nieuws

Crisis noodzaak voor ander gedrag

bouwbreed

Het is moeilijk om de bedrijfscultuur aan te passen om risicomanagement te bevorderen

Maar onmogelijk is het niet. Gebruik een crisis als impuls voor verbetering van de risicocultuur, betogen Jeroen Versteegen en Rosemarijn Smeets.
De recente gebeurtenissen rond het Midi-theater in Tilburg (ook wel bekend als Adje-theater), maken weer eens duidelijk dat het omgaan met onzekerheid bij bouwprojecten niet vanzelfsprekend is. De kosten voor het verbouwen van het theater vielen uiteindelijk 1,9 miljoen euro hoger uit dan de vijf miljoen euro die was begroot. Voor burgemeester Ruud Vreeman werd op pijnlijke wijze duidelijk dat het onder de pet houden van onzekerheden en voorziene kostenstijgingen niet meer past in de huidige tijdgeest.
In de adviespraktijk van AT Osborne zien wij dagelijks dat opdrachtgevers risicomanagement in hun organisatie een plaats geven door het toepassen van een database en het invoeren van een risicoparagraaf in verantwoordingsstukken. Wat ons betreft zijn dit niet meer dan instrumenten voor het omgaan met onzekerheden. De echte succesfactor zit wat ons betreft niet in deze instrumentele slag, maar in het doorleeft krijgen van het managen van onzekerheden. En wel in alle lagen van de organisatie. Dit stelt eisen aan de projectcultuur ten aanzien van het omgaan met onzekerheid. Ben je de ‘loser’ die in zijn voortgangsgesprek de onzekerheden staat te belichten? Of ben je juist de ‘supermanager’ die zijn project zo goed overziet, dat hij zelfs zicht heeft op die zaken die nog niet zeker zijn, maar wel speciale aandacht vragen?
In internationaal onderzoek van The Economist Intelligence rond de kredietcrisis was 67 procent van de respondenten van mening dat de verliezen van de kredietcrisis grotendeels kwamen door een gebrekkige reactie op risicomanagement vraagstukken . Wat ontbrak was een cultuur, die bewustzijn van onzekerheden stimuleert en het mogelijk maakt dat medewerkers anticiperen op kansen en bedreigingen voor de organisatie of het project en hier adequaat op inspelen.

Beheersen

De populariteit van risicomanagement is de afgelopen jaren gegroeid, naarmate meer behoefte ontstond aan het beheersen van geld, tijd, scope en dus van risico’s. Desondanks bleek uit het eerder genoemde onderzoek dat slechts achttien procent van de respondenten een goed uitgewerkte en geïmplementeerde risicomanagement-strategie hebben. Uit onze eigen projectervaring blijkt dat dit percentage bij (infrastructuur) projecten niet veel hoger ligt. Grotere organisaties en projecten hebben overigens vaker een meer uitgewerkte strategie dan kleinere, maar in de praktijk blijkt dat de implementatie vaak te wensen overlaat. De ervaring leert dat het bevorderen van een cultuur van risicomanagement de grootste uitdaging is. Dit begint met een goed beeld van de huidige en gewenste cultuur, zodat er zicht is op welke punten deze cultuur moet veranderen . Binnen AT Osborne wordt een volwassenheidsmodel gehanteerd om een organisatie of project op dit aspect te typeren en te beoordelen. De kunst is om de zachte factor ‘cultuur’ te typeren aan de hand van meetbare, zichtbare gedragingen, niet alleen van de projectorganisatie zelf, maar ook van de (interne)opdrachtgever. Denk hierbij aan leiderschapsstijl, gebruik van hulpmiddelen, balans tussen sturing en verantwoording, bandbreedtes in uitkomsten kunnen hanteren etcetera.
Uit de analyse van de huidige en gewenste cultuur kan bepaald worden waar de schoen precies wringt. Belangrijke vragen hierbij zijn. Wat is nodig om het besef te versterken dat gedragsverandering nodig is? Welke boodschappen helpen daarbij? Welke prikkels zijn nodig voor de gewenste verandering? Waar moeten in de weg staande structuren en hulpmiddelen worden aangepast? Hoe belonen we ‘nieuw’ en straffen we ‘oud’ gedrag? Op welke wijze verankeren we de veranderde cultuur? Dit is de tweede stap in het veranderproces naar een cultuur van risicomanagement.
Een cultuur in een organisatie of project blijkt uit individueel gedrag en de interactie tussen mensen. Het is moeilijk om cultuur aan te passen om risicomanagement te bevorderen, maar onmogelijk is het niet. Een bedreiging of crisis , is noodzakelijk om mensen ervan te doordringen ander gedrag te vertonen. Dit motiveert management en medewerkers om anders om te gaan met onzekerheden. Door een voorval als het Adje-theater ontstaat druk om de risicomanagement cultuur te bevorderen, waardoor de organisatie uiteindelijk sterker uit het dal zal komen. Geen gemakkelijk proces, geen zekerheid van slagen, maar zelfs de zoektocht naar een risicomanagement cultuur verandert een organisatie al.
En zoals Douglas MacArthur (1880-1964) zei: “Er zijn geen zekerheden op deze aarde. Alleen kansen.”

Baarn Drs. Rosemarijn Smeets
Adviseur organisatie en huisvesting AT OsborneBaarn
www.atosborne.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels