nieuws

Ondernemer bouwt woning en bedrijfshal van strobalen

bouwbreed

Ondernemer Harry Keijzer heeft het plan opgevat een woning en bedrijfshal te bouwen van strobalen in Halsteren bij Bergen op Zoom. Het ontwerp is van de Belgische architect Henk van Aelst uit het Belgische Berlaar. Binnenkort wordt de bouwvergunning aangevraagd.

Wellicht is het meest opvallend, dat het ontwerp niet doet denken aan
organische en biologische vormen, maar aan moderne architectuur uit de vorige
eeuw. Dat is geen toeval. De architect heeft zijn studie volbracht aan het Henry
van der Velde Instituut, de huidige afdeling Architectuurwetenschappen van de
Hogeschool Antwerpen. Hoewel hij sindsdien als expert voor
verzekeringsmaatschappijen werkt, is hij het architectonisch ontwerpen niet
vergeten. Van Aelst begon een eigen architectenbureau en maakte kennis met het
ecologisch en milieuvriendelijk bouwen. “Vroeger had ik geen enkele ecologische
klant, nu doe ik niet anders meer dan het ontwerpen van ecologische en
laag-energetische gebouwen, in een hedendaagse en vernieuwende stijl”, licht hij
toe. De woning en bedrijfshal in Bergen op Zoom zijn een goed voorbeeld van het
streven naar een moderne bouwkunst met ecologische materialen. De vormgeving is
strak; de gevels bestaan uit een grijze plint van beton met daarboven grote
vlakken van wit trascement, onderbroken door raamkozijnen en houten
gevelelementen. De architect zegt zich mede te laten leiden door ideeën van
grote architecten. In zijn boekenkast staan boeken over onder meer Le Corbusier,
Frank Lloyd Wright, Louis Kahn. “Ik ben op zoek naar authentieke schoonheid”,
aldus Van Aelst. De ontwikkeling van het ecologisch en energiezuinig bouwen kan
kennelijk gepaard gaan met een vernieuwende architectuur. Opvallend zijn de
grote raam- en muurvlakken, de smalle lijnen van bijvoorbeeld de daklijst en de
vlakverdeling in de gevels. “Ouderwetse huizen met onvoldoende isolatie zal ik
niet meer tekenen voor mijn klanten”, stelt Van Aelst. Het ontwerp van de woning
en bedrijfshal in Bergen op Zoom is een logisch vervolg op het ontwerp van zijn
eigen woning en kantoor in Berlaar, een landelijke omgeving niet ver van
Antwerpen. Vier jaar geleden kocht hij een oude boerderij, met het doel hem te
renoveren. Het bleek echter goedkoper te zijn om nieuw te bouwen. “Door mijn
expertise-werkzaamheden ben ik goed op de hoogte van bouwkosten”, verklaart hij.
Tegen een achtergrond van ecologie en isolatie is bouwen met strobalen volgens
hem de beste keuze, waarbij hij de voorkeur geeft aan houtskeletbouw met
zelfdragende wanden. Voor zijn eigen woning koos hij een gemetselde plint en een
afwerking van klei en leem, zowel buiten als binnen.

Dode plantenstengels

Strobalen zijn een relatief onbekend bouwmateriaal. Ze bestaan uit lange,
samengeperste dode plantenstengels van graan. Het materiaal is vrijwel inert,
min of meer vergelijkbaar met hout. Een geschoren strobaal is 45 centimeter dik,
35 hoog en 75 centimeter lang. Als de balen worden afgewerkt met klei en leem,
is een sokkel tegen optrekkend en opspattend water nodig, evenals een ruim
overstek van het dak, omdat de leem kan oplossen in water. Het is ook mogelijk
de wanden af te werken met een dampopen minerale pleister, zoals voorzien in
Halsteren. Strobalen zijn ook geschikt als dakisolatie. In het dak van zijn
eigen woning en kantoor heeft Van Aelst echter papiervlokken toegepast, aan de
onderzijde afgewerkt met witte klei op rietmatten. Van Aelst ontwerpt met een
sobere detaillering. In strijd met de bouwkundige regel ‘gelijk is ongelijk’
liggen glaslatten en kozijnhout in hetzelfde vlak, maar wel met een open naad
ertussen. “Er bestaat voldoende kennis over bouwen met strobalen. Maar ik moet
bij elk project nog nadenken, opletten, projectspecifieke details ontwerpen en
ook letten op de prijs. Als je laat bouwen, is het waarschijnlijk even duur als
gewoon bouwen. De techniek van het bouwen met strobalen is eenvoudig, je kunt
veel besparen door het zelf te doen en het is aangenaam werk”, stelt Van Aelst.
De isolatie van een gebouw van strobalen is zeer goed. Voor zijn eigen woning en
kantoor, met een vloeroppervlak van 500 vierkante meter, voldoet een elektrische
boiler met een vermogen van slechts 6 kW. Een wand van strobalen met aan beide
zijden leem heeft een U-waarde van 0,15 W/m2K.

Gangbaar bouwmateriaal

Strobalen worden nog altijd geassocieerd met uitzonderlijke figuren met vage
idealen en geitenwollen sokken, die wonderlijke bouwsels bouwen. Opdrachtgevers
zoals Harry Keijzer en architecten zoals Henk van Aelst kiezen echter voor
strobalen omdat zij goedkoop zijn, goed presteren, prettige eigenschappen hebben
en geschikt zijn voor de ontwikkeling van een hedendaagse en vernieuwende
architectuur. Hoewel het verhaal van de wolf en de drie biggetjes anders doet
vermoeden, is een houtskelet met strobalen in de wanden en het dak niet minder
stevig en duurzaam dan een andere bouwtechniek. Bovendien produceert de landbouw
veel meer strobalen dan de behoefte en moet het energieverbuik omlaag. Het is
dus niet ondenkbaar, dat stro in de toekomst een gangbaar bouwmateriaal wordt.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels