nieuws

Groot deel bebording kan weg

bouwbreed

In het Friese Makkinga heeft men de verkeersborden in de ban gedaan. Het aantal verkeersongevallen daalde. ‘Goed voorbeeld, doet goed volgen’, aldus Cor van den Berg. Dus weg met al die waarschuwingsborden op de bouwplaats.

‘Fries dorp Makkinga doet het al tien jaar zonder’, luidde de kop boven een artikeltje in het AD van maandag 5 januari jl. Zo’n kop prikkelt mijn fantasie. Wat je allemaal wel niet ‘zonder’ kunt doen! Ik moet eerlijk bekennen dat ‘zonder verkeersborden’ niet meteen het eerste was waar ik aan dacht. Toch ging dit artikel hierover: het Friese dorp Makkinga heeft tien jaar geleden de verkeersborden in de ban gedaan.
De bewoners waren het indertijd goed zat. Door al het sluipverkeer was veilig wandelen of fietsen in hun ooit zo rustige dorp er niet meer bij. In zo’n situatie is het weghalen van verkeersborden niet meteen de eerste oplossing waaraan gedacht wordt. ‘Verkeersborden creëren een soort schijnveiligheid’, aldus de verkeerswethouder Sierd van Weperen. Hij koos ervoor niet meer verkeersborden te plaatsen maar het asfalt te vervangen door klinkers. Hij plaatste straatmeubilair en zorgde voor een sfeervolle verlichting. Al deze aanpassingen zorgden ervoor dat automobilisten de verkeersveiligheid meer in acht namen; de omgeving dwong dit af. Weggebruikers worden met dit Shared Space-principe als het ware gedwongen rekening met elkaar te houden. En dat had een daling van het aantal verkeersongevallen tot gevolg.

Eigen risico

Ik moest aan dit artikel denken toen ik pasgeleden een bouwplaats wilde oplopen. Aan de bouwhekken waren borden bevestigd, die passanten waarschuwden voor vallende voorwerpen en oliespatten. Een waarschuwingsbord ‘Pas op: uitrit bouwplaats’, markeerde tezamen met een aantal omhoog krullende stalen rijplaten de bouwplaatsingang. ‘Verboden toegang voor onbevoegden’, las ik. Maar ook: ‘Melden bij de uitvoerder’. Wie of die uitvoerder was, hoe hij er uit zag…. Geen flauw idee. Was ik eigenlijk wel bevoegd of moest ik daarvoor eerst de uitvoerder spreken? En ook al zou ik bevoegd zijn, dan nog maakte weer een ander bord me duidelijk dat het betreden van dit terrein geheel op mijn eigen risico gebeurde.
En wat te denken van die hele reeks gebodsborden: niet alleen een veiligheidshelm en veiligheidsschoenen, maar ook gehoorbeschermers en een veiligheidsbril moesten op. Niet dat deze borden veel indruk gemaakt hadden op de bevoegden die op de bouwplaats rondliepen. Slechts een enkeling had een veiligheidshelm of droeg het verplichte schoeisel. ‘De directie van dit bouwbedrijf accepteert geen enkele aansprakelijkheid’, zo las ik op weer een ander bord. Zo’n directie is zich blijkbaar niet bewust van haar verantwoordelijkheid. ‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen’, is bij bouwbedrijven tegenwoordig een populaire beleidsdoelstelling. Bedrijven beloven dan plechtig hun activiteiten veilig, milieuvriendelijk en in overeenstemming met de toepasselijke wet- en regelgeving uit te voeren. ‘Veel beloven en weinig geven, doet de gekken in vreugde leven’ is een uitdrukking die maar al te vaak van toepassing is.

Logisch

Passanten moeten maar opletten als ze langs een bouwplaats lopen. Voorkomen dat voorwerpen op de openbare weg terecht kunnen komen is er niet bij. Terwijl het maken van een vangschot boven een voetgangersroute of het aanbrengen van steigergaas aan de steiger veel vallende voorwerpen zou voorkomen. Kunnen we niet beter in plaats van mensen te wijzen op het te veel aan lawaai de geluidsproductie van de betreffende bouwmachines of bouwmethoden reduceren? Het Convenant Funderingsbranche inzake geluid en begaanbaarheid gaf meerdere mogelijkheden om een halt toe te roepen aan dit teveel aan geluid. Maar zeg nou eerlijk: hoe vaak is dit een issue aan de onderhandelingstafel bij het inkopen van heiwerk?

Leuning

In Makkinga richtte men de omgeving dusdanig in, dat het gewenste veilige gedrag er een logisch gevolg van werd. Niet de onveilige situatie in stand houden en tegelijkertijd waarschuwen voor deze onveiligheid, maar de situatie aanpakken. Tijdens onze werkvoorbereidingsgesprekken die wij op bouwprojecten houden, kijken we kritisch naar beveiligingsmethoden en adviseren hierover. Een beveiligingsmethode is in onze ogen pas functioneel als alle opeenvolgende bewerkingen er veilig mee kunnen worden uitgevoerd. Dus geen vloerpotjes instorten in het tunneldek en daar, nadat de tunnelbekisting is getrokken, leuningwerk in plaatsen, als er vervolgens binnenspouwbladen moeten worden gemetseld. Dat leuningwerk staat dan in de weg. In zo’n situatie is het toch veel praktischer om leuningen aan de koppen van de wanden te bevestigen? Met zo’n leuningwerk kun je probleemloos op een veilige manier het binnenspouwblad metselen.
We staan aan het begin van een nieuw jaar, de tijd van goede voornemens. Zullen we dit jaar eens kritisch naar de bebording van onze bouwplaatsen gaan kijken. Een groot deel ervan kan net als de verkeersborden in Makkinga in de ban, als we tenminste de gevaren aan de bron zouden gaan aanpakken. Dat zou niet alleen geheel in lijn zijn met het Shared Space-principe, maar ook met de Arbowet en, last but not least, de beleidsverklaringen van menig bedrijf.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels