nieuws

Wonen achter gevel van afgedankte watertanks

bouwbreed

Woont u naast een glascontainer? Dan kunt u wellicht de flessen hergebruiken bij het optoppen van uw woning. Is er een supermarkt in de buurt, denk dan na over het hergebruik van karton bij het uitplinten. Het is geen grap. BouwCarrousel en 2012 Architecten stellen die benadering voor als alternatief voor slopen en vervangende nieuwbouw. Het staat in het eindrapport ‘(No) Flat Future’ van SenterNovem in opdracht van het ministerie van VROM.

In het kader van het programma Kompas, energiebewust wonen en werken, stellen de auteurs van het rapport voor om een woongebouw van vier verdiepingen met drie portieken in Hoogvliet te voorzien van een gevelwand van lichtdoorlatende kunststof tanks van HDPE (High Density Poly Ethyleen). Bij bedrijven in de omgeving van het woongebouw komen zulke tanks namelijk in grote hoeveelheden beschikbaar, nadat ze dienst hebben gedaan als vloeistofcontainer.
In plaats van de tanks terug te sturen en te hergebruiken voor hun oorspronkelijke doel, is het voorstel een aantal van deze tanks te reinigen, in een matrijs te plaatsen en de tussenruimte vol te gieten met gesmolten HDPE. Hierdoor ontstaat een waterdichte buitengevel. De isolatie bestaat uit een vulling van verhakselde hergebruikte steen- en glaswol, textiel en stro.
De auteurs willen de kunststof tanks ook nog een functie geven binnen de woning, bijvoorbeeld als bijkeuken, garderobe, speelkamer of vensterbank.

Wedergeboorte

Voor de wedergeboorte van het woongebouw worden niet alleen oude verpakkingen gebruikt. Binnen een straal van veertig kilometer wordt gezocht naar producten, die vrijkomen bij de sloop van andere gebouwen.
Voorbeelden zijn radiatoren, wc-potten, binnendeuren en keukenkastjes. Zij belanden niet bij het grofvuil, maar worden in het woongebouw geïnstalleerd, kennelijk nadat vergelijkbare producten uit het gebouw zijn verwijderd. Andere producten zijn dubbele beglazing in gebruikte kunststof kozijnen, waarmee een ‘klimaatgevel’ wordt gerealiseerd.
Zelfs autoruiten worden ingezet, onder meer voor het opvullen van balkonhekken. De warmte van de zon wordt opgevangen met oude radiatoren. Uit systeemplafonds gesloopte platen moeten de geluidsisolatie van vloeren verbeteren.
En de grond die vrijkomt bij het uitgraven wordt niet afgevoerd, maar gebruikt voor het ophogen van een deel van de omgeving.

‘Ondoenlijk’

In de inleiding van het rapport staat dat het ‘ondoenlijk’ is de naoorlogse flats te slopen en nieuwe woningen te bouwen, maar niet waarom het al of niet nodig zou zijn en waarom het niet zou kunnen. Item dito bij de groei van de ‘afvalberg’ in Nederland.
De auteurs stellen eenvoudigweg dat het onvermijdelijk is om de casco’s van de naoorlogse flats te ontmantelen en opnieuw aan te kleden met restmaterialen en afvalproducten uit de nabije omgeving.
Waar die materialen worden schoongemaakt en gerestaureerd staat niet in het rapport, evenmin als op basis van welke normen de afvalproducten zullen worden beoordeeld. Hoe worden de oude plafondplaten bijvoorbeeld verwerkt tot een goed presterende geluidsisolerende laag? Waar worden de vloeistoftanks gereinigd, de kozijnen met dubbelglas opgeslagen en geïnventariseerd, de uitgegraven grond onderzocht, zo nodig gescheiden en gereinigd?

Spectaculair

In het nawoord staat, dat de woongebouwen in Hoogvliet zeker niet eerder dan in 2012 op de nominatie staan om te worden vernieuwd. Er is dus nog tijd om de plannen uit te werken, de aannames in detail door te rekenen, de kosten en besparingen te bepalen. De auteurs stellen wel voor om alvast restmaterialen en afvalproducten uit de nabije omgeving te reserveren.
Misschien blijkt het makkelijker om een gebouw dat niet meer aan de eisen voldoet gewoon te slopen en te vervangen door nieuwbouw, schrijven ze, maar het is de moeite waard om over het aankleden van gestripte casco’s met restmaterialen en afvalproducten na te denken. Het zou tot nieuwe kansen leiden, tot minder uitstoot van CO2leiden, de duurzaamheid vergroten en iets bijzonders aan de stad toe te voegen.
“Laat u inspireren”, aldus de auteurs. Zij verwachten van hun aanpak een wisselend, spannend en spectaculair resultaat. Bovendien zou er geld overblijven voor een extra verbetering van de woonomgeving.
Het rapport ‘(no) flat future’ is te bestellen bij duboinfodesk@senternovem.Nl.

Grote gevolgen voor industrie

De voorstellen in het rapport ‘(No) Flat Future’ hebben grote gevolgen voor de industrie en de organisatie van de uitvoerende bouw. Bovendien vragen ze om nieuwe normen en regelgeving. Het betekent minder winning en transport van nieuw materiaal, minder productie in fabrieken, minder transport van afval naar stortplaatsen.
De bedrijvigheid wordt voor een deel verplaatst naar de omgeving van de naoorlogse flatgebouwen, waar werkplaatsen en magazijnen moeten worden ingericht. Het ontwerpen van de aankleding van de casco’s en het bewaken van de kwaliteit van de uitvoering zijn geen gemakkelijke opgaven.
Maar de aanpak leidt tot verrassende kansen en voordelen, stellen de auteurs. Wat de voordelen ten opzichte van sloop en nieuwbouw zijn, wordt uit de rapportage niet duidelijk. In het rapport staan namelijk geen concrete berekeningen van bijvoorbeeld de milieukosten, noch uitgewerkte bedrijfskundige plannen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels