nieuws

Verlaat de volledig geïsoleerde woning

bouwbreed

De eisen aan energiebesparing worden verder aangescherpt. De tijd lijkt rijp om het concept van de geheel verwarmde en geïsoleerde woning te verlaten, meent Rob de Wildt.

We moeten meer energie besparen, daarom worden de normen voor energiezuinigheid opgevoerd tot een niveau waarbij het niet meer prettig wonen is. Woningen worden goed geïsoleerd en door het voorverwarmen van de verse lucht van buiten krijgt de energiebesparing nog een laatste extra duw. Dit systeem van balansventilatie gebruikt weer energie om de luchtbewegingen te reguleren, en de mechanische ventilatie produceert geluid. Het levert het onaangename binnenklimaat dat reizigers kennen van de grootschalige hotels waarin geen raam open kan, maar dan elke dag thuis. Waarschijnlijk worden op korte termijn de eisen aan energiebesparing vanuit Brussel verder aangescherpt, deze moeten ook gaan gelden voor bestaande woningen.

Potdicht

De klimaatverandering vraagt om een andere vorm van klimaatbeheersing in huis. Tegenwoordig is maandenlang geen verwarming nodig in huis. Waarom moet de woning dan potdicht zijn? In die warmere tijden maakt ventilatie door open deuren en ramen het verblijf veel aangenamer. In een gesloten huis is ’s zomers energieverslindende koeling nodig om een gewenste frisse temperatuur te krijgen. En de balansventilatie is dan weer nodig om die energieverslinding te dempen en de koelte binnen te bewaren (omgekeerd van het winters gebruik). In koudere maanden geldt voor de nacht dat isolatie maar beperkt van nut is: de meeste mensen slapen graag met een open raam en veel frisse lucht.
We danken de regels voor het inpakken van hele woningen in isolatie aan de invoering ervan niet zo lang nadat de centrale verwarming gemeengoed werd. Die cv verwarmde de hele woning en maakte het mogelijk om open plattegronden te maken. Het was logisch dat ook de hele woning geïsoleerd moest worden toen we zuinig moesten worden met energie. In de tijd voor de cv-innovatie, die we mede danken aan het overvloedige aardgas, werden woningen per kamer verwarmd, en sommige kamers helemaal niet. Inmiddels is het idee van wonen flink verder uitgewaaierd. Naast de woonkamer zijn er studeerkamers en tweede woonkamers, terrassen, tuinkamers en serres. In appartementen zien we grote deuren naar het ruime balkon, dat eventueel dicht te zetten is. Tieners hebben hun eigen domein, met eigen dagindeling.
Het gebruik van de woning gedurende de dag en gedurende de seizoenen kan zeer gevarieerd zijn. Het enige dat daar momenteel op inspeelt is de thermostaatkraan per radiator. De invloed van elektrische apparaten op het energieverbruik is sterk toegenomen. Een individueel pakket van computer, audio en tv is normaal geworden. Terrasverwarming en zonnehemel trekken flink stroom. Een simpele besparingsmogelijkheid zoals het vullen van (af)wasmachine met heet water (hot-fill) is niet aangeslagen omdat de apparaten te schaars en daardoor te duur zijn en zo onrendabele elektrische opwarming van water nodig blijft.
Er lijkt alle aanleiding te zijn om het concept van de geheel verwarmde en geïsoleerde woning te verlaten. Kamers waar men alleen slaapt, hoeven slechts bij hoge uitzondering te worden verwarmd, ventilatie is belangrijker. Kamers die zowel woon- als slaapfunctie hebben (voor de schoolgaande kinderen) moeten overdag en ’s nachts van klimaat kunnen veranderen. Woonkamers zouden weer een andere klimaatregeling kunnen krijgen, aangepast aan het weer overdag en ’s avonds.

Regelsystemen

Wie met zulk gevarieerd gebruik van de woning rekening wil houden heeft behoefte aan meer compartimentering in huis en isolatie tussen de ruimten, aanvullend op die voor de hele woning, en regelsystemen die per kamer zijn in te stellen. Een zo ingerichte woning levert niet alleen een betere energieprestatie, maar is vooral ook leefbaarder. Dit kan in een houtskeletstructuur veel gemakkelijker dan in een stenig casco.
Het huidige instrumentarium van energieprestatie-index en energielabel is ontoereikend voor een energiebesparingsbeleid dat zich mee ontwikkelt in de manier waarop bewoners de woning gebruiken. Andere regels en andere ontwerpen zijn nodig om de energiebesparing in lijn met de gebruiksmogelijkheden van de woning en te optimaliseren.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels