nieuws

Prins roemt duurzame wijk Malmö

bouwbreed Premium

Prins roemt duurzame wijk Malmö

Kroonprins Willem-Alexander en milieuminister Cramer vlogen samen naar Malmö. Ze bezochten woningbouwprojecten waarmee de Zweden voorop lopen in de wereld. Duurzaamheid, waterberging en hippe architectuur gaan hand in hand in een stad die tien jaar geleden zo ongeveer op apegapen lag.

Het Zweedse Malmö

Iedere maand laat kroonprins Willem-Alexander zich een dag lang uitgebreid
bijpraten over onderwerpen op het gebied van ruimtelijke ordening of verkeer en
waterstaat. Meestal bezoekt hij binnenlandse projecten maar soms reist hij over
de grens. Donderdag bezocht hij samen met minister Cramer (milieu) Malmö, waar
het instorten van de scheepvaartindustrie de stad in de jaren negentig van de
vorige eeuw voor een enorme opgave stelde. Drie factoren bepaalden dat de stad
in het zuiden van Zweden een enorme vlucht maakte. Op het gebied van
duurzaamheid bekleedt het nu een vooraanstaande positie. Tot genoegen van de
prins en de minister, die veel zaken hebben gezien waar Nederland een voorbeeld
aan kan nemen. “Al zullen we er voor moeten waken dat duurzaam wonen geen
speeltje van de rijken wordt”, merkt Willem-Alexander op. “Het moet op de één of
andere manier voor iedereen betaalbaar worden.” Het feit dat Malmö op veel
fronten voorop loopt waar het om duurzaamheid gaat, is mede veroorzaakt door
drie factoren, zo houdt stadsarchitect Ilmar Reepalu en drijvende kracht achter
de metamorfose van de stad zijn gehoor voor. “Ten eerste was er de noodzaak om
in te grijpen. Daarnaast hadden we jarenlang een uiterst stabiel politiek
bestuur bestaande uit sociaaldemocraten in alle bestuurslagen. Politici die er
bovendien niet voor terugdeinsden visionair te denken. Die het aandurfden een
universiteit in Malmö te stichten, waardoor – met de komst van 9000 studenten in
1998 – het leefklimaat in de stad radicaal veranderde.” De laatste succesfactor
is volgens Reepalu gelegen in de economische voorspoed aan het einde van de
vorige eeuw, waardoor bouwbedrijven en ontwikkelaars het aandurfden op grote
schaal te investeren in energieneutraal bouwen. Eerste stop van de prins en de
minister is de wijk Augustenborg, een naoorlogse woonwijk die in de verte wel
iets weg heeft van de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam: woningblokken van
maximaal vier bouwlagen in een parkachtige omgeving. Het is ook een wijk die in
de jaren tachtig in rap tempo verloederde, nog eens aangejaagd door de keuze van
het stadsbestuur om er de sociaal zwakkeren te huisvesten. Het gemeentebestuur
besloot de wijk in de jaren negentig radicaal aan te pakken. “En als we toch
bezig zijn, dan maar direct zo groen mogelijk”, zo verwoordt Tor Fossum de
toenmalige visie. Het leidde tot een groot isolatieproject waarbij besloten werd
flinke dakoppervlakten groen te maken. Cramer en Willem-Alexander krijgen een
rondleiding over een dak met en oppervlakte van 9000 vierkante meter dat is
omgetoverd tot botanische tuin. Een medewerkster van de Scandinavian Green Roof
Association verhaalt enthousiasthoe de tuin er in de zomer bij kan liggen. Het
vergt enige fantasie want begin maart oogt het dak toch wat verdord. “Maar groen
op daken helpt enorm in het afvoeren van overtollig regenwater, zeker tijdens de
hevige buien die het veranderende klimaat met zich mee brengt”, zo horen prins
en minister. “En bouwkundig is het niet moeilijk of extra duur.” Het tweede deel
van het werkbezoek voert naar het Westelijk Havengebied (Västra Hamnen) een
winderige landtong die wordt gedomineerd door de aanblik van de 179 meter hoge
Turning Torso, een wolkenkrabber met kantoren en appartementen, ontworpen door
architect Santiago Calatrava. Ooit vormde het schiereiland het hart van de
Zweedse scheepsbouw, nu geeft de gemeente de grond uit aan ontwikkelaars en
bouwers die beloven er energieneutrale huizen te bouwen. Het eerste deel is net
klaar, met de tweede fase is zojuist begonnen. Inmiddels wonen er 4000 mensen in
de uiterst kleurrijke en spannend vormgegeven wijk waar alle auto’s onder de
grond geparkeerd staan.

Indrukwekkend

Cramer en de Kroonprins zijn onder de indruk van de inspanningen van onder
andere bouwer Skanska. “Duurzaam en energieneutraal zijn hier echt het
uitgangspunt. Erg aantrekkelijk”, reageert Cramer. “En de bouwers zien het als
een uitdaging, als reclame voor hun bedrijf om het ook echt te doen. Je ziet dat
meerdere bedrijven hier dringen om een opdracht. Dat komt echt door het
enthousiasme van de lokale bestuurders.” Willem-Alexander zegt onder de indruk
te zijn van de “mate van adaptatie en mitigatie van de klimaatverandering” in
Malmö. “Hun geluk was de enorme economische neergang in de jaren negentig. Dan
moet je wat. Maar als je ziet wat ze echt hebben bereikt op het gebied van
wateropvang. Dat is indrukwekkend. Zeker als je bedenkt hoe lang we in Nederland
nu al praten over het loskoppelen van regenwaterafvoer van het riool, zonder dat
we concreet iets hebben bereikt. Hier zijn ze echt een stuk verder.”n

Reageer op dit artikel