nieuws

‘Bouw wil proactieve mediator’

bouwbreed Premium

– In de wereld van de mediation bestaan twee scholen. De luie, passieve en de actieve. Die laatste soort willen ze in de bouw graag hebben, weten de bestuursleden van de Vereniging Bouwmediation, Ton van Dam en Jos van de Vijver.

Bouwmediaton is snel en goedkoop. van de bouw spreken. Daarin zit hun meerwaarde, vinden de twee bestuursleden Jos van de Vijver en Ton van Dam van de Vereniging Bouwmediaton.

Bouwmediation is de methode die bij uitstek geschikt is om geschillen snel, creatief en met lage kosten op te lossen. Honderden succesvolle bouwmediations, tonen dit aan. En dat is niet verbazingwekend. De bouw heeft van oudsher, misschien meer dan welke andere branche ook, behoefte gevoeld aan andere vormen van geschilbemiddeling dan rechtspraak alleen. Arbitrage en Dispute Review Boards zijn daar voorbeelden van.
“Het heeft ermee te maken dat partijen in de bouw elkaar altijd weer tegenkomen. Dan kun je wel ruzie maken in de rechtszaal of bij de Raad van Arbitrage, maar je weet dat je elkaar later weer nodig hebt. Daarom wordt in toenemende mate gekozen voor mediation. Daarbij hou je anders dan in echt geding, de oplossing in eigen hand en kun je meestal na afloop weer goed met elkaar door één deur”, Van de Vijver.
“Het geheim is dat je als mediator probeert te laten zien wat de verschillende belangen eigenlijk zijn. Het aardige is dan dat je partijen al snel elkaars belangen ziet benoemen. Daardoor groeit over en weer het begrip tussen partijen waardoor het begin van een oplossing er al is”, vult Ton van Dam aan.
Behalve dat proberen mediators ook de echte achterliggende problemen in kaart te brengen. “Wij kunnen ook afzonderlijke gesprekken met partijen voeren. Dat biedt de mogelijkheid de eventuele achterliggende agenda te zien. Zo kan het zijn dat een partij wel weet op een punt fout te zitten, maar dat niet durft toe te geven, omdat hij bang is dan de hele zaak te verliezen. Voordeel voor de partijen is dat zij hun positie niet opgeven terwijl de mediator wel de achterliggende gedachten kent”, aldus Van de Vijver.
Inmiddels heeft mediation zich ontwikkeld tot een volwassen vorm van geschillenbeslechting. Zo’n vijftig gecertificeerde bouwmediators van diverse pluimage, van advocaten en civiel ingenieurs en soms allebei tot sociologen en psychologen, houden zich ermee bezig. En met succes weten Van Dam en Van de Vijver.
“Zo’n 80 procent van de mediations slaagt. Dat komt mede omdat partijen er vrijwillig voor kiezen. Dan heb je al de instelling eruit te willen komen. Het resultaat van mediation is lang niet altijd slechter dan van arbitrage. Voordeel is dat je bij mediation het proces zelf in de hand hebt. Daardoor is het draagvlak ook beter”, aldus Van Dam.
Ze zien ook een voordeel in het feit dat je met mediation niet hoeft te wachten tot een zaak volledig uit de hand is gelopen. Al eerder en meestal ook sneller kan een mediator lopende het proces bemiddelen in een bevredigende oplossing waardoor de kosten ook minder hoog worden.
“Zelfs in de precontractuele fase kunnen we al een rol vervullen. We begeleiden partijen dan naar een oplossing. Dat heet dan deal-mediation waarbij we proberen gemeenschappelijke gronden voor de onderhandelingen te vinden”, zegt van de Vijver.
Het fenomeen beperkt zich allang niet meer tot de ‘simpele’ geschillen over ruzie onder het personeel, geld of uitvoeringstermijnen. “We treden ook op in technische geschillen die van oudsher bij de Raad van Arbitrage terechtkwamen. Daarom is het ook van belang dat alle bouwmediators het bouwjargon beheersen. Doe je dat niet dan val je onmiddellijk door de mand.”
Beide mediators zien tijd als de grootste succesfactor. “Je moet niet denken dat het met een paar gesprekken van een uur geregeld is. We plannen rustig een paar dagen in voor gesprekken waarin we partijen helpen een oplossing voor hun probleem te vinden. Gevolg daarvan is dat partijen zorgvuldiger met elkaar omgaan”, vertelt Van de Vijver.
Van belang is dat partijen oplossingen vinden die werkbaar zijn. Onwerkbare oplossingen werken domweg niet al was het maar omdat dan weer irritatie ontstaat dat de oplossingen niet uitgevoerd worden. “Dat is iets waar je als mediator duidelijk rekening mee moet houden”, vinden beide heren.
Dat kunnen de bouwmediators ook doen. “Je hebt verschillende scholen in de mediation. Je hebt het luisterend oor, geen mening en passief en je hebt de actieve mediators. In de bouw is er juist behoefte aan die laatste groep die proactief kan optreden”, vertelt Van de Vijver.
Nog een ‘truc’ in een geschil is toepassing van het ontnuchteringsproces. “Behalve dat we proberen boven water te krijgen waar het geschil nu eigenlijk om draait en partijen te laten zien waar de belangen nu werkelijk liggen, geven we soms aan mede op basis van jurisprudentie van de Raad van Arbitrage wat die van zo’n geschil denkt. Dan blijkt vaak dat de Raad lang niet altijd één partij volledig in het gelijk stelt. Dat werkt vaak ontnuchterend en helpt bij het vinden van oplossingen”, weet Van de Vijver uit de praktijk.
Als advocaat bij het Baarnse bureau Drost de Bruin houdt hij zich al een behoorlijk deel van zijn tijd bezig met bouwmediation. “Het is een nog steeds groeiende business waarvoor de belangstelling toeneemt. Zelfs op universiteiten wordt het fenomeen al meegenomen in de onderwijsprogramma’s.”n

Reageer op dit artikel