nieuws

Pulserende brand door gebrek aan zuurstof

bouwbreed Premium

Houten plafondbalken, opgeslagen banden en onbeschermd pur-schuim tegen het plafond van het magazijn leverden genoeg onverbrande rookgassen op om de explosie in de botenloods in De Punt te kunnen verklaren. Uitgassende sandwichpanelen speelden volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid een verwaarloosbare rol.

De raad onder leiding van Pieter van Vollenhoven publiceerde eind vorige week
zijn verslag van de brand in het Drentse plaatsje waarbij in mei 2008 drie
brandweerlieden omkwamen. De drie hadden besloten tot een aanval van de brand
van binnenuit, nadat ze bij aankomst een stabiele situatie aantroffen. Achter in
de 75 meter lange loods, woedde in het magazijn annex autowerkplaats een brand,
maar in de ruimte daarvoor leek de situatie stabiel en niet alarmerend. Het
drietal was nog niet binnengetrokken of de hele loods stond in lichterlaaie en
ze werden ingesloten. Alledrie zijn uiteindelijk door verstikking om het leven
gekomen, nadat de zuurstof in hun luchtflessen na ruim tien minuten op was. Dat
de brandweerlieden de ernst van de situatie onderschatten, heeft volgens de
onderzoeksraad te maken met het feit dat het die dag buiten heel zonnig was en
hun ogen dus een tijd nodig hadden om zich aan te passen aan de donkere loods.
Ze merkten daardoor de onverbrande rookgassen niet of te laat op. Er waren
bovendien geen daklichten of lampen in het dak van de loods, die de aanwezigheid
van rook konden verraden. Ook had de brand in het magazijn, door een gebrekkige
zuurstoftoevoer via de kleine deur, een pulserend karakter. Hij laaide op en
doofde geregeld weer uit.

Onbeschermd pur-schuim

Toen de spuitgasten arriveerden, bevond de brand zich juist in een rustige
smeulfase. Dan groeit de wolk onverbrande rookgassen in de loods wel verder aan.
Maar de Nederlandse brandweer is volgens de onderzoeksraad helemaal niet
getraind in het verschijnsel rookgasexplosie. In de bijlagen van het rapport van
de raad is een berekening te vinden die de herkomst van de rookgassen blootlegt.
Die exercitie is mede ingegeven door de rapportage van de commissie-Helsloot.
Die rapporteerde al kort na de brand dat uitgassende sandwichpanelen in het dak
de boosdoener moesten zijn geweest. Nitreuze dampen afkomstig van de verhitte
dakpanelen met 9 centimeter purschuim zouden zich hebben verzameld onder de nok
van het dak en op een bepaald moment tot ontbranding zijn gekomen. Fabrikanten
van hardschuimisolatie en eps verenigden zich al snel in het Kennisplatform
Isolatie De Punt. Gezamenlijk lieten ze adviesbureau DGMR onderzoek uitvoeren,
dat al snel concludeerde dat het veel langer zou duren voordat uitgassende
sandwichpanelen zouden leiden tot zogenoemde ‘flash-over’, een brand die zich
snel over een compleet compartiment uitbreidt. Het rapport van de onderzoeksraad
bevestigt het beeld van DGMR. De raad liet door de Universiteit van Gent
berekeningen uitvoeren die lieten zien dat er gezien de grootte van de hal van
minimaal 13.500 megajoule aan onverbrande rookgassen opgehoopt moest zijn onder
de nok om een voldoende rijk mengsel te hebben dat tot explosie komt. Tegen het
plafond van het magazijn waar de brand uitbrak, zat een laag van 4 centimeter
onbeschermd pur-schuim. Die kan verantwoordelijk worden gesteld voor ongeveer
4000 megajoule aan rookgassen. Het deel van de houten plafondbalken dat in de
tien minuten na het uitbreken was verbrand, was volgens de onderzoekers zeker
goed voor zeker 10.000 megajoule. Daarmee is al voldoende rookgas gevonden om de
onverwachte branduitbreiding kort na het arriveren van de brandweer te
verklaren. Dan is er nog helemaal geen rekening gehouden met de bijdrage van een
stapel banden in het magazijn, andere opgeslagen materialen en het underlayment
tegen het plafond.

Bijdrage

Voor zover uitgassende sandwichpanelen een bijdrage hebben geleverd aan de
onverbrande rookgassen, kan dat volgens dezelfde berekeningen maximaal 1575
megajoule zijn geweest. Dat is een bijdrage van nog geen 10 procent. Er moest
immers een flink pakket lucht worden verwarmd voordat de onderkant van die
sandwichpanelen is opgewarmd tot zo’n 250 graden Celsius. Bij die temperatuur
zet het pur-schuim 10 procent van zijn gewicht om in brandbare gassen. Als de
sandwichpanelen echt de boosdoener zouden zijn geweest, had het complete 500
vierkante meter grote dak moeten uitgassen. Maar dat was bij lange na niet het
geval. Hooguit enkele tientallen vierkante meters in de hoek boven het magazijn
waren op het moment dat de rookgasexplosie optrad, aangetast. Bovendien had dat
gas dan ook allemaal in de loods terecht moeten komen en niet de dakconstructie
aan de bovenkant verlaten.

Reageer op dit artikel