nieuws

Historiserende architectuur mag zeker inspireren

bouwbreed

Op cruciale plekken in onze historische binnensteden worden modernistische vergissingen afgebroken en vervangen door gebouwen van klassieke kwaliteit die passen bij de historische omgeving. Jan den Boer beschrijft hoe deze gebouwen – zelfs al in de tekenfase – opdrachtgevers inspireren.

In Hoorn is enkele jaren geleden een schouwburg afgebroken. Deze schouwburg was een vierkante moderne functionele doos waar van alles aan vastgeplakt zat. Vervolgens is voor deze locatie een prijsvraag uitgeschreven.

Inspirerend

De prijsvraag is gewonnen door de Franse architect Breitman met een gebouw waarin veel klassieke en historiserende elementen terug te vinden zijn. Het begin van de werkzaamheden zal pas in september van dit jaar zijn, maar de tekeningen van het gebouw zijn nu al inspirerend voor opdrachtgevers elders in het land. De tekening stond in een personeelsadvertentie die toevallig gezien werd door wethouder F. Zomers in Harlingen. Zomers nam vervolgens contact op met de projectontwikkelaar van het gebouw, De Peyler Projectontwikkeling uit Scharwoude. Hij was ook geïnteresseerd in deze vorm van architectuur. Blijkbaar moet deze architectuur het op dit moment nog vooral van dit soort mond tot mondreclame hebben. Ook de projectontwikkelaar ontdekte deze architectuur door te onderzoeken waar bewoners enthousiast van worden. Breitman had een plan in Amsterdam gemaakt voor het project Noorderhof, waar de bewoners van deze huizen zo enthousiast waren over de gevels, dat ze een vereniging opgericht hadden. De projectleider van De Peyler, Dennis Meerburg vertelt dat zij zich juist richten op de beleving van architectuur bij bewoners, en vervolgens zoeken naar een architect die dit kan vertalen naar een goed plan. In een eerdere prijsvraag in Hoorn lukte het niet met deze architect, omdat toen de gemeente koos voor een exclusief moderne architectuur. Maar naarmate er meer ruimte komt om klassieke kwaliteiten te bouwen, is de kans groter dat dit soort projecten ook gerealiseerd kunnen worden.

Tijdloos

Architect Breitman stelt dat de stad niet uitgevonden hoeft te worden. ‘De stad is de afgelopen eeuwen gebouwd, van Athene tot Rome, van Florence tot Parijs, met de tijdloze taal van klassieke architectuur.’ Breitman stelt dat steden verpest zijn door de de massaproductie van grote complexen. Het modernisme heeft oude stedelijke centra en de soms mythische plekken daarin verstoord. Breitman beschrijft vervolgens hoe er nu een zoektocht naar nieuwe kwaliteiten op gang gekomen is. De stad moet opnieuw ontdekt worden, waarbij de menselijke maat belangrijk is. Daarbij moeten de regels van de kunst gevolgd worden, en niet toevallige modes. De regels van de kunst voor Breitman zijn klassieke regels, zoals die in de loop van de tijd elke keer opnieuw uitgevonden worden. Zo ontstaan klassieke gevels, waarbij bijvoorbeeld de ramen in de traditionele verticale compositie geplaatst worden.
In Hoorn is een gebouw ontworpen met 29 appartementen, 8 woningen aan een hof en een daghorecavoorziening aan de Westerdijk, een prachtige locatie die ontwikkeld wordt als boulevard met uitzicht op het water. In de uitslag van de prijsvraag stelt de gemeente Hoorn dat een hoogwaardige woonomgeving ontstaat.

Detaillering

De welstand reageert positief op het plan, stelt de architectuur stijl niet ter discussie, maar gaat wel op zoek met de architect naar verbeteringen. Dennis Meerburg vertelt dat Breitman hoogleraar is, en er een interessante discussie tussen deskundigen ontstond. De welstand vond het een mooi gebouw, maar vond ook dat het staat of valt met de detaillering. Dan ontstaan gedetailleerde discussies over bijvoorbeeld de kromming van de dakrand en de lichtval. Of hoe dit grote gebouw op afstand en van dichterbij beleefd zal worden. Is het op afstand niet te veel toch een groot gebouw, vanaf welke afstand ervaar je de opdeling in verschillende gevels?
Het is fascinerend hoe op deze manier de klassieke architectonische kwaliteit weer terugkomt in onze historische binnensteden en deskundigen elkaar stimuleren om binnen alle beperkingen van onze moderne bouwwereld de uitwerking zodanig te maken dat het geen kitsch is, maar zich moeiteloos volgt in een tijdloze taal van een stad die niet opnieuw uitgevonden hoeft te worden.

Op cruciale plekken in onze historische binnensteden worden modernistische vergissingen afgebroken en vervangen door gebouwen van klassieke kwaliteit die passen bij de historische omgeving. Jan den Boer beschrijft hoe deze gebouwen – zelfs al van tekening – opdrachtgevers inspireren.
In Hoorn is enkele jaren geleden een schouwburg afgebroken. Deze schouwburg was een vierkante moderne functionele doos waar van alles aan vastgeplakt zat. Vervolgens is voor deze locatie een prijsvraag uitgeschreven. De prijsvraag is gewonnen door de Franse architect Breitman met een gebouw waarin veel klassieke en historiserende elementen terug te vinden zijn. Het begin van de werkzaamheden zal pas in september van dit jaar zijn, maar de tekeningen van het gebouw zijn nu al inspirerend voor opdrachtgevers elders in het land. De tekening stond in een personeelsadvertentie die toevallig gezien werd door een wethouder in Harlingen. Deze wethouder nam vervolgens contact op met de projectontwikkelaar van het gebouw, De Peyler Projectontwikkeling uit Scharwoude. Hij was ook geïnteresseerd in deze vorm van architectuur.
Blijkbaar moet deze architectuur het op dit moment nog vooral van dit soort mond tot mondreclame hebben. Ook de projectontwikkelaar ontdekte deze architectuur door te onderzoeken waar bewoners enthousiast van worden.

Beleving

Breitman had een plan in Amsterdam gemaakt voor het project Noorderhof, waar de bewoners van deze huizen zo enthousiast waren over de gevels, dat ze een vereniging opgericht hadden. De projectleider van De Peyler, Dennis Meerburg vertelt dat zij zich juist richten op de beleving van architectuur bij bewoners, en vervolgens zoeken naar een architect die dit kan vertalen naar een goed plan. In een eerdere prijsvraag in Hoorn lukte het niet met deze architect, omdat toen de gemeente koos voor een exclusief moderne architectuur. Maar naarmate er meer ruimte komt om klassieke kwaliteiten te bouwen, is de kans groter dat dit soort projecten ook gerealiseerd kunnen worden.

Tijdloos

Architect Breitman stelt dat de stad niet uitgevonden hoeft te worden. ‘De stad is de afgelopen eeuwen gebouwd, van Athene tot Rome, van Florence tot Parijs, met de tijdloze taal van klassieke architectuur.’ Breitman stelt dat steden verpest zijn door de de massaproductie van grote complexen. Het modernisme heeft oude stedelijke centra en de soms mythische plekken daarin verstoord. Breitman beschrijft vervolgens hoe er nu een zoektocht naar nieuwe kwaliteiten op gang gekomen is. De stad moet opnieuw ontdekt worden, waarbij de menselijke maat belangrijk is. Daarbij moeten de regels van de kunst gevolgd worden, en niet toevallige modes. De regels van de kunst voor Breitman zijn klassieke regels, zoals die in de loop van de tijd elke keer opnieuw uitgevonden worden. Zo ontstaan klassieke gevels, waarbij bijvoorbeeld de ramen in de traditionele verticale compositie geplaatst worden.
In Hoorn is een gebouw ontworpen met 29 appartementen, 8 woningen aan een hof en een daghorecavoorziening aan de Westerdijk, een prachtige locatie die ontwikkeld wordt als boulevard met uitzicht op het water. In de uitslag van de prijsvraag stelt de gemeente Hoorn dat een hoogwaardige woonomgeving ontstaat. De welstand reageert positief op het plan, stelt de architectuur stijl niet ter discussie, maar gaat wel op zoek met de architect naar verbeteringen. Dennis Meerburg vertelt dat Breitman hoogleraar is, en er een interessante discussie tussen deskundigen ontstond. De welstand vond het een mooi gebouw, maar vond ook dat het staat of valt met de detaillering. Dan ontstaan gedetailleerde discussies over bijvoorbeeld de kromming van de dakrand en de lichtval. Of hoe dit grote gebouw op afstand en van dichterbij beleefd zal worden. Is het op afstand niet te veel toch een groot gebouw, vanaf welke afstand ervaar je de opdeling in verschillende gevels?
Het is fascinerend hoe op deze manier de klassieke architectonische kwaliteit weer terugkomt in onze historische binnensteden en deskundigen elkaar stimuleren om binnen alle beperkingen van onze moderne bouwwereld de uitwerking zodanig te maken dat het geen kitsch is, maar zich moeiteloos volgt in een tijdloze taal van een stad die niet opnieuw uitgevonden hoeft te worden.
De stad is de
afgelopen eeuwen gebouwd
Drs.ir. Jan den Boer
Zelfstandig publicist, daarbij is hij als stedenbouwkundig projectmanager werkzaam bij het Projectmanagementbureau (PMB) van de gemeente Utrecht.
weijboer@wxs.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels