nieuws

Bouwsector zoekt rol in kustontwikkeling

bouwbreed

Gedeputeerde Lenie Dwarshuis van de Zuid-Holland verklaart dat al verschillende bedrijven spontaan hebben gereageerd op het in Delft voor de kust van de provincie ontwikkelde innovatieve plan voor kustversterking en uitbreiding.

De Zandmotor,

Dit is ontwikkeld om de zwakke schakels in de Zuid-Hollandse kust op een innovatieve manier aan te pakken. Behalve bescherming van het land tegen de zee, leidt het ook op een natuurlijke wijze tot nieuw land.
Hoe het allemaal in zijn werk gaat en, bovenal, of het inderdaad zover komt, daarover wordt komend jaar besloten. De presentatie van het plan van aanpak staat voor 1 januari op de agenda. In de bevindingen ligt het antwoord besloten, kondigt Dwarshuis aan. “Dan besluiten we direct: wordt het go of no go.”
In geval van “go”, kunnen wat haar betreft snel spijkers met koppen worden geslagen. Om Cobouwen enkele andere media te laten zien hoe ontzettend hard dit nodig is, reserveerde ze het afgelopen weekeinde een zeppelin.

Miniduintje

Dat Ter Heide een zwakke schakel is, is vanuit de lucht goed te zien. Dwarshuis wist dat. Het strand is amper overgegaan in het miniduintje, of de dorpskern erachter begint al. Bij een zware storm nog een paar metertjes eraf en het lijkt gedaan met de kustbescherming. Dwarshuis: “Ik wil hier bij windkracht negen niet graag in een hotel zitten.”
Maar haar toekomstbeeld met de zandmotor is positief. Het laaggelegen Zuid-Holland kan nog tijdenlang prettig bewoond blijven. En Ter Heide wordt een stevige trekpleister voor recreanten.
Hangend boven het strand, is zichtbaar hoe alle ruimte in het achterland al is geclaimd voor woningen maar vooral bedrijvigheid, hier in de vorm van glastuinbouw. Kassen rijgen zich aaneen tot een uitgestrekte glazen stad. Net als de Ter-Heidenaren zitten ook de tuinders tot vlakbij het strand. “Je ziet wel hoeveel claims er al rusten op de beschikbare ruimte. De kuststreek is zowel wat wonen betreft als de economie erg belangrijk.”
De zwakke schakel bij Ter Heide sterker maken binnen de huidige kustlijn, zou het einde betekenen van Ter Heide én veel glastuinbouwbedrijven. Maar de gang zeewaarts heeft nog een voordeel: er komt ook weer ruimte beschikbaar voor natuur en recreatie. Iets waaraan het in het achterland ontbreekt.
Dwarshuis ziet met de Zandmotor een aantrekkelijk kustlandlandschap in het verschiet met mooie stranden, lage aangroeiduinen, plassen, inhammen, kortom: veel variatie. “We kunnen het gebied beter bereikbaar maken door, net als in België, een kustram te laten rijden, van Den Haag naar Hoek van Holland.”
Voor de gedeputeerde, vanaf het begin een enthousiast pleitbezorger voor de Zandmotor, was het een buitenkansje, deze zeppelin, die afkomstig is uit Duitsland.
Doel van het bezoek van dit opvallende luchtschip zijn de komende Wereldhavendagen in Rotterdam. Maar er blijkt genoeg tijd over om de provincie ook een uurtje te gunnen. Bij de zandmotor zijn veel instanties betrokken; van waterschap, Rijkswaterstaat en provincie tot gemeenten als Den Haag en Rotterdam. Bouwondernemingen melden zich ook, voor een bijdrage vanuit hun specialiteit, zoals baggeren en andere civiele werken maar ook voor een rol in gebiedsontwikkeling.
Slim, want ook direct achter de kustlijn staat van alles te gebeuren, verwacht de gedeputeerde. Geen grote bouwprojecten zullen dat zijn zoals bij de aanpak van een andere zwakke schakel, Scheveningen, met de ambtieuze plannen voor het havengebied en de boulevard.
Bij de Zandmotor gaat het om voorzieningen die in relatie staan tot de nieuwe natuur, het landschap en de recreanten die daarop afkomen. Naast de 60 tot 70 miljoen euro voor de zandmotor zelf, zullen gerelateerde projecten waarschijnlijk goed zijn voor nog een flink bedrag daarbovenop.■

Pilotproject

De zandmotor is ontwikkeld als pilotproject. De werkwijze bestaat eruit dat een eind uit de kust een kunstmatig duin wordt opgeworpen. Dit verdwijnt door water- en winderosie op termijn. Het verdwenen zand keert dan terug als een nieuw stukje Zuid-Holland, dat op natuurlijke wijze is aangegroeid. Een deel van het zand eindigt ook onder water in de voorkust en doet daar ongezien zijn beschermende werk.
Bij Ter Heide zou het gaan om 20 miljoen kuub zand dat wordt gestort. Veel daarvan komt terecht onder de waterlijn maar er blijft ook genoeg over voor 75 hectare nieuw land. Als de proef slaagt, ligt een vervolg in het verschiet. Dwarshuis: “Ook vanuit Noord-Holland en Zeeland is er veel belangstelling voor.”
Dat waterbouwkundigen niet alles kunnen voorzien, is een les uit het verleden. Denk aan de kleine strekdammen die overal langs de Zuid-Hollandse kust in zee steken. Vanuit de lucht is goed het onbedoelde effect te zien: extra uitslijting in plaats van bescherming. Een gevolg van de sterke stroming rond de dammen. Een verschijnsel waar ook de strandreddingsbrigades hun handen aan vol hebben.
Vandaar nu eerst een relatief bescheiden proef. De Zandmotor komt tot stand met deskundigheid van de TU Delft en dat geeft Dwarshuis deze keer veel vertrouwen: “Ik ben maar een eenvoudige bestuurder, die zich laat voorzien van heel veel kennis en kunde, die wij hier hebben in Delft.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels