nieuws

Beeldvorming bouwwereld moet beter

bouwbreed

De bouwwereld doet vele pogingen vakbekwaam personeel te werven. Zo is eind maart dit jaar de campagne ‘The skyline is yours’ gestart om jongeren te interesseren voor de bouw. Vanuit ruime ervaring met activerings- en participatietrajecten met jeugd en kennis van de bouwwereld constateert Marien van Schijndel dat dit soort campagnes slechts beperkt rendement hebben.

De campagnes zijn teveel gebaseerd op de feiten (te weinig instroom in de bouw vanuit het onderwijs) en te weinig gericht op de motieven van wat de beoogde doelgroep bezighoudt. Bij een korte rondgang langs de informatieprogramma’s en lesmodules over de bouwwereld valt op dat er veel te snel op het beroep zelf wordt ingestoken en veel te weinig op het aankweken van interesse, “dat de bouw misschien wel eens iets voor mij zou kunnen zijn”. In een contact dat ik gearrangeerd heb tussen een vmbo en een bouwbedrijf over samenwerking op dit terrein kwam ter sprake, dat veel leerlingen zich bij hun beroepskeuze baseren op de plek waar zij onderwijs volgen. Als je niet goed weet wat je wilt, dan spelen dergelijke motieven een dominante rol bij de uiteindelijke studierichtingkeuze. Natuurlijk is dat kortzichtig, maar om jongeren te interesseren en te betrekken zijn andere investeringen nodig. Jongeren groeien op in een zapsamenleving en zeker in de puberteit leidt dat vaak tot een grillig en inconsequent keuzepatroon. De dominante mediacultuur leidt er bovendien toe dat wat niet in, sexy of aantrekkelijk is vormgegeven dan ook wel niet interessant zal zijn om te doen. De dominante doelgerichte cultuur in de bouwwereld en het slechte imago werken daarbij belemmerend om daadwerkelijk effectief mensen te interesseren.

Uitgangspunt

Bij participatie projecten of onder-wijsprogramma’s hanteer ik altijd als uitgangspunt dat jeugd altijd zélf in staat moet worden gesteld om vanuit de eigen beleving kennis op te doen. Zo ontstaat als vanzelf blikverruiming en neemt de kwaliteit van ideeën en keuzes enorm toe. Voor leerlingen die nauwelijks nog weten wat zij willen in hun latere leven is vakrichtinginformatie, die de rode draad vormt in vele campagnes en onderwijsoriëntatieprojecten, dan ook vaak een brug te ver. In beeldspraak lijkt het er vaak op dat ze onderwijs volgen als een toerist in een georganiseerde busreis naar Benidorm, waarin alles georganiseerd zonder eigen verantwoordelijkheid, in plaats van de hoofdrolspeler te zijn in het eigen avontuur op weg naar een toekomst die ‘yours’ is. De motivatie en ruimte voor eigen betrokkenheid vormen dan ook de sleutel om jongeren te interesseren voor welk beroep dan ook. Hoe zou dat kunnen? Om te beginnen is “je beste amigo je imago”. Kortom, de beeldvorming van de bouwwereld is sterk voor verbetering vatbaar. Als het dominante beeld alleen maar is: “het is vies werk, je moet er voor dag en dauw je bed voor uit en je staat uren in de file”, dan lijk je niet op te kunnen concurreren tegen dienstverlenende beroepsrichtingen die een veel positiever imago hebben. Dat het ook afwisselend werk is met redelijke vrijheid en bovendien resultaatgericht is, wordt nauwelijks over het voetlicht gebracht. Bouwbedrijven kunnen daar zelf een veel actievere rol in spelen door op uitnodigende wijze connecties met scholen zelf aan te gaan. Andersom zouden ook scholen daar veel meer inzet op moeten plegen. ‘De mens’ van vlees en bloed die de bouwwereld een gezicht geeft is veel effectiever dan een voorlichtingscampagne die gekenmerkt wordt door vluchtigheid. Dat kan heel praktisch. Zo vergeet ik nooit de timmerman die in de week van een vakantiebouwdorp 600 kinde-ren kwam helpen en ondersteunen met hun ideeën. Er werden op slag bijna geen pallethutten meer getimmerd door de fanatiek timmerende kinderen. De kwaliteit schoot omhoog, met als summum een heuse poging van kinderen om een kubuswoning van Piet Blom na te bouwen. Ik schat in dat het plezier en de betrokkenheid van die timmerman op termijn zeker vijf nieuwe timmerlieden heeft opgeleverd.
Bij beroepsoriëntatie is het daarom belangrijk om een slag eerder te beginnen dan enkel in te steken op de informatie over beroepsmogelijkheden. In de fase die hier aan voorafgaat kan de winst geboekt worden, als leerlingen veel meer op een aantrekkelijke manier de verschillende aspecten van het bouwproces zelf kunnen ontdekken en ervaren door middel van aantrekkelijke opdrachten met veel eigen inbreng. Een leuke ervaring heeft meer effect dan een excursie of een droge website hoe mooi ook opgemaakt. Vorm en inhoud moeten daarbij meer afgestemd worden op de motivatie van de beoogde doelgroep. Heb je het inzicht in wat jongeren drijft dan kun je daar op inspelen.

Inventiviteit

Wie naar een reclame kijkt van succesvolle merken als Nike of Coca Cola ontdekt pas in tweede instantie dat het over sportschoenen of limonade gaat, maar veel meer over het gevoel en emoties (just do it!). Dergelijke principes zijn ook met inventiviteit te vertalen naar campagnes en beroepsoriëntatiemodules. Indien meer geïnvesteerd wordt op de ontdekkingsfase van leerlingen dicht op de eigen omgeving en ervaringen, zullen oriëntatieprogramma’s en campagnes op specifieke beroepsrichtingen veel meer effect sorteren.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels