nieuws

Verstelbare driehoeken maken ‘blob’ goedkoper

bouwbreed

Zou het niet mooi zijn als je een bouwconstructie met dubbelgekromde vlakken lekker beschut prefab kunt maken in een fabriek? Om daarna de constructie in platte vorm te vervoeren naar de bouwplaats? Verstelbare driehoeken maken dat onmogelijke mogelijk.

Iedereen kent wel voorbeelden van blob-architectuur: onder meer het Guggenheim Museum in Bilbao en het waterpaviljoen van Lars Spuybroek op het voormalige werkeiland Neeltje Jans. ‘Blob’ staat voor ‘binairy large object’ en de architectuur valt te herkennen aan het gebruik van dubbel gekromde oppervlakken. Het frame van dergelijke constructies kan bestaan uit vlakke driehoeken die zijn opgebouwd uit staven van metaal of kunststof die onder verschillende hoeken samenkomen in bouwknooppunten. Aan een eenvoudig tekeningetje valt te zien dat het per knooppunt gaat om zes staven. Die variëren onderling zowel in lengte, als wat betreft invalshoek op het knooppunt, wat productie en montage van het geheel niet eenvoudig maakt.

Vervoer

Ypma verwijst in zijn octrooitekst naar enkele buitenlandse octrooien die een oplossing bieden voor de gecompliceerde situatie in de knooppunten. Maar die oplossingen hebben steeds hetzelfde nadeel: na fabricage liggen de hoeken vast en kan de constructie niet meer eenvoudig in platte vorm worden vervoerd naar de bouwplaats. In zijn eigen systeem kan dat wel, doordat de fixatie van de in de fabriek voorgevormde constructie ongedaan kan worden gemaakt.
De Ypma-blob is niet opgebouwd uit staven en knooppunten, maar uit identieke driehoeken die in omvang kunnen veranderen en ten opzichte van elkaar kunnen scharnieren.
De platte driehoeken bestaan uit profielen van metaal of kunststof, die parallel of telescopisch in- en uit elkaar kunnen worden geschoven en vervolgens gefixeerd. Om die verschuivingen mogelijk te maken, kunnen de zijden van de driehoeken onderling worden verbonden door lengtescharnieren met een sparing tussen de scharnierogen. In de hoekpunten van de driehoeken zijn de profielen onderling verbonden door simpele penscharnieren zonder sparing. Het fixeren van de vorm kan volgens Ypma het beste met snelspanverbindingen.
Doordat de fixatie makkelijk ongedaan kan worden gemaakt, valt het geheel ook weer makkelijk te transformeren tot een vlak rooster van onderling gekoppelde driehoeken. Daardoor is het systeem ook bruikbaar voor semi-permanente en tijdelijke bouwwerken.
De blob kan in een fabriekshal worden gemaakt en daarna in handzame delen en in platte toestand worden vervoerd naar de bouwplaats. Daar vindt weer de herleving plaats van de complexe vormen, die vervolgens opnieuw zijn te fixeren. Om het af te maken moet het frame natuurlijk worden bekleed of ingevuld, maar dat valt buiten het octrooi.
octrooinummer: 1032033
houder: F. Ypma, Eindhoven
uitvinder: F. Ypma

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels