaal)
correct inschat. Staat er ergens een file, dan groeit die stroomopwaarts aan, en
kan die vervolgens ook elders de doorstroming belemmeren; inzicht in dergelijke
effecten is van groot belang. Alleen dan ontstaat een betrouwbaar beeld van het
probleemoplossende vermogen van de alternatieven. Zo’n model is nu niet
gebruikt. Daardoor is het hoogst onzeker of de keuze voor doortrekking van de A4
de beste keuze is. Wij zijn ons bewust dat de indruk kan bestaan dat
onderzoekers altijd weer meer onderzoek willen. Ons inziens hoeft onderzoek niet
beter te zijn dan wat nodig is voor een goed onderbouwd besluit. Als beter
onderzoek niet leidt tot een ander inzicht in de voordelen van alternatieven op
hoofdlijnen, is dat niet noodzakelijk. Helaas is hiervan bij de doortrekking van
de A4 vooralsnog geen sprake. Uiteraard is het aan de politiek om te bepalen of
überhaupt een gedegen onderbouwing van het besluit nodig is. Maar komt die er
niet, dan voorspellen wij dat na de besluitvorming de discussie nog lang niet
gesloten zal zijn.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels