nieuws

Eiffeltoren komt aan door de vele verfbeurten

bouwbreed

Eens in de zeven jaar krijgt de Eiffeltoren een verfbeurt. De publiekstrekker is daardoor flink in gewicht toegenomen. Gezocht wordt naar een praktische oplossing om dat overgewicht terug te brengen.

Het verven van het bekende bouwwerk beslaat circa 200.000 vierkante meter. Circa 25 schilders zijn meer dan een jaar in de weer om de ruim 18.000 metalen onderdelen die met 2.500.000 klinknagels aan elkaar zijn bevestigd, onder handen te nemen.
Geen sinecure, want door windschommelingen beweegt de toren maximaal 7 centimeter in horizontale richting. Bij hoge temperaturen is de toren door uitzetting circa 18 tot 20 centimeter hoger.
Dit jaar krijgt de IJzeren Dame voor de negentiende maal een likje verf. De 324 meter hoge publiekstrekker wordt in drie verschillende tinten bruin geschilderd. De lichtste kleur komt aan de bovenkant, de donkerste onderaan om de toren optimaal tot zijn recht te laten komen.

Verfsysteem

Een reguliere verfbeurt om roestvorming te voorkomen vergt 60 ton verf. Ongeveer een vierde van die hoeveelheid blijft uiteindelijk op de toren achter, waardoor het bouwwerk flink wat zwaarder is geworden.
“Verf heeft een hoog soortelijk gewicht van 1,3 kilogram per liter en is daarmee grofweg 30 procent zwaarder dan water. In principe moet alle verf erop blijven zitten. Maar onder invloed van het weer verkrijt de verf en poedert in de loop der tijd af”, aldus Geert Geelkerken, general manager staalbescherming bij International Paint Akzo Nobel Nederland in Rhoon.
Bij het verven van staalconstructies is het gebruikelijk om plaatselijke beschadigingen bij te werken en een nieuwe laag verf aan te brengen. “Of eerder aangebrachte verf wordt verwijderd, hangt af van de conditie van het verfsys­teem. Ik vermoed dat er op de Eiffeltoren een redelijk ouderwetse ééncomponent chloorrubberverf is toegepast. Deze verf is behoorlijk flexibel, laat zich gemakkelijk met een kwast aanbrengen en hardt snel uit. Verfbeurten zorgen voor extra gewicht. Dat is een punt van aandacht.” Volgens Ralph Hamerlinck van Bouwen met Staal is dat extra gewicht niet zo’n groot probleem voor de draagkracht. “Die gewichtstoename door verf is doorgaans marginaal ten opzichte van het draagvermogen van een civiele constructie of gebouw. Dat zal zeker ook het geval bij de Eiffeltoren zijn. Het bouwwerk moet gewoon voldoende duurzaam zijn. De Eiffeltoren is een extreem voorbeeld, zeker qua profilering. Het zijn vrij slanke profielen. Met kokerprofielen zou het te beschermen oppervlak bijvoorbeeld aanzienlijk minder zijn. Met het oog op het onderhoud zou dat nu heel anders zijn ontworpen.”

Overlast

Om het verfovergewicht te reduceren wordt in Parijs naar een passende oplossing gezocht. Chemisch afbijten en de hogedrukspuit zijn geen optie vanwege de vele liters chemische vloeistof die naar beneden komen. Het verwijderen met pneumatische hamers brengt veel lawaaioverlast met zich mee. Bij zandstralen zou de toren helemaal moeten worden ingepakt. Geelkerken denkt zelf in eerste instantie aan een reinigingsmethode met laserstralen, een relatief nieuwe en schone techniek (zie kader).
Overigens is het de bedoeling om het verf-interval in de toekomst aan te passen: om de 5 jaar voor de eerste verdieping tot aan de top en elke 10 jaar voor de gehele toren. Geelkerken: “De bestendigheid van verven is in de loop der tijd aanzienlijk verbeterd. De levensduurverwachting van de moderne verven voor staalconstructies is nu minimaal 15 jaar. Als industrie zijn we bezig om dat op te rekken naar 25 jaar door het toepassen van harsen met een hoge duurzaamheid waardoor weer en wind minder invloed hebben.” De exploitatiemaatschappij in Parijs laat weten dat er in maart een grote schildercampagne van start gaat.

Laserreiniging

Laserreiniging is een relatief nieuwe techniek waarbij verf wordt verwijderd met laserstralen. “We hebben een aantal experimenten met deze methode gedaan, om te kijken of het werkt en op welke ondergrond. Voor het ene verftype bleek dat beter dan voor het andere. De techniek was zeker effectief bij epoxy’s en polyurethanen aangebracht op een verschillende ondergrond waaronder staal”, aldus Ben Alblas, laboratorium manager bij COT, een onafhankelijke onderzoeks- en adviesorganisatie voor de bouw en industrie in Haarlem.
Nd-YAG laserstralen met een sterkte van 500 watt zorgen ervoor dat de verf verpulvert en verdroogt. Loslatende verf wordt gelijk weggezogen. “Een voordeel is dat de laser per verflaag is in te stellen en meerdere lagen in één keer verwijdert.”
Dat de “schone” techniek niet zo’n grote vlucht neemt, wijt Alblas aan een aantal praktische nadelen. “Net als bij iedere laserbehandeling vereist deze verwijderingstechniek goede voorzorgsmaatregelen, zeker uit arbotechnisch oogpunt. Het is geen verfkrabbertje, maar een laserkanon, zware apparatuur die je op een schuifrail moet zetten. Niet alleen voor de verwerkers maar ook voor de omgeving. Het is een lawaaiige methode en er zal energie moeten worden aangevoerd.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels