nieuws

‘Ik zag meteen wat voor een gebouw het moest worden’

bouwbreed Premium

Ze is lid van de Regieraad Bouw en zit in de klankbordgroep ruimtelijke kwaliteit Rotterdam, maar bovenal is Francine Houben architect.

Als directeur van architectenbureau Mecanoo is Houben verantwoordelijk voor blikvangers in Nederlandse steden. Neem bijvoorbeeld Montevideo in Rotterdam of FiftyTwoDegrees in Nijmegen. Maar ook internationaal is de architect actief. Zo presenteerde Houben afgelopen donderdag haar plannen voor de nieuwe bibliotheek in Birmingham. Aan Centenary Square moet in 2013 de grootste bibliotheek van Europa verschijnen.
Houben wilde met de bibliotheek een gebouw maken dat klaar is voor de toekomst, maar ook de geschiedenis van de stad niet vergeet. Daarom ontwierp ze een glazen gebouw dat gehuld is in een metalen ‘voile’ met cirkelvormige patronen.
“Bij dit project heb ik erg gekeken naar de geschiedenis van de stad. Birmingham heeft een rijke geschiedenis met een belangrijke popcultuur. Het was de stad van de Industriële Revolutie. Maar ergens is die trots voor die periode verloren gegaan. Ik wil met dit gebouw die trots voor de industriële periode weer terugbrengen”, zegt Houben.
Toen ze vorig jaar voor het eerst door de stad liep, zag ze het nieuwe gebouw al direct voor zich: “Ik ontdekte een rode lijn door de stad, waarover de voetgangers lopen. Ik ervoer het als een straat waar je door de geschiedenis van de stad loopt. Bijna alsof je door een filmrol loopt. Ik zag meteen wat voor een gebouw het moest worden. Gek is dat, maar soms werkt dat zo bij mij.”
Het werkproces in Engeland was wennen voor de architect. Veel vergaderen, veel meer dan in Nederland: “Alles gaat hier om ‘risk management’. Daarom zijn we vaak eindeloos aan het overleggen.”

Maquette

Zo was er op de dag van de ontwerppresentatie nog een meningsverschil over de maquette: “In eerste instantie wilden ze ineens die maquette niet meer tentoonstellen. Los van alle tijd en energie die we daarin hebben gestoken, is het gewoon zonde als de mensen niet kunnen zien hoe het gebouw eruit komt te zien. Dus toen heb ik ’s ochtends nog even met de burgemeester gebeld. Toen mocht het gelukkig alsnog.”
Ontwerpen van Houben zijn nooit hetzelfde qua vorm of stijl. Het gaat haar meer om de manier van werken. Goed kijken naar de omgeving om het gebouw heen. Daarom wil ze naast het gebouw zelf, ook de directe omgeving ontwerpen.
Waar die inspiratie vandaan komt, daarvoor zijn geen handleidingen. Bij Houben gaat het altijd anders: “Bij de bibliotheek in Delft hebben we ons mede gericht op het interieur zelf, want het was de eerste keer dat we een bibliotheek ontwierpen. We hebben inmiddels heel veel bibliotheken bekeken. Je richt je inspiratie vaak op wat je nog niet zo goed kent. Bij de bibliotheek in Birmingham, was dat de stad. Dat is het voordeel van ouder worden, je hebt ervaring waardoor je weer meer energie in andere aspecten van het ontwerpen kunt steken.”

Gemixte portefeuille

Mecanoo heeft een bevoorrechte positie in het Nederlandse architectuurlandschap. Terwijl andere bedrijven moeite hebben om overeind te blijven en soms mensen moeten ontslaan, is de portefeuille van Mecanoo voor 2009 gevuld. 2010 Is nog wel spannend.
“Wij hebben een gemixte portefeuille. We maken verschillende ontwerpen en werken voor verschillende soorten opdrachtgevers. Dat is erg belangrijk, je moet, zeker nu, niet afhankelijk zijn van één type opdrachtgever.”
Of het in de toekomst mogelijk is dat er ook bij haar bedrijf ontslagen vallen, kan Houben niet uitsluiten. Want als het overal slecht gaat, dan zal ook Mecanoo daaronder lijden. Op dit moment is Houben vooral ‘op haar hoede’: “Nu bieden vooral de projecten van de overheid veel zekerheid. Toch moet je je nu niet ineens alleen maar daarop oriënteren. Want ook die markt zal weer eens minder worden. Dan denken ze over een paar jaar: we hebben het nu wel even gehad.”
Maar Houben is natuurlijk wel blij dat de overheid nu meer projecten gaat doen. Vooral bij de woningmarkt zie je volgens haar dat de markt stilstaat. Om die weer in beweging te krijgen, moet het vertrouwen terugkomen, zegt ze.
Ondanks dat Mecanoo vooralsnog buiten schot blijft, schrok Houben wel van de crisis. Maar de afgelopen jaren ging het volgens haar ook wel erg goed: “Alles ging erg hard. Dat het nu iets minder gaat, is op zichzelf niet zo vreemd. That’s all in the game.”

Reageer op dit artikel