nieuws

‘Reken maar dat de AOW-schade ergens wordt gerepareerd’

bouwbreed

‘Reken maar dat de AOW-schade ergens wordt gerepareerd’

Kom bij John Kerstens niet aan met het verhaal dat de bouw minder last heeft van de crisis dan van tevoren was verwacht. Dat geluid mag dan her en der klinken, de praktijk is anders. FNV Bouw wordt overstelpt met telefoontjes van verontruste bouwvakkers.

“Doordat maar weinig grote bouwers omvallen en massaontslagen nog zijn
uitgebleven, lijkt het allemaal wel mee te vallen. Maar vergeet niet dat er
ondertussen wel heel veel kleine bedrijven onderuitgaan”, zegt Kerstens.
“Volgens de gegevens van Cordares is het aantal werknemers in de bouw inmiddels
met negen à tienduizend teruggelopen. Daar zitten weliswaar ook mensen bij die
net met pensioen zijn gegaan of in een andere cao zijn gevlucht, maar het gaat
toch om forse aantallen. Feit is dat onze juristen overuren draaien vanwege
ontbindingsprocedures. De laatste weken is er een duidelijke versnelling
gaande.” Kerstens, sinds juni voorzitter van FNV Bouw, heeft zich voorgenomen de
sector niet de put in praten. Toch moet ook hij constateren dat de situatie
bijna met de dag beroerder wordt. “De flexibele schil is bij de meeste bedrijven
inmiddels wel geschrapt; uitzendkrachten, Polen zijn naar huis gestuurd. Zzp’ers
worden flink uitgeknepen. De vaste kern is nu aan de beurt en leerlingen worden
nauwelijks nog aangenomen. We staan niet voorop om te verkondigen dat het slecht
gaat, maar we moeten wel realistisch zijn.” Voor Kerstens geldt nog steeds: de
voorspelde krimp van 50.000 banen bouwbreed, mag niet leiden tot 50.000
ontslagen. Veel verwacht hij in dat opzicht van de eerder dit jaar gemaakte
cao-afspraken met Bouwend Nederland, waarin 75 miljoen euro is uitgetrokken om
vakmensen vast te houden dan wel om te scholen. Ook de steunmaatregelen van de
overheid zullen volgens hem de nodige duit in het zakje doen.

Oude reflexen

De vakbondsleider vraagt zich echter af of bedrijven zelf wel voldoende doen
om het aantal ontslagen te beperken. Veel bouwers maken geen gebruik van
deeltijd-WW, stelt hij vast. “Bouwbedrijven kijken vaak niet verder dan hun neus
lang is. Ineens staat dan de curator voor de deur. Zonde en onnodig. Aannemers
moeten de sociale instrumenten die voorhanden zijn, beter benutten!” In plaats
daarvan ziet Kerstens bouwers meer en meer teruggrijpen naar oude reflexen.
“Werknemers worden onder druk gezet om af te zien van vergoedingen voor
reiskosten of overwerk. Koppelbaaspraktijken steken de kop op. Dat is niet goed.
Niet voor de werknemers, maar ook niet voor de branche als geheel. Het leidt tot
oneerlijke concurrentie en bezorgt de sector bovendien een slecht imago. Met
Bouwend Nederland zijn we daarover ook in gesprek. Maar voor de
branchevereniging is het een lastige discussie. Haar ledenbestand bestaat nu
eenmaal uit nette en minder nette bedrijven.” Zijn vakbonden en
werkgeversorganisaties het redelijk eens over de wijze waarop de crisis het best
kan worden bestreden, in het AOW-debat staan ze lijnrecht tegenover elkaar. De
gevolgen daarvan kunnen wel eens verstrekkend zijn, waarschuwt Kerstens. Hij
voorziet botsingen op tal van andere terreinen. “Reken maar dat de AOW
uiteindelijk op de tafels van de cao, pensioenfondsen en bijvoorbeeld het
O&O-fonds, Arbouw en Fundeon terechtkomt. Ergens moet de schade worden
gerepareerd. Ik vraagme echt af of Bouwend Nederland, Elco Brinkman in het
bijzonder, wel beseft hoeveel ellende de huidige plannen de sector in trekken.”
Met de handen in de lucht vervolgt hij: “Brinkman zoekt de oplossing in het
uitbannen van zwaar werk. Maar dat is een utopie! We zijn er al zo lang mee
bezig; een cementzak loopt echter nog steeds niet vanzelf naar binnen.
Bovendien, het vak is door de toegenomen tijdsdruk ook zwaarder geworden. Als
het kabinet zijn zin krijgt, wordt zwaar werk straks alleen nog uitgevoerd door
onderbetaalde buitenlandse collega’s.” Ondanks dat een Kamermeerderheid achter
de verhoging van de AOW-leeftijd staat, heeft Kerstens de strijd nog lang niet
opgegeven. “Zeker de regeling voor zware beroepen klopt van geen kant. Dit kan
niet de einduitkomst zijn. Gelukkig moet zowel de Raad van State als de Eerste
Kamer zich nog over de plannen buigen. In 2004 hebben we de afschaffing van het
vroegpensioen ook tegen kunnen houden. Dat biedt hoop.”

Manifestaties

Zaterdag houdt de vakbond op vier plekken in het land tegelijkertijd
manifestaties tegen de AOW-plannen. Ook zal FNV Bouw digitaal gaan actievoeren.
“Bovendien zullen we de discussie verder de sector in trekken”, kondigt Kerstens
aan. “De achterban van Bouwend Nederland moet zich gaan afvragen wat de plannen
voor hen betekenen. We gaan ze duidelijk maken dat ze beter kunnen betalen voor
een fatsoenlijke regeling dan dat ze de portemonnee moeten trekken voor boetes.
Want die zullen hun deel zijn wanneer blijkt dat ze straks hun werknemers geen
lichter werk kúnnen aanbieden. De Aannemersfederatie Nederland lijkt dat beter
te hebben begrepen.”

Vuur

Kerstens, voormalig asieladvocaat, stapte twaalf jaar geleden binnen bij FNV
Bouw. In juni van dit jaar loste hij op 44-jarige leeftijd Dick van Haaster af
als voorzitter van de bond. Kerstens voelt zich goed in zijn nieuwe functie,
zegt hij na vijf tropenmaanden. “Hoewel ik niet super-ambitieus ben, wil ik wel
graag dicht op het vuur zitten. Op deze plek zit ik dat.” Kerstens wil de
grootste bouwbond van Nederland vaker voor het voetlicht gaan brengen dan alleen
bij stakingen en looneisen. “Moeten wij als bond iets roepen over thema’s als
faalkosten, het bouwproces en imago? Ja, ik denk het wel. Wij bekommeren ons om
het vak en hebben er een mening over. Die gaan we meer uitdragen.” De bond zal
zich ook blijven inzetten om zijn maatschappelijke relevantie aan te tonen. In
een tijd dat de ledenaantallen van vakbonden vooral teruglopen is dat bittere
noodzaak, vindt Kerstens. “Hoe dubbel het ook is, de huidige crisis komt ons wat
dat betreft goed van pas. Juist nu kunnen we laten zien dat we het verschil
kunnen maken.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels