nieuws

Flexibiliteit is een afweging bij keuze dbfmo

bouwbreed

Het beeld bestaat dat een project aanbesteed via dbfmo minder flexibel is dan een traditioneel project, omdat het een langdurige contractering betreft. Het grote voordeel van dbfmo is volgens Arjan Verboom juist dat vooraf bepaald moet worden hoe belangrijk flexibiliteit nu eigenlijk is. Alleen dan kan er voldoende rekening mee gehouden worden in het gebouw, de dienstverlening en het proces.

In een dbfmo-project wordt het ontwerp, de bouw, de financiering, het onderhoud en de facilitaire dienstverlening door één opdrachtnemer verzorgd. De laatste jaren begint dbfmo, ook wel ‘gebouwgebonden pps’ genoemd, in de utiliteitsbouw steeds meer in te burgeren in de Nederlandse bouwpraktijk. Het begon een aantal jaren geleden met het Montaigne Lyceum en de Renovatie van het Ministerie van Financiën. Inmiddels begint de projectenstroom op gang te komen, met een aantal kantoren en verschillende justitiële inrichtingen.
De invoering van dbfmo heeft tot verschillende onderzoeken naar deze contractvorm geleid. In veel van deze onderzoeken komt flexibiliteit als aandachtspunt van dbfmo naar voren. Maar wat is deze flexibiliteit precies? Is flexibiliteit iets wat je contractueel inbouwt, of is het contract juist datgene wat flexibel moet zijn? Flexibiliteit is een breed begrip, dat voor meerdere interpretaties vatbaar is. Voor een dbfmo-project zijn er drie typen flexibiliteit van belang, namelijk flexibiliteit in het gebouw, flexibiliteit in de dienstverlening en flexibiliteit in het proces.

Prestatievorm

Flexibiliteit in het gebouw betreft de mogelijkheden die je hebt, om aanpassingen te doen aan het gebouw. Het gaat hier bijvoorbeeld om het verplaatsen van een wand, of het veranderen van kantoorconcept. Bij een aanbesteding via dbfmo krijgt de opdrachtgever te maken met een lange contractduur. Dit leidt ertoe dat er in een vroeg stadium al veel aandacht besteed wordt aan het realiseren van een flexibel gebouw. Om hiervoor te zorgen worden er specifieke onderdelen over deze gewenste flexibiliteit opgenomen in de ‘outputspecificaties’, waarin de eisen van de opdrachtgever aan het gebouw en de dienstverlening in prestatievorm worden opgesteld. Tevens wordt er vaak voor gekozen om een bepaalde bandbreedte op te nemen in het aantal werkplekken. Wanneer flexibiliteit in het gebouw extra belangrijk is, kan de opdrachtgever ervoor kiezen om dit op te nemen in het gunningscriterium. Marktpartijen zullen vervolgens zich proberen te onderscheiden op dit onderdeel.
Flexibiliteit in de dienstverlening heeft betrekking op de mogelijkheid om de dienstverlening te kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden. Bij een dbfmo-project wordt de facilitaire dienstverlening voor langere periode aan één opdrachtnemer uitbesteed. dat betekent niet dat er gedurende deze tijd niets meer veranderd kan worden. Wanneer de opdrachtgever een wijziging wil doorvoeren, dan kan dit via een in het contract opgenomen wijzigingsprocedure. Deze flexibiliteit in de dienstverlening heeft de opdrachtgever altijd. In sommige gevallen kan extra flexibiliteit gewenst zijn. Een voorbeeld hiervan is een detentiecentrum, waar de opname van het aantal gedetineerden dagelijks kan fluctueren. De dienstverlening moet snel hierop aan te passen zijn. Hierover kunnen opdrachtgever en opdrachtnemer duidelijke afspraken maken. Ook kan flexibiliteit in de dienstverlening opgenomen worden in het gunningscriterium, zodat marktpartijen ook hier zullen proberen om zich te onderscheiden. Flexibiliteit in het proces gaat over de mogelijkheden die er zijn tijdens het proces om aanpassingen te doen aan het gebouw en de dienstverlening. Het gaat hier voornamelijk om de afspraken en procedures die er zijn om dit te regelen.

Leeg

Tijdens de exploitatie kunnen er te allen tijde wijzigingen worden doorgevoerd. Dit geschiedt door in het contract wijzigingsprocedures op te nemen, waarin de spelregels voor het doorvoeren van de wijzigingen worden beschreven. De wijziging zal in eerste instantie met de opdrachtnemer moeten worden afgehandeld. Door gebrek aan marktwerking bestaat hier het gevaar voor te hoge prijzen. Het waarborgen van marktconformiteit is daarom een belangrijk aandachtspunt in het contract, waar verschillende procedures voor worden opgenomen. Verder is het verstandig om in het contract afspraken te maken over de verhuur van delen van het gebouw, in geval van een krimpende organisatie bij de opdrachtgever. Op deze wijze kan voorkomen worden dat delen van het gebouw leeg komen te staan. Tevens worden in het contract afspraken gemaakt onder welke voorwaarden opdrachtgever en opdrachtnemer uit elkaar kunnen gaan. Vaak wordt namelijk ten onrechte aangenomen dat opdrachtgever en opdrachtnemer altijd voor de gehele contractperiode aan elkaar gebonden zijn. Concluderend kan gesteld worden dat het in een dbfmo-project voor de opdrachtgever goed mogelijk is om aan te sturen op een flexibel gebouw en een flexibele dienstverlening. Deze flexibiliteit bouw je contractueel in. Daarbij moet er gezorgd worden dat het contract zelf voldoende flexibiliteit biedt. Dit wordt gerealiseerd door middel van de wijzigingsprocedures, afspraken over alternatieve aanwendbaarheid en afspraken over tussentijdse beëindiging. Kortom, flexibiliteit is geen reden om niet voor dbfmo te kiezen, het is één van de afwegingen die in de keuze moet worden meegenomen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels