nieuws

Virtueel Apeldoorn zorgt voor razendsnel bouwproces

bouwbreed

Om de bouwproductie te versnellen, moeten toekomstige bewoners al bij de ontwikkeling van een nieuwbouwwijk betrokken worden. Dat kan nu in Virtueel Apeldoorn, een drie-dimensionale weergave van de stad op internet.

Vandaag wandel ik door Virtueel Zuidbroek, de nieuwste wijk van Apeldoorn die volop in ontwikkeling is. De straten liggen er inmiddels, bomen zijn geplant, gras is aangelegd en de eerste huizen staan er al. Maar op veel plekken verrijzen nog ondefinieerbare, logge dozen. Als ik aan het bedenken ben hoe mijn droomhuis daarin zou moeten passen, word ik door een potentiële buurman aangesproken. “Zullen we samen de projectontwikkelaar inlichten over onze wensen?” vraagt hij.
Voor het idee om toekomstige kopers en huurders in een heel vroeg stadium te betrekken bij de ontwikkeling van een nieuwbouwwijk won Eppo Gutteling onlangs een innovatieprijsvraag van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De oud-wethouder volkshuisvesting van de gemeente Apeldoorn beoogt hiermee de bouwproductie te versnellen.
Want die duurt nu gemiddeld zeven jaar, vooral omdat ontwikkelaars pas gaan bouwen als ze 70 procent verkocht hebben. En dat komt weer omdat ze van tevoren niet weten wie hun kopers zijn en dus niet aan hun wensen kunnen voldoen. Gevolg is dat ze iets bouwen dat vaak eindeloos te koop staat.
Het thema waarbinnen het ministerie de prijsvraag uitschreef, was deels geïnspireerd op de hype rondom Second Life, de virtuele wereld die door bewoners zelf wordt gebouwd. “Second Life is maar een steegje op het internet”, vindt Gutteling. Hij wil zijn ideeën tot leven brengen in de wereld waarvan hijzelf de grondlegger is, namelijk Virtueel Apeldoorn.
De oud-wethouder blikt even terug. “Mijn zoontje van 10 jaar speelde in 2004 het spel Simcity. Simcity is een simulatiespel waarin je als burgemeester van een virtuele stad met een beperkt budget onder meer woonwijken moet bouwen. Verrek, dacht ik, dat is het! Ik heb het spel op het gemeentehuis neergezet, en het in de automatische piloot stand een stad laten genereren.”
In dat jaar was ook het toekomstbeeld voor de Kanaalzone klaar, een investering van bijna 3 miljard euro. Om meer partijen voor een investering te interesseren en om de communicatie met bewoners te verbeteren, moet zichtbaar zijn wat er gebeurt in het gebied. Daarom is een nieuwe aanpak nodig. En daarbij hoort een nieuwe tool.
De afdeling ruimtelijke informatie van de gemeente Apeldoorn kwam enthousiast bij de wethouder langs met de boodschap: wij kunnen de Kanaalzone wel op een Simcity-achtige manier weergeven. De voormalige landmeters boden zelfs aan om de hele stad te digitaliseren. Dat is inmiddels gelukt. Apeldoorn is de enige gemeente van Nederland die volledig driedimensionaal op internet staat. Dat is nog niet eens heel bijzonder, want tegenwoordig zijn de meeste ontwerpen in 3D beschikbaar. Maar het zijn vaak externe bureaus die daarvoor zorgen. In dit geval heeft de gemeente Apeldoorn deze digitaliseringsslag zelf geautomatiseerd.
Veel gegevensstromen van de gemeente komen namelijk langs de afdeling ruimtelijke informatie. De afdeling combineert deze met informatie over de hoogte, die in Nederland voor elke 4 meter bekend is. Vervolgens plakte ze daar een luchtfoto overheen en plaatjes van asfalt, water en gras. Ten slotte stoeide de afdeling met speciale Virtuocity technologie en creëerde een virtuele stad waar je via internet doorheen kunt lopen.
“Als er een straat verdwijnt en de mensen van riolering 0x26 wegen houden hun gegevens netjes bij, dan is het twee weken later automatisch ook virtueel te zien”, verklaart Rick Klooster, hoofd visuele vormgeving van de afdeling trots. En dat geldt ook voor onder andere de verwarming, groen en woningen. Al is het nog een enorm handwerk om alle 70.000 bestaande gebouwen in de virtuele stad te zetten, het kost zo’n vier uur per gebouw.
Zijn avatar, het virtuele figuurtje Rick, vliegt inmiddels met een heuse luchtballon over de stad. Het lijkt veel op een Apeldoornse versie van Google Earth. “Maar wij waren twee jaar eerder,” reageert hij. “Bovendien kent Google maar twee-en-een-halve dimensie, je kunt er alleen overheen vliegen en niet doorheen lopen.”
Prompt springt hij uit zijn ballon en rent door het knapgebouwde 3D-stadhuis heen, naar de kamer waar hij op dat moment een presentatie geeft. “Technisch is alles mogelijk”, stelt Klooster, “maar we willen het inzetten als communicatiemiddel. Je kunt er duizend kanten mee op.”
Als het aan Gutteling ligt, vindt de wisselwerking tussen de fysieke en de virtuele wereld straks ook andersom plaats. Dan wordt eerst in de virtuele wereld gebouwd en is het pas daarna in de fysieke wereld te zien. In dit proces is de projectontwikkelaar de centrale partij, want hij moet opdracht geven aan een artist’s impression bureau om 3D tekeningen aan te leveren.
Maar voordat een projectontwikkelaar met een architect een ontwerp vaststelt, zou hij met potentiële bewoners in conclaaf moeten. Want als hij aansluit bij hun wensen, dan kan hij sneller verkopen en kunnen aannemers sneller bouwen. Om deze communicatie te bevorderen heeft Klooster gezorgd voor een gezamenlijke pot geld. Daarmee worden nu digitale borden geplaatst voor nog te verkopen of nog te ontwerpen huizen.
Bewoners kunnen daarop klikken om in contact te komen met makelaars of ontwikkelaars. Dat geldt in het bijzonder voor het deel van de wijk Zuidbroek dat al uitontwikkeld is, zo’n 1200 woningen.
Zo’n virtuele wereld trekt ook mensen die niet direct een huis nodig hebben,” denkt Gutteling. “Die krijgen echt een beeld van de wijk. Als gemeenten hun ideeën nu eens online zouden zetten, dan kunnen toekomstige bewoners met stedenbouwkundigen, architecten en ontwikkelaars communiceren over het soort woningen dat er moet komen te staan. Pas dan krijg je inzicht in waar de meeste vraag naar is. Maar dat vereist een enorme omslag in denken. Mijn uitdaging is de huidige wethouder daarvan te overtuigen.” n

Subsidie

De gemeente Apeldoorn heeft 2,5 ton subsidie gekregen om een platform op internet te zetten over het bouwen van een virtuele stad. Dit is afkomstig van het programma Ruimte voor Geo-informatie, van het ministerie van Economische Zaken. Rick Klooster van de gemeente: “We willen opschalen, want er is nog zoveel mogelijk in een virtuele stad. Bijvoorbeeld dat mensen zelf hun wijkje ontwerpen, met huizen slepen en de calculatie daarvan. Als alle ontwikkelaars en gemeenten van Nederland hun plannen op dezelfde manier aanleveren, dan kunnen 3D-bedrijven sneller en goedkoper ontwerpen maken. En dan heeft iedereen over vijf jaar zijn eigen virtuele wereld.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels