nieuws

Corporaties blijven netto-ontvangers

bouwbreed

René Strijland heeft naar aanleiding van de discussie over de vennootschapsbelasting vpb (circa 500 miljoen euro) en de Vogelaar heffing de geldstromen naar de woningcorporaties op een rijtje gezet. Hij komt tot de conclusie dat corporaties nog steeds netto meer (indirecte) subsidie ontvangen dan de omstredenbelasting die ze moeten betalen.

Al decennia lang worden sociale huur bouwkavels ver onder de markt- en kostprijs verkocht. Deze traditie van het verschrijven van kosten van sociale huur woningbouw naar de opbrengsten van de koopwoningen is bij de jongste Vinex productie tot grote hoogte opgevoerd. De overspannen markt maakten het mogelijk dat de kopers deze nergens wettig geregelde indirecte subsidie aan de woningcorporaties zonder morren betaalden.

Sluitend

Soms hanteren de gemeenten slechts 10.000 euro per sociale huur bouwkavel. Hierdoor moet de modale koopwoning al gauw 40.000 euro per kavel opbrengen om de exploitatie sluitend te maken. Daarbovenop subsidieert het Rijk de gemeenten bij de grondexploitatie van Vinex gebieden. Met een jaarproductie van 15.000 woningen en een niet ongewone verschrijving in de grondkosten van 30.000 euro per wooneenheid, ontvangen de corporaties al bijna een bedrag van 500 miljoen, even hoog als de gewraakte vpb heffing. Subsidiegevers aan de woningcorporaties zijn in aflopende volgorde van belangrijkheid: de kopers van de koopwoningen, de gemeente en het Rijk. Ondanks de lage grondkosten resteert per te bouwen corporatie woning nog een onren-dabele top van circa 50.000 euro: de lage genormeerde sociale huur opbrengst is domweg onvoldoende om de bouw- en bijkomende kosten te dekken. In architectonisch opzicht verschillen corporatie woningen nauwelijks van de modale koopwoning. Dat is op zich een mooi sociaal wensbeeld, geen onderscheid tussen woningen van ‘arme’ en ‘rijke’ mensen maar hierdoor zijn de bouwkosten van een sociale huurwoning explosief gestegen. De sociale huur is volstrekt onvoldoende om tot een dekkende exploitatie te komen. Oók hier wordt de modale koopwoning in het project extra belast om weer tot een sluitend geheel te komen.

Zichtbaar

Sommige corporaties gaan in hun ijver nog een stapje verder zoals WBV Patrimonium te Amsterdam: in het plan Waterzuivering in Amsterdam -west werden de modale koopwoningen van een goedkoop c.v. keteltje voorzien terwijl de sociale huurwoningen van degelijke met het oog op de huurexploitatie onderhouds vrije c.v ketels werden uitgerust. De koopwoningen werden toch wel verkocht was het motto. In dit geval dragen de koopwoningen dus ook nog eens indirect bij in de exploitatie van de sociale huurwoning. De vrijstelling van bouwleges (1.5 procent van de bouwsom) en de overdrachtsbelasting (6 procent) voor woningcorporaties leveren de woningcorporaties elk jaar daarbovenop enkele tientallen miljoenen voordeel op. Het is merkwaardig dat in de discussie met de woningcorporaties over vpb en Vogelaar heffing met geen woord gerept is over deze onderhuidse geldstromen. Het moet voor het ministerie VROM in samenwerking met Neprom en Aedes vrij eenvoudig zijn om deze geldstromen voor de politiek zichtbaar te maken.

Trots

Sowieso blijft de corporatiewereld buitenstaanders verbazen. Daar was de stemming tussen corporatie directeuren over de wenselijkheid van de vpb heffing: een overgrote meerderheid was tegen meldde Aedes deze voorspelbare uitslag trots! Daarbij is daar de immer aanwassende netto vermogenspositie van de woningcorporaties; 225 miljard netto volgens een rapport van de Nederlandsche Bank van twee jaar geleden. Alleen al door grondstoffen- en bouwkosten stijging is daar alweer minimaal 10 miljard bijgekomen. Over vijftien tot twintig jaar is de vermogenspositie van de woningcorporaties uitgegroeid tot 450 miljard. De afgelopen honderd jaar is door de overheid enorm geïnvesteerd in het corporatiestelsel en die investeringen gaan elke dag nog door. Dit is maatschappelijk vermogen, ook volgens de terminologie van de woningcorporaties zelf. Over de bestemming van deze vermogens kan dus vrijelijk democratisch beslist worden.
Een voorstel om deze vermogens deels aan te wenden voor substantiële reductie van de staatsschuld en tegelijkertijd het versterken van de vermogenspositie van de individuele huurders van de sociale huurwoning is uitgewerkt in het binnenkort te verschijnen boek: Huurders mogen ook rijk worden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels