nieuws

‘Overgaan op 3D winst voor bouwsector’

bouwbreed

‘Overgaan op 3D winst voor bouwsector’

Binnen vijf tot tien jaar werken ontwerpers, werkvoorbereiders en uitvoerders alleen nog digitaal en driedimensionaal. Dat is de overtuiging van Joop Paul, hoogleraar aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Hij illustreert het met zijn eigen werk en dat van promovendus Michael Bittermann.

Volgens Paul is alles gereed, de software en de hardware zijn voorhanden. Het
wachten is slechts op de jonge ingenieurs die met de computer zijn opgegroeid.
“Tot nu toe wordt het werken in 3D geremd doordat de mensen niet met computers
om kunnen gaan. Er komt nu een nieuwe generatie van de TU. Bij Civiele Techniek
lopen de studenten nog wat achter, maar bij Bouwkunde is in het lesprogramma
tijd opgenomen voor het leren gebruiken van computers”, aldus Paul. “We staan
aan het begin van het proces. In de toekomst zullen bouwbedrijven inkopen op
basis van 3D-tekeningen. Sommige bouwbedrijven zijn al ver gevorderd, anderen
doen nog helemaal niets.” Slavenburg is een bouwbedrijf dat goed op gang is. Op
de website van Slavenburg staat een 3D-model van het ‘Slavenburg hotel’, een
ontwerp voor Mövenpick. “De grote winst gaat straks naar de bouwbedrijven”,
stelt Joop Paul. “Die gaan namelijk minder fouten maken. Het voordeel wordt het
grootst, als alle partijen van het begin af samenwerken. Je kunt in een 3D-model
bijvoorbeeld alle trappen zien, hoeveel en welke types. Op basis daarvan kan de
inkoper aan de slag. Bouwbedrijven zullen veel beter calculeren. De enige reden
dat ze het nog niet doen is gebrek aan mensen die het kunnen.” Volgens Paul zijn
er wereldwijd vier of vijf 3D-programma’s die redelijk tot goed zijn. Hij noemt
Revit aan de lichte kant van het spectrum en Catia aan de zwaardere kant. Het
laatste programma wordt overigens vooral gebruikt door industrieel ontwerpers en
fabrikanten van complexe producten zoals auto’s en vliegtuigen.

Arup

Behalve hoogleraar aan de TU Delft is Paul directeur van ingenieursbureau
Arup in Amsterdam. Arup is sterk afhankelijk van ict, zowel voor
personeelsbeleid, planning, financiën als het ontwikkelen van gebouwen. “We
hebben in elk kantoor een ruimte met een camera en een scherm, waar we
wereldwijde meetings kunnen houden, bijvoorbeeld van iemand uit China, Londen en
de Verenigde Staten. We kunnen elkaar ook tekeningen laten zien. Dat maakt het
reizen minder nodig”, aldus Paul. Arup laat jonge ingenieurs vaak werken in een
ander land. Bovendien vindt Paul dat mensen elkaar enkele malen in werkelijkheid
moeten ontmoeten, om een indruk van elkaar te krijgen. Hij werkte zelf in China
en woonde in Japan, waar hij is gepromoveerd. “Aan de TU Delft ben ik betrokken
bij het onderzoeksprogramma ‘computation and performance”, meldt Paul. “De vraag
is, hoe je op voorhand kunt aantonen hoe goed een gebouw presteert, in alle
opzichten. Ik heb een promovendus, Michael Bittermann, die werkt aan de
ontwikkeling van een ontwerpprogramma. Eerst worden de voorkeuren van de klant
ingevoerd, daarna kun je een wijk of gebouw ontwerpen waarvan het functioneren
vooraf bekend is. Een avatar bekijkt bijvoorbeeld wat visueel de beste plaats is
voor onderdelen in een ruimte.” Het proefschrift van Bittermann draagt de titel
‘Intelligent Design Objects, a cognitive approach for performance-based design’.
Er staan afbeeldingen in van ontwerpen die door Bittermann’s programma zijn
gegenereerd. De oplossingen wijken soms af van wat een ontwerper handmatig zou
voorstellen.

Formules

SDLqBittermann stelt dat het mogelijk is om een objectieve beoordeling te
geven van een ruimte”, aldus Paul. “Hij wil met wiskundige formules de kwaliteit
van een ruimte vastleggen. Ik denk dat je met zijn programma in ieder geval het
kaf van het koren kunt scheiden. Het is een gereedschap waarin kennis is
opgeslagen. Een nadeel zou kunnen zijn, dat gebruikers weliswaar ermee om kunnen
gaan, maar niet begrijpen wat ze doen. Het oordeelkundige gebruik blijft een
cruciale rol spelen. Met het programma bereik je mogelijkheden die je alleen met
je hersenen niet zou ontdekken, omdat je de mogelijkheden niet kunt overzien.”
Bittermann promoveert binnenkort. Paul hoopt dat meer bouwbedrijven bereid zijn
te investeren in zijn onderzoeksprogramma. Zijn missie aan de TU Delft is het
afleveren van ingenieurs, die digitaal en driedimensionaal kunnen werken.

Reageer op dit artikel