nieuws

Spenkelink: Pps kost onnodig veel kapitaal en kwaliteit

bouwbreed

Architect wilde hij worden. Het creatieve zit Herman Spenkelink echter niet zo in de genen. Hij had meer gevoel voor techniek en cijfers. De doordouwer uit Twente doet een stap terug bij bouwconcern Dura Vermeer. De overheid moet op de kortst mogelijke termijn komen met nieuwe spelregels voor de publiek-private samenwerking. De huidige opzet leidt tot geldverspilling en gemiste kwaliteit.

Herman Spenkelink (61) is niet gewend een blad voor de mond te nemen. “Je moet zeggen wat je wilt, anders krijg je wat anders”. Zo kreeg hij gedaan om als lid van de raad van bestuur van het Zoetermeerse bouwbedrijf Dura Vermeer kantoor te blijven houden in Hengelo. Eens een Tukker, altijd een Tukker. Vandaag neemt hij in Hengelo, in de schouwburg die hij zelf bouwde, na 34 jaar afscheid als bestuurder.
Boer had Spenkelink willen worden. Of liever nog architect, net zoals zijn oom Henk Kristen. “Tjonge, wat maakte die man mooie gebouwen.”
Op erve Den Heuw in de buurtschap Broekheurne groeide Spenkelink op. Als zoon van een vrije boer, omgeven door landgoederen van de textielbaronnen. Op de boerderij, inclusief jongvee, zo’n veertig koeien. Bovendien varkens en kippen, granen en aardappelen. Een voor die tijd stevig gemengd bedrijf. Nog steeds is Spenkelink niet van zijn oudershuis weg te branden. Als hij de kans krijgt stapt hij weer op zijn Massey Ferguson. Wat moet je ook zonder trekker?
“Op de Hogere Technische School in Hengelo bleek ik niet echt in de wieg gelegd voor de architectuur. Dat creatieve zit me niet zo in de genen. Zo kwam ik in de aannemende bouw terecht. Gevoel voor techniek en cijfers, hè. Later ook voor ontwikkelen. Het omgaan met mensen en geld, dat is het leukste”.

Bouwput

Amper van school stuurde Spenkelink als 22-jarige in Groningen de mannen in de bouwput aan. Met knikkende knieën naar de dertig man in de keet. Kom op, ondanks de regen, we gaan beton storten. Alles voor de glasfabriek. Twee jaar later gaf hij bij Nelissen en Van Egteren al leiding aan de realisering van een groot bankgebouw in Deventer.
“De kunst is goede mensen om je heen te verzamelen. Daar gaat het in het hele leven om. Alleen kun je niks”.
Na vijf jaar Nelissen en Van Egteren greep Spenkelink de kans in Hengelo aan de slag te gaan als hoofd utiliteitsbouw. “Bij de BV Aannemingsbedrijf voorheen gebroeders Thomasson behorende bij Dura. Als je de naam had uitgesproken, was de klant al weer verdwenen. De naam veranderde al snel in Thomasson Dura. We begonnen aan de Beursstraat met een omzet van 15, 16 miljoen gulden. Ik ben nooit meer weggegaan. Volgend jaar gaat de onderneming naar een nieuwe locatie, van de huidige 2600 vierkante meter naar 3800 meter. De omzet van Dura Vermeer Bouw Hengelo bedraagt nu zo’n 160, 170 miljoen euro”.
In 1985 klom Spenkelink op tot statutair directeur van Dura Hengelo. Na de fusie in 1998 met wegenbouwer Vermeer trad hij toe tot het bestuur van de Dura Vermeer Groep. Met als bijzondere bepaling: standplaats Hengelo.
“Met Dick van Well heb ik 20 jaar in de directie gezeten. We zijn samen opgetrokken, hebben de onderneming tot een van de mooiste bedrijven van Nederland gemaakt. Altijd renderend. Omzet een miljard euro. Prima om daar op terug te kunnen kijken”. De scheidend bestuurder blijft nog enkele jaren aan het concern verbonden als coach en ontwikkelaar.
Bij het familiebedrijf voelde Spenkelink zich als een vis in het water. Zorgde altijd op één lijn te zitten. Anders kun je maar beter weggaan. “Dankzij de aandeelhouders was de portemonnee altijd dichtbij. Als we weer eens geld moesten hebben, kwam de portemonnee zonder uitzondering gevuld weer terug. Spannende momenten? Wat zou je denken van de talrijke grote grondaankopen, hopend op sterke posities in de nog aan te wijzen Vinex-locaties. “Op die gronden in Brabant, bij Zwolle en Zoetermeer lag nog geen bestemming. Ik ken maar al te goed het prijsverschil tussen bouwgrond en landbouwgrond”.
Met plezier denkt Spenkelink terug aan de bouw begin jaren tachtig van het stadhuis in Lelystad. Prachtig ontwerp, alleen niemand durfde het gebouw te maken. Budget: hooguit 40 miljoen gulden. “Het project was al van de baan. We vroegen zes weken de tijd om nog wat te sleutelen. We slaagden binnen het budget het stadhuis op te leveren. Voor mij persoonlijk was Lelystad een van de grotere werken die de opstap betekende naar nog ambitieuzere projecten”.
Spenkelink noemt het hoofdkantoor van Unilever in Rotterdam. De Brug is een meesterlijk staaltje van meervoudig grondgebruik. Roemt ook de prestatie op Schiphol om in één nacht een start- en landingsbaan te asfalteren, wijst op de Tweede Coentunnel.
“Geweldig toch, zo’n Symphonie op de Zuidas, samen met Volker Wessels. Een gebouw van honderd miljoen euro, ruim 100 meter hoog. Soms raak je ergens bij toeval in verzeild. Na de verbouwing van de oude schouwburg in Enschede kregen we de opdracht voor Orpheus in Apeldoorn, de Meerpaal in Dronten en het Muziekkwartier in Enschede. Dan zit je zo maar ineens midden in de cultuurhoek. Ooit vonden we Friesland te ver weg. Na het hoofdkantoor van Aegon hadden we binnen een half jaar drie projecten in de provincie. Zo kan dat gaan”.
De sterk stijgende kostprijzen, de juridisering van het vak. De Enschedeër herkent ze als zorgelijke ontwikkelingen. “Wie kan straks alles nog overzien. Blijven alleen de groten over? Ik geloof daar niet in. Dura Vermeer heeft een miljard omzet. Maar we bestaan wel uit 25 bedrijven, die allemaal dicht bij hun klanten staan”.

Ontsporen

De veelgeprezen publiek-private samenwerking dreigt in de ogen van Spenkelink te ontsporen. Waarom zijn de vijf pps-contracten voor gebouwen vrijwel alle bij Strukton terechtgekomen?
“Pps kan een goed idee zijn. Maar dan moeten we in samenspraak met de overheid wel de weg inslaan naar meer transparantie en lagere aanloopkosten. De uitkomst is nu dat bijna uitsluitend naar het geld wordt gekeken. Welke betekenis heeft kwaliteit dan? Dura Vermeer heeft meegedaan met Informatie Beheer Groningen, de Kromhoutkazerne in Utrecht en het Detentiecentrum Rotterdam. Niets gewonnen. Wel werd voor meerdere miljoenen euro’s werk verricht. Veel kapitaal is onnodig verloren gegaan”. n

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels