nieuws

Ondergrondse vispassage met hevelwerking in Oijen

bouwbreed Premium

Ondergrondse vispassage met hevelwerking in Oijen

De stuw Oijense Hut in Oijen krijgt een ondergrondse vispassage. Deze landschappelijk ingepaste hevelvistrap biedt waterbeheerders de mogelijkheid om het debiet in de vistrap actief te controleren.

De trap werd deze maand in opdracht van Waterschap Aa en Maas door FishFlow
Innovations (een samenwerkingsverband van Manshanden BV en Witteveen+Bos) in de
Hertogswetering aangebracht. Tot dusverre zijn er twee vispassages van dit type
in Nederland (Berghem en Roermond) aangelegd, waarbij vissen als het ware om de
stuw heen worden geheveld. “Het principe dat bij de stuw Oijense Hut wordt
toegepast, is gelijk aan de andere locaties. Bij deze stuw is echter gekozen
voor de uitvoering in een ronde buis met een diameter van 1 meter”, aldus Guus
Kruitwagen, ecoloog bij Witteveen+Bos in Deventer. De totale vispassage is 36
meter lang, waarbij acht tussenschotten staan over een lengte van 7 meter. Het
is de eerste keer dat de volledig geprefabriceerde passage ondergronds wordt
aangelegd, waarmee de ontwikkelaars tegemoetkomen aan de wens van het waterschap
om de voorziening landschappelijk in te passen. De hevelvistrap in Oijen wordt
in het talud weggewerkt en komt niet meer dan een halve meter boven het maaiveld
uit. De vismigratie vindt hier dus grotendeels onder de grond plaats.

Vacuümpomp

De gepatenteerde Manshanden-hevelvistrap bestaat uit een vistrap in een
gesloten bak die door buizen is verbonden met het water aan weerszijden van de
stuw. Met behulp van een vacuümpomp wordt het water over het hoogste punt in de
hevelvistrap gebracht, waarna de passage water begint te hevelen. Het water
stroomt vervolgens over een conventionele vistrap. Een reeks compartimenten
stelt vissen in staat door kleine stappen een hoogteverschil van circa 70
centimeter te overbruggen. Boven in de hevel is een luchtbel aanwezig. De
grootte van deze luchtbel is bepalend voor de hoeveelheid water die over de
vistrap gaat en kan met de vacuümpomp worden geregeld. Bij een rustige stroming
kunnen zowel grote als kleine vissen tegen de stroom in de vistrap op zwemmen.
“Het ontwerp van deze vistrap is in tegenstelling tot een traditionele vistrap
niet toegespitst op een bepaald debiet. De stroomsnelheid is met de vacuümpomp
op afstand te regelen en biedt waterbeheerders de mogelijkheid het debiet actief
te controleren.” Onderhoud De vistrap vergt minimaal onderhoud en is
gebruiksvriendelijk. Door de spoelkleppen te openen, spoelt de vistrap vanzelf
schoon. Een ander voordeel is dat de bouwkosten van deze instelbare en compacte
hevelvistrap lager kunnen uitvallen dan bij een traditionele vistrap, dankzij de
prefabricage en het feit dat er weinig civieltechnische werkzaamheden nodig
zijn. Bovendien neemt de volledig van composiet vervaardigde trap minder ruimte
in. “Grondverwerving is niet meer nodig. De trap kan namelijk op allerlei
verschillende manieren -voor, achter of op de stuw- worden geplaatst en is dus
breed toepasbaar. Je zou hem zelfs op de IJsselmeerdijk kunnen plaatsen.”

Reageer op dit artikel