nieuws

Arcadis succesvoller door ondernemingsraden

bouwbreed

Meningsverschillen zijn er zeker wel eens. Maar directie en ondernemingsraad vinden elkaar volgens Kras en Van der Sterre in hun gemeenschappelijke belang: Arcadis.

Arcadis-veteraan Gerard van der Sterre

Als ooit door de overheid opgerichte organisatie kreeg de toenmalige Heidemij in de jaren vijftig als een van de eerste bedrijven in Nederland een ondernemingsraad. In zijn geprivatiseerde staat groeide de cultuurtechnische dienst die de Heidemij destijds was, vanaf de jaren zeventig uit tot het grootste advies- en ingenieursbureau van Nederland en tevens één van de grootste ter wereld. Met de buitenlandse vestigingen erbij telt het concern 13.000 medewerkers.
Nog eventjes en senior adviseur verkeer en vervoer Van der Sterre (63) is voorzitter van de centrale ondernemingsraad af. Hij koos ervoor de rit uit te zitten en dat betekende dat hij zijn VUT twee jaar uitstelde. Vanaf nu heeft Van der Sterre alsnog alle tijd voor liefhebberijen zoals motorrijden, wielrennen en skiën. “Grappig hè. Toch weer dingen die met mobiliteit te maken hebben.”

Druk

Zoals bij veel bedrijven, is het ook bij Arcadis een toer om genoeg kandidaten te krijgen voor de vier ondernemingsraden – van de evenzovele divisies – plus de centrale ondernemingsraad. Kras: “Onze medewerkers zijn hartstikke druk met hun eigen projecten. Maar als directie stimuleren we deelname wel. OR-werk levert een bijdrage aan iemands persoonlijke ontwikkeling en vormt een goede leerschool voor toekomstige managers.”
Van der Sterre bevestigt: “Als je erin stapt heb je ineens een heel ander netwerk dan je collega’s. Dat is interessant en het kan ook handig zijn voor je overige werk.” Zelf zegt hij in het raadswerk te zijn gestapt nadat het hem negen jaar geleden – bij de koffieautomaat – voor de vierde keer werd gevraagd. Het kost hem, schat hij, anderhalve dag per week.”

Beter

De scheidende voorzitter ziet het als taak van het medezeggenschapsorgaan het ondernemingsbestuur te informeren over kwesties die mensen in het bedrijf bezig houden. “Omgekeerd bespreekt het bestuur met ons, vertrouwelijk, plannen waarover het denkt.”
Kras licht toe: “Als bestuurder krijgt je anders heel weinig feedback over beslissingen die je neemt. Ik ben ervan overtuigd dat Arcadis dankzij de ondernemingsraden beter en succesvoller is dan dat het zonder zou zijn. De samenwerking leidt tot betere beslissingen. Beslissingen bovendien, die een groter draagvlak hebben in de organisatie.”
Een groot voordeel noemt Kras het dat 70 procent van zijn personeel hooggeschoold is, dat wil zeggen in het bezit van een hbo- of wo-diploma. “Die mensen beschikken over veel kennis en begrijpen dingen snel. Daardoor verkeren wij in een relatief luxe positie.”

Belangen

Over wat goed is, wordt bij Arcadis weleens een robbertje gevochten, alle plezierige verhoudingen ten spijt. “We staan voor dezelfde belangen”, verzekert Van der Sterre, “maar bij de ondernemingsraad ligt het accent wat meer op de medewerkers en bij het bestuur op winst maken. “Ik vind het heel erg fout”, reageert Kras direct, “om deze tegenstelling te maken tussen kapitaal en arbeid. In dit type bedrijf komt het kapitaal ’s morgens om acht uur binnen en vertrekt het aan het eind van de dag weer; onze medewerkers zijn hier het kapitaal.”

Wanneer alles goed gaat, is het makkelijk om het met elkaar eens te zijn. Maar ook bij Arcadis schijnt niet altijd de zon. In het verleden moesten zeer pijnlijke beslissingen worden genomen. Het kwijtraken van marktaandeel voor taken waarmee het bedrijf een relatieve monopoliepositie had bijvoorbeeld, kon hard aankomen. Vijf jaar geleden nog werd een grote reorganisatie doorgevoerd. De afdeling met voorheen vrijwel een monopolie in de WOZ-waarderingen verloor die positie.

Ingreep

Daarop werd deze dienstverlening in korte tijd vrijwel geheel afgestoten. Binnen twee jaar waren er van de 1000 medewerkers nog 43 over. Dat was een flinke ingreep, op een personeelsbestand van in totaal 3000, in Nederland. “We zijn een goed sociaal plan overeengekomen; dat is waarschijnlijk de reden dat bijna niemand iets over deze reorganisatie heeft gehoord”, verklaart het tweetal trots.
Kras voegt daaraan toe: “Het gaat nu goed; we zijn alweer gegroeid tot 2600 mensen. En monopolistische diensten hebben we niet meer; vrijwel alle omzet moet in concurrentie worden verworven.”

Respect

Aandacht voor mensen is volgens de algemeen directeur noodzakelijk bij een bedrijf wiens belangrijkste kapitaal bestaat uit de kennis en kunde van de medewerkers. Dat geldt ook bij individuele kwesties zoals een werknemer die in de ogen van de leiding niet langer de juiste persoon op de juiste plaats is.
Kras: “Zo iemand gewoon laten zitten is het meest asociale wat je kunt doen. Je kunt beter proberen hem te verplaatsen, binnen het bedrijf of naar buiten, daar waar hij wel tot zijn recht kan komen. Maar dat moet je wel doen, met respect. En met een goed sociaal plan. We hebben veel relaties die we daarvoor kunnen aanspreken.”
Hij noemt als voorbeeld iemand die wat minder adviseur blijkt te zijn en wat meer aannemer. “Heeft een aannemer iemand in dienst die wat meer adviseur blijkt, dan kun je onderling wat regelen. Een ander kan geschikter zijn voor een baan bij een opdrachtgever, zoals een gemeente.”
Meestal ziet Kras mensen het op hun nieuwe plek heel goed doen. “En jazeker, ook mensen van boven de vijftig kunnen overstappen; geen probleem. Die nemen we ook aan.” n

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels