nieuws

Brandsma leidt eigen toekomst op in Flevoland

bouwbreed

Bij Brandsma Metselwerken werken zeven jongens op een leerlingbouwplaats in Almere. Het is een van de voorbeelden waarmee de provincie Flevoland de instroom in de bouw stimuleert.

“Bouwvakkerdecolletés kennen we niet meer. We hebben nu thermohemden, fleecetruien en waterdichte jassen. Het is een vooroordeel dat werken in de bouw altijd koud en zwaar is. Al is het natuurlijk niet echt licht werk als je de hele dag draai- en bukbewegingen maakt”, zegt Jennie Brandsma, directeur van Brandsma Metselwerken.
Toch kiezen te weinig jongeren voor de bouw. Zo ziet Brandsma al jaren meer uitstroom dan instroom in de metselbranche. De provincie Flevoland doet hier iets aan. Zij stimuleert opdrachtgevers om meer werkplekken voor leerlingen aan te bieden. Het is aan de aannemers om dit vervolgens in te vullen.
Inmiddels hebben veel gespecialiseerde aannemers één of twee opleidingsplaatsen, maar bij Brandsma Metselwerken in Almere werken elf leerlingen waarvan er zeven op hetzelfde project. “Een uniek aantal”, volgens Brandsma. Bij de André Frankquinweg in de Stripheldenbuurt is een grote bouwplaats. De aannemer metselt hier 228 woningen tussen mei 2006 en maart 2008.
Brandsma: “Vroeger nam je metselaars over van andere bedrijven. Want ook slagers, fietsenmakers en stratenmakers konden metselen. Maar dat is nu niet meer denkbaar. Je hebt op z’n minst een metselopleiding nodig. Een moderne metselaar moet alle basisbeginselen kennen.”
“Metselen is meer dan steentjes op elkaar stapelen”, leggen Hicham Ziyech, leerling primair metselen, en Tjalling McDonald, leerling voortgezet metselen, desgevraagd uit. “Je moet bijvoorbeeld ook de werkorganisatie begrijpen.”
De leerlingen werken vier dagen en gaan één dag per week naar school. McDonald: “Maar we zijn eigenlijk het liefst op de bouwplaats.”
“We gebruiken technieken als isoleren, steigeren, lijmen, voegen, doorstrijken en maatvoering,” zegt de 22-jarige Ziyech. Hij krijgt een goedkeurende blik van zijn leermeester en assistent-uitvoerder Gabrie Wiersma, die de leerlingen namens de aannemer begeleid en controleert. Ziyech vindt het fijn dat hij van Wiersma soms een dikke duim krijgt in plaats van uitgescholden te worden.
Dat gebeurde namelijk bij een leerplek, waarvan hij de naam liever niet noemt. “Je hoeft ze niet uit te kafferen, maar kunt gewoon op een normale manier overleggen. Maar je moet wel altijd boven ze staan”, reageert leermeester Wiersma. Zijn directeur Brandsma grapt: “Met jouw 2.05 meter sta jij altijd overal boven.” “Ach, ik ben zelf ook jong geweest”, reageert de 36-jarige leermeester.
De aanwezigheid van opgeleide leermeesters vormt een belangrijke voorwaarde voor de erkenning van bouwbedrijven als leerbedrijf. Dat staat in de onderwijswetgeving. Fundeon verleent die erkenning. “Samen met de bedrijfstak stellen wij bovendien vast wat de leerlingen moeten leren. Een ROC onderwijst daarvan de theorie en een leermeester pakt de praktijk op”, legt Henk Harink, adviseur opleidingsbeleid van Fundeon, uit. Hij promoot de leerplekken op bouwplaatsen. Aannemer Brandsma heeft zelf bij Fundeon aangegeven dat hij leerlingen zou willen. “We leiden in zes jaar volwaardige metselaars op. Eerst twee jaar primair, dan twee jaar voortgezet en ten slotte twee jaar intern. Maar deze leerlingen volgen pertinent geen stage. Dit is een arbeidscontract waarbij de leerlingen vijf dagen betaald worden volgens de bouw-cao.”
De techniek van het vol en zat metselen in Almere vinden de leerlingen tot nu toe het moeilijkst. Ziyech: “Er mag dan nergens een gaatje zitten, dat is wel even wennen.” Leermeester Wiersma valt hem bij: “Omdat we geen aparte voeger hebben, gebruiken we de kleur van de voegspecie en werken het metselwerk af met een pointmaster. Dit geeft een iets ruwer effect dan doorstrijken.”
Ook bijzonder zijn de arbotechnische omstandigheden, zoals het mechanisch opperen met een verreiker, de verhoogde metselsteigers en de speciesilo uit de fabriek. Brandsma: “Binnen het traditionele proberen we toch innovatief te zijn.” Hij hoopt hiermee zijn leerlingen nog lang in dienst te houden.
Dat is meteen het grote voordeel van leerlingbouwplaatsen. De aannemer houdt zijn beste leerlingen zelf. Ziyech en McDonald horen bij de groep van 1200 leerlingmetselaars op niveau 2-3, analyseert Harink. “De nieuwe instroom is nu circa 500 per jaar. Het totaal aantal metselaars in Nederland zit op zo’n 10.000. Dat aantal neemt met deze instroom af.”

Allround

De leerlingen in Almere zijn in elk geval enthousiaste allround metselaars in spe. McDonald ziet voor zichzelf een toekomst in de restauratie weggelegd. “Ik werk graag met m’n handen en hou van geschiedenis. Daarom wil ik het metselen graag onder de knie krijgen.”
Bij Brandsma krijgen leerlingen een kans. Toch is dat niet bij alle aannemers het geval. “Die snotneuzen wil ik niet op m’n bouw,” zeggen veel bouwbedrijven volgens de directeur. Hij ziet er juist voordeel in de kwaliteit van zijn personeel zelf te bepalen. Bijkomend voordeel is dat de aannemer bouwsubsidie krijgt uit het Opleidings- en Ontwikkelingsfonds (O0x26O fonds) van de bedrijfstak om een leerlingbouwplaats uit te voeren.
Voor de bouw in het algemeen is het voordeel dat de leerlingen meer gemotiveerd zijn, de opleiding sneller doorlopen en uiteindelijk langer in de bedrijfstak werkzaam blijven. Dat blijkt uit onderzoek van het EIB”, licht Harink toe. Dit vindt Brandsma ook het belangrijkste argument: “Het is onze eigen toekomst die we moeten opleiden.”■

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels