nieuws

Waarom zzp’er?

bouwbreed

De vakbonden van werknemers organiseren tegenwoordig ook zelfstandigen. Laat de groei van het aantal leden van de vakbeweging wat te wensen over, voor de zelfstandigen geldt dit niet. In de bouw kunnen ze zelfs kiezen tussen een aansluiting bij Bouwend Nederland of FNV en CNV. De groei van het fenomeen begon begin jaren negentig en werd toen vooral gezien als een noodgreep van mensen die geen baan konden vinden. Tegenwoordig is het anders. Nu wordt gesproken over een keuze die voortkomt uit de wens voor meer ontplooiing, het dragen van verantwoordelijkheid en het zelf kunnen kiezen van de arbeidstijd. De verplichtingen die voortvloeien uit de collectieve arbeidsovereenkomst verliezen het van de rechten die deze biedt.

De vakbonden van werknemers organiseren tegenwoordig ook zelfstandigen. Laat de groei van het aantal leden van de vakbeweging wat te wensen over, voor de zelfstandigen geldt dit niet. In de bouw kunnen ze zelfs kiezen tussen een aansluiting bij Bouwend Nederland of FNV en CNV. De groei van het fenomeen begon begin jaren negentig en werd toen vooral gezien als een noodgreep van mensen die geen baan konden vinden. Tegenwoordig is het anders. Nu wordt gesproken over een keuze die voortkomt uit de wens voor meer ontplooiing, het dragen van verantwoordelijkheid en het zelf kunnen kiezen van de arbeidstijd. De verplichtingen die voortvloeien uit de collectieve arbeidsovereenkomst verliezen het van de rechten die deze biedt.
In een toespraak bij de Vrije Universiteit ter gelegenheid van de opening van het Academisch Jaar stond FNV-voorzitter Agnes Jongerius stil bij de groei van het aantal zzp’ers. Als een hoofdoorzaak voor de stap van werknemers om een punt te zetten achter hun arbeidsrelatie ziet zij de uitholling van het vak. Managers, regels en controles worden als een belemmering voor het uitvoeren van het echte werk gezien. In plaats daarvan willen ze vrijheid om te werken. Als een extra frustrerende oorzaak wijst zij op de permanente reorganisaties die kenmerkend zouden zijn voor het moderne bedrijf. Bekende voorbeelden passeren de revue: de agenten die niet toekomen aan boeven vangen, de verpleegkundige die veel administratie heeft te verrichten en de docenten in het onderwijs die van de ene verandering in de andere terechtkomen. Ik proef in het betoog van Agnes Jongerius een zekere nostalgie, die ik kan meevoelen. Bedrijven als een gemeenschap waar je je thuis voelde en waar je wist waar je aan toe was, zijn er echter steeds minder. Veel in te brengen hadden de werknemers trouwens niet.
Komt de keuze om zelfstandige te worden voort uit de veranderde omstandigheden waarin werknemers hun arbeid verrichten? Veel regels en controles die hun neerslag vinden in administratieve rompslomp hebben te maken met veiligheid, gezondheid van werknemers en de klanten. De aansprakelijkheid drukt een stempel. Niet de bedrijven, maar de overheid en vaak ook de belangenorganisaties staan aan de basis van veel voorschriften en controles. En dat is maar goed ook. In de bouw speelt de discussie of de regels voor bedrijven ook moeten gelden voor zzp’ers. Veel werk bestaat tegenwoordig overigens uit het registreren en in de gaten houden van processen die door mechanisatie en automatisering de plaats van de arbeid hebben overgenomen.
De meest gehoorde argumenten van mensen die voor zichzelf beginnen zijn een gevoel van vrijheid en eigen verantwoordelijkheid, maar vooral ook de verdiensten. De werktijden van de cao gelden niet meer. Meer uren leveren een hogere verdienste. Een flink deel van de zzp’ers doet zijn werk in een normale arbeidsorganisatie – soms gewoon de oorspronkelijke – tegen een hogere beloning. Dus daarom zzp’er.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels