nieuws

Opbarstingsproef verrast iedereen

bouwbreed

Tegen alle verwachtingen in barstte de bodem van een speciaal gegraven proefput in Culemborg niet op

Bij Fugro tasten ze nog in het duister hoe het kan dat theorie en praktijk zover uiteen lopen.
Het rekensommetje is simpel. Als het grondwater harder omhoog drukt dan het gewicht van de grond daarbovenop, barst de bodem op. Volgens projectleider Olaf Duizendstra van Fugro kan een kind de was doen. Zo eenduidig is de berekening, dat bij het ontwerpen van lokale watergangen een veiligheidsfactor van 1,1 meestal als ruim voldoende wordt gezien.
Bij de berekeningen voor een nieuwe waterberging aan de Wethouder Schoutenweg in Culemborg werd dan ook snel duidelijk dat de (on)veiligheidsfactor ter plaatse nauwelijks 0,7 bedraagt. Met andere woorden: de bodem zou zeker opbarsten. De stijghoogte van het eerste watervoerend pakket kan bij hoge waterafvoer van de Lek oplopen tot wel 90 centimeter boven maaiveld. De 5 meter dikke deklaag van veen en klei plus de 50 centimeter water zijn bij lange na niet in staat voldoende tegendruk te geven. In theorie althans.
Omdat de Gelderse gemeente nauwelijks over alternatieve locaties beschikt om de vereiste waterberging te realiseren, werden de plannen bijgesteld. Het bermslootje dat over een lengte van 1,7 kilometer lengte verbreed moest worden tot 10 meter zou een halve meter minder diep worden ontgraven. Maar dan nog bestonden er volgens Duizendstra ernstige twijfels of de situatie stabiel zou zijn.
Daarom werd Fugro grevragd om de proef op de som te nemen. Een stuk van 9 bij 7 meter in het beoogde bergingstracé werd vorige week ontgraven tot 1,5 meter beneden maaiveld. Na uitzetten van de spanningsbemaling hield een 3D-scanner de bodem vol met zakbaken nauwlettend in de gaten. In de vier peilbuizen was het waterpeil in mum van tijd terug op het oude niveau, maar de zakbaken kwamen nauwelijks omhoog. Na acht uur werd de proef stilgezet en constateerden de onderzoekers tot hun verbijstering dat de bodem niet was opgebarsten.

Onbevredigend

Voor de gemeente Culemborg en het waterschap was de proef daarmee geslaagd. Zij kunnen nu toch de gewenste waterberging realiseren.
Maar voor de specialisten van Fugro was de uitkomst onbevredigend. Ze hebben er immers geen goede verklaring voor dat de bodem niet opbarstte. Duizendstra: “Misschien moeten we in onze berekeningen toch een zekere cohesiefactor toekennen aan de grond. Of is er sprake van een soort taludwerking, hoewel ik me dat in het midden van die put niet goed kan voorstellen. We gaan de metingen goed analyseren en zullen dan een verklaring zoeken. Misschien zijn onze modellen wel te voorzichtig, zoals aannemers wel eens suggereren.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels