nieuws

Gebiedsconcessie bij vastgelopen locaties

bouwbreed Premium

De gebiedsconcessie is een oplossing om de huiver bij nieuwe gebiedsontwikkelingen weg te nemen. De concessie is een poging om de moeizame samenwerking bij herinrichtingen nieuw elan te geven, waarbij partijen niet ontkomen aan een aanbesteding.

Prins Willem-Alexander nam afgelopen week het eerste exemplaar van de
publicatie ‘Een wijde blik verruimt het denken’ in ontvangst. Deloitte,
Habiforum en NederlandBovenWater hebben de praktijk van gebiedsontwikkelingen in
vijf Europese landen op een rij gezet. Daarbij toont de Nederlandse praktijk de
meest overeenkomsten met Engeland, maar kan veel worden geleerd van Denemarken
en Duitsland. De Nederlandse praktijk wijkt behoorlijk af van andere landen in
Europa in de vergaande manier van samenwerken en op het gebied van
grondaankopen. In geen enkel ander land bestaat het fenomeen gemeentelijke
grondbedrijf dat zich bezighoudt met strategische aankopen.

Belemmeren

De schrijvers onderscheiden tien knelpunten die op dit moment
gebiedsontwikkelingen belemmeren. De grote hoeveelheid bestuurders die zich
tegen een project aan bemoeien, leiden tot enorme stroperigheid. De kunst is een
project wel af te bakenen, maar niet geheel dicht te timmeren voordat private
partijen in het proces worden betrokken: dus zeker geen spijkerhard
bouwprogramma met bijbehorend programma van eisen. Een belangrijke aanbeveling
is in Nederland te experimenteren met allianties, al dan niet in combinatie met
concessies. Het is een praktijk waar Nederland niet aan is gewend, maar onder
invloed van de discussies over staatssteun en de Europese aanbestedingsregels
wel de meest kansrijke optie is voor nieuwe gebiedsontwikkelingen.

Beemster

De eerste concessie stamt al uit 1607 toen het droogmalen van de Beemster in
handen van vijftien kapitaalkrachtige particulieren werd gelegd. Recente
projecten die op deze manier zijn aangepakt zijn de diverse rijkswegen die in
dbfm zijn uitgevoerd en herstructureringen als Nieuw-Crooswijk (Rotterdam,
Rivierenwijk (Deventer) en de westelijke tuinsteden in Amsterdam. Opvallend is
dat de recente voorbeelden van Alkmaar-Overstad en de A2 Maastricht ontbreken in
het betoog. Bij een concessie wordt gekozen voor een publieke voorverkenning en
afbakening. Via een gebiedsautoriteit is een aanbesteding doorlopen. Zowel in
Alkmaar als in Maastricht was dat de concurrentiegerichte dialoog, maar ook via
andere manieren is tot een structuurvisie te komen die kan uitmonden in een
concessiekader.

Tien knelpunten

1. Een hybride sturingsmodel, met zowel Rijnlandse als Angelsaksische
elementen

2. Geen eenduidige uitleg van Europees aanbestedingsregime

3. Onzekerheid rondom juridische interpretatie van het begrip ‘staatssteun’

4. Stapeling van publieke verantwoordingsplicht

5. (Te) grote bestuurlijke drukte, met achttienhonderd publieke actoren

6. Onwennigheid over het duale politieke systeem

7. Het nemen van risico’s in relatie tot kans op rendement

8. Geworstel met grondposities en fors opgedreven grondprijzen

9. Stapeling van instrumentarium en de behoefte aan nieuwe instrumenten

10. Noodzaak om opnieuw te bouwen aan vertrouwen

Bron: Een wijde blik

Reageer op dit artikel