nieuws

Risico’s bij pps zijnkansen voor innovatie

bouwbreed

Risico’s zijn bij publiek-private samenwerking (pps) eerder een kans dan een probleem: een kans om te innoveren en je als consortium te onderscheiden. Volgens Mario van der Zwan bieden vooral dbfmo-contracten kansen voor meer kwaliteit en lagere life-cyclekosten. Oftewel meerwaarde voor bouwer en opdrachtgever. Maar dan moet de opdrachtgever daarvoor wel de ruimte laten, en moet de bouwer die ruimte nemen.

Risicobeheersing heeft vaak iets negatiefs: bij wie kan ik ‘het’ neerleggen, hoe kan ik het af-schuiven of verzekeren? Kortom, hoe kan ik me indekken? Veel interessanter is het om een risico te zien als een kans om zaken anders aan te pakken. Door te innoveren en het beter te doen dan tot nu toe. Een voorbeeld: de planning staat onder druk. Een claim dreigt. In plaats van vooraf daarvoor een verzekering af te sluiten, kun je ook innoveren: met een paar man een paar uur nadenken over hoe de planning alsnog te halen is. Zoiets – schijnbaar – eenvoudigs heeft in de praktijk veel effect, blijkt steeds weer.

Risicomijdend

Zo’n verschuiving van dreiging naar kans vraagt wel een heel andere manier van denken. En daarom is het ook zo lastig. Risicomijdend gedrag is veilig en dus populair. Andere wegen bewandelen kost per definitie meer durf en energie. Zulk gedrag moet dus bewust worden aangemoedigd.
Nieuwe contractvormen geven een stevige impuls aan de benodigde omslag. In tegenstelling tot de traditionele bouw, waar het bestek innovatie vaak beperkt, worden bij pps lef en ondernemerszin namelijk extra beloond. Dat geldt vooral als een consortium niet alleen bouwt, maar ook onderhoudt en exploiteert, zoals bij dbfmo.
Als je behalve de bouw ook voor dertig jaar het onderhoud en de energievoorziening voor je rekening neemt, kun je een voorschot op toekomstige innovaties nemen. Want één ding is zeker: een storing die vroeger vier dagen kostte om te herstellen, en nu nog twee, zal tijdens de looptijd van het contract zeker nog sneller kunnen worden opgelost. Hoe groter de risico’s, hoe meer ondernemerszin, creativiteit en innovatie lonen. Op de risico’s waarmee je op dag één wordt geconfronteerd, heb je meestal weinig invloed. Maar het gaat vooral om de risico’s die zich de jaren daarna zullen voordoen. Dat zijn de belangrijkste, en juist daarop heb je als consortium heel veel invloed. Vertrouwen in eigen kunnen staat daarbij centraal. En niet alleen in dat van vandaag maar vooral in dat van morgen. In de biedingsfase moeten partners elkaar dus goed en diep in de ogen kijken. De samenstelling van een consortium is dan ook eigenlijk de meest risicovolle fase van een pps.
Binnen het team moet vervolgens een sfeer worden gecreëerd waarbinnen innovatie geen los agendapunt is, maar iets wat alle partijen dag en nacht bezighoudt – hoe kunnen we het beter doen, slimmer, goedkoper? Daarvoor heb je specialisten nodig die over hun grenzen heen durven en kunnen gaan. Dit soort ‘out-of-the-box-denken’ vraagt om ruimte, ook tussen consortium en opdrachtgever. Die laatste moet ruimte bieden, maar bouwers moeten die ruimte ook durven nemen. Door samen vanuit kansen te denken, zijn opdrachtgevers vaak veel meer ontvankelijk voor suggesties. Communicatie is essentieel. Maak het bespreekbaar.

Succesvoller

Bouwers die in Design 0x26 Build-contracten nadrukkelijk meer ondernemingszin tonen, zijn aantoonbaar dan bedrijven die voor de bekende weg kiezen. Zij kijken anders tegen de vraagstelling aan en creëren een team dat nooit één maar altijd meerdere alternatieven ontwikkelt – de concurrentie zit immers ook niet stil. Door vanuit kansen te werken en niet vanuit bedreigingen is risicobeheersing bij pps dé aanjager om innovatie binnen de hele sector naar een hoger plan te tillen. Met ondernemingszin, durf en kennis valt er veel te winnen in de branche – zowel voor de klant als voor de bouwer.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels