nieuws

In grote steden wordt groen sneller rood

bouwbreed

Hoe groter de gemeente, hoe sneller het groene landschap plaatsmaakt voor bebouwing. Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen Universiteit.

Groen aan de stadsrand heeft minder kans op overleven in grotere gemeenten. Een van de oorzaken is dat protesterende burgers minder invloed hebben in steeds groter wordende gemeenten. “Bestuurders van een grote gemeente staan verder af van het persoonlijk leed. Ze hebben bijvoorbeeld te maken met provinciale woningbouwdoelstellingen”, legt onderzoeker Terry van Dijk van de Wageningen Universiteit en Researchcentrum uit.
Tegelijkertijd zijn grote gemeenten goed in het naar zich toe trekken van bebouwing in plaats van het afstoten ervan.
Van Dijk analyseerde de effecten van acties van bezorgde burgers in vijf groene gebieden die onder druk van verstedelijking staan: Bloemendalerpolder, de Hoekse Waard, de Mastenbroekerpolder, Moerdijk en Vleuten-De Meern. Daarvoor sprak hij met politici en protesterende bewoners van de conflictgebieden.

Verantwoordelijk

Groen dat verspreid ligt in meer gemeenten is sneller verdwenen, ontdekte hij. Burgerinitiatieven zijn in dat geval minder kansrijk. Oorzaak: “Niet één aangrenzende gemeente voelt zich echt verantwoordelijk.”
Tragedy of the commons, noemt Van Dijk het. Laat de ander zijn best maar doen. Ook in gemeentelijke bouwkwesties komt dat voor. “Als die andere gemeente zich even inhoudt, dan kunnen wij dit bedrijventerreintje best nog neerzetten”, schetst Van Dijk de gedachte van gemeenten. Ook het Groene Hart is op deze manier verrommeld, stelt hij. “Iedereen is een klein beetje verantwoordelijk, maar niemand helemaal.”

Inkomsten

Gemeenten worden niet geprikkeld om het open landschap te behouden, viel hem verder op. Integendeel. Groen brengt ten opzichte van rood geen geld in de gemeentekas. Woningen en industrie wel. “Hoe meer onroerend goed je als gemeente hebt, hoe meer ozb-inkomsten. En industrie zorgt bovendien voor werkgelegenheid. Niet groeien is daarom financieel geen optie.”
Toch is er ook hoop voor parken en landschappen. Hoe dichterbevolkter een gebied, hoe meer protest tegen verdwijnend groen. “In dichtbevolkte gebieden, zoals de Randstad, wonen meer mensen met een assertieve cultuur; ze zijn eerder geneigd voor zichzelf op te komen. Deze actieve bewoners blijken vaak hoogopgeleid te zijn. Meestal hebben ze ook een persoonlijke drive, omdat ze naast het omstreden projectgebied wonen.”
De intelligente actievoerders hebben de meeste kans van slagen als ze niet wachten op de formele inspraakronden. Van Dijk: “Rechtstreeks de lokale en regionale politiek benaderen, leidt meestal tot meer succes.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels