nieuws

Het vogelnest en de groene schildpad

bouwbreed

De Paralympics zijn nog in volle gang maar straks zijn de Olympische Spelen weer voorbij. Wat overblijft zijn de resultaten van de investeringen, zoals infrastructuur en de stadions. Een algemeen kenmerk van die investeringen is dat ze in een zeer beperkte tijd zijn gerealiseerd. Door de sterke rol van de centrale overheid kon men ook bijzonder snel bouwen. Over de bouw van het Nationaal Olympisch Stadion is een documentaire gemaakt die een aardig beeld geeft van het bouwproces. Het stadion, dat inmiddels bekend is onder de naam “Vogelnest”, is een ontwerp van Herzog 0x26 De Meuron, een architectenbureau uit Zwitserland. Zij kregen de opdracht door middel van een internationale prijsvraag.

De Paralympics zijn nog in volle gang maar straks zijn de Olympische Spelen weer voorbij. Wat overblijft zijn de resultaten van de investeringen, zoals infrastructuur en de stadions. Een algemeen kenmerk van die investeringen is dat ze in een zeer beperkte tijd zijn gerealiseerd. Door de sterke rol van de centrale overheid kon men ook bijzonder snel bouwen. Over de bouw van het Nationaal Olympisch Stadion is een documentaire gemaakt die een aardig beeld geeft van het bouwproces. Het stadion, dat inmiddels bekend is onder de naam “Vogelnest”, is een ontwerp van Herzog 0x26 De Meuron, een architectenbureau uit Zwitserland. Zij kregen de opdracht door middel van een internationale prijsvraag.
In Nederland worstelen wij nogal met het aanbestedingsproces. Of het gaat om de Aanbestedingswet (in juli afgeblazen door de Eerste Kamer), schoolboeken of het gemeentehuis van Naaldwijk, er is steeds wel iets waar discussie over ontstaat. Over de doelstellingen zijn we het echter wel eens, want transparantie en objectiviteit zijn noodzakelijk. Dus worden inschrijvers altijd vooraf geïnformeerd over het selectieproces en de criteria die worden gehanteerd.
In China ging dat iets anders. Zo was een ‘volksraadpleging’ onderdeel van het selectieproces, maar welke rol dat heeft gespeeld is niet bekend. Volgens Herzog is er ook nooit met hen gecommuniceerd over de beoordeling van hun ontwerp, sterker nog, het bureau heeft zelfs nooit een gunningsbrief gehad. Ze moesten uit verslagen concluderen dat keuze op hun bureau was gevallen. En vermoedelijk heeft een uitermate subjectief criterium de hoofdrol gespeeld, namelijk de symboliek. Van wie de naam ‘Vogelnest’ komt is niet bekend, maar in de Chinese symboliek is het een neutraal begrip, dus het roept geen emoties op. Een grote concurrent van Herzog 0x26 De Meuron was Jean Nouvel, een Franse architect. Hij had een stadion ontworpen met een groen, glazen dak. Dat leek sterk op een groene schildpad en dat was voor hem funest. Want een groene schildpad heeft voor de Chinezen een heel negatieve associatie, onder meer met overspelige echtgenotes. Dat maakte zijn ontwerp onacceptabel.
Volgens Herzog was het gunningcriterium ‘symboliek’ nooit bekend bij de inschrijvers. Hij heeft dat echter wel herkend, en heeft in een vroeg stadium zijn ontwerpteam aangevuld met een chinese architect. Maar ook hij heeft nooit bewust aangestuurd op een gelijkenis met een vogelnest, omdat het een neutraal begrip zou zijn. De conclusie is eigenlijk dat Herzog 0x26 De Meuron gewoon geluk hebben gehad. Hun ontwerp riep geen negatieve emoties op en daarmee scoorden ze hoog op het – onbekende – gunningcriteriumsymboliek. En achteraf geen discussie of rechtzaken over de uitslag. Want er is natuurlijk wel een selectieprocedure, maar dit is China en daar is de opdrachtgever de baas met een hoofdletter ‘B’. Toch wel anders dan in Nederland…

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels