nieuws

Emmen laat cultuur en natuur samensmelten

bouwbreed Premium

Achthonderd meter. Het lijkt een kippeneindje, de afstand die Dierenpark Emmen moet overbruggen om te verhuizen van de Hoofdstraat naar de Noordbargeres. Maar het wordt de omvangrijkste operatie in Drenthe ooit. Logistiek én bouwkundig. De hele stad krijgt een ander aanzien. Emmen als een wereldattractie.

Verdient de verhuizing van Dierenpark Emmen de titel icoonproject?

Met jaarlijks een miljoen bezoekers is de dierentuin de spil waarom de Emmense economie draait. Wil de stad deze goudmijn behouden, dan is uitbreiding en vernieuwing van deze attractie essentieel. Op de huidige locatie, in de binnenstad, is geen ruimte. Westelijk van de stad kan het wel. Daar is 45 hectare beschikbaar voor de aanleg van de nieuwe dierentuin gecombineerd met een nieuw theater.
De integratie van beide attracties wordt zover doorgevoerd dat cultuur en natuur samensmelten tot één voorziening. “De bezoeker kan bij wijze van spreken krokodillen in de foyer tegenkomen of haaien achter de bar,” aldus de Emmense burgemeester Cees Bijl.
De realisatie van dit huzarenstukje is nog slechts één derde deel van het totale Atalanta-project (een verwijzing naar de vlindertuin van het dierenpark). Onderdeel twee is de al even bijzondere invulling van het oude dierentuinterrein.

Mensentuin

Stedenbouwkundige Ashok Bhalotra heeft in overleg met de Emmense bevolking bedacht dat deze twaalf hectaren niet volgens de beproefde formule zullen worden volgebouwd. Het terrein wordt een “mensentuin”. Bhalotra: “We handhaven het bestaande landschap, want het terrein herbergt een stukje geschiedenis dat we willen bewaren. Alleen daar waar al gebouwen stonden, mogen nieuwe gebouwen komen. En alle 671 bomen blijven staan. Meer dan 250, 300 huizen komen er niet. Het gebied blijft grotendeels groen. Dit project draagt bij aan een duurzaam Nederland”, zegt hij trots.
De toekomstige bebouwing moet CO2-neutraal zijn. De mensentuin wordt een verzamelplaats van leisure-activiteiten: wellness, sport, vermaak. Aan de gebouwen die deze activiteiten moeten huisvesten, zullen ook in architectonische zin hoge eisen worden gesteld, zegt Bhalotra. “Vroeger kwamen mensen hierheen om dieren te bekijken, straks om heel bijzondere gebouwen te zien.”
Het derde en laatste onderdeel van Atalanta is de aanleg van een 249 meter lange tunnel om de verbinding tussen mensentuin, dierentuin en winkelcentrum De Weiert in de binnenstad tot stand te brengen. Bovenop de tunnel komt een plein van 250 bij 70 meter met winkels en horeca, naast de tunnel een parkeergarage met 330 plaatsen.

Budget

De totale investeringen in Atalanta worden geschat op 468 miljoen euro. Om dit voor Emmen enorme budget te bewaken en problemen bij de realisatie van het ambitieuze project te voorkomen, heeft de gemeenteraad organisatieadviesbureau Twynstra Gudde ingehuurd. Dit Amersfoortse bureau werd gekozen omdat het zowel kennis heeft van gebieds- en vastgoedontwikkeling als ervaring met risicomanagement en risicoanalyse. Gregor Heemskerk, adviseur gebiedsontwikkeling bij Twynstra Gudde: “Wij zullen vooral kijken hoe het project wordt aangestuurd. Vervolgens adviseren we de raad welke vragen ze aan B en W moet stellen.”
Twynstra Gudde meent dat alle grote projecten in Nederland flinke complexiteit herbergen, zo ook Atalanta. “Maar in essentie is het een binnenstedelijke ontwikkeling; een fabriek naar buiten de stad verplaatsen is op hoofdlijnen hetzelfde als een dierentuin verplaatsen. Wat dit project bijzonder maakt zijn de ambities op het gebied van duurzaamheid.”

Technologie

Want Atalanta wil bijdragen aan een gezond leefmilieu voor toekomstige generaties, verklaart wethouder Ton Sleeking. Dat betekent klimaatneutraal bouwen. Maar ook: dubbel grondgebruik, toepassing van energie-arme vervoerssystemen in de dierentuin en de nieuwste inzichten op het gebied van warmtetechnologie en waterbeheersing.
Omdat bij een gecompliceerd project veel fout kan gaan, zetten B en W zwaar in op riscobewaking. Er is een lijst opgesteld met tachtig geïdentificeerde risico’s die elke maand wordt nagelopen. “Daarop staan zaken als: wat gebeurt er als er ondergrondse leidingen sneuvelen, hoe verplichten we de aannemer tijdens de tunnelbouw de binnenstad bereikbaar te houden, wat doen we als de tunnel instort, enzovoorts.” Op gebieden waar eigen kennis te kort schiet – duurzaamheid, subsidie-aanvragen, architectenkeuze – krijgt de projectgroep Atalanta ondersteuning van deskundigen. “We vliegen experts uit heel Nederland in,” zegt Sleeking.

Voorbeeld

Volgend jaar begint de tunnelbouw en de aanleg van het plein. In 2011 start de bouw van het theater annex dierentuin, die in 2014 zijn deuren moet openen. Slotstuk is in 2015 de ontwikkeling van het voormalige dierentuinterrein.
Sleeking benadrukte tijdens het bezoek van minister Cramer gisteren dat Atalanta een voorbeeld is van natuur- en mensvriendelijke gebiedsontwikkeling dat zijn weerga niet kent in Europa. Daarom, meent hij, komt het project in aanmerking voor subsidies van het Rijk en de EU.
Behalve duurzaamheid speelt nog een argument: “Atalanta is goed voor de werkgelegenheid. De werkloosheid in onze regio is 11,2 procent. Het loont de moeite hier iets extra’s te doen.” n

Reageer op dit artikel