nieuws

A4-avontuur strandt op omstreden tol

bouwbreed

De filevrije snelweg ten zuiden van Rotterdam is een kansloze zoektocht gebleken. Tol vormt het grootste struikelblok. “Wijsheid achteraf, want ik heb er altijd in geloofd”, concludeert projectdirecteur Huub van Zwam.

Bevlogen verdedigde hij de afgelopen jaren ‘zijn’ project, de eerste publiek-private weg tussen de havens van Rotterdam en Antwerpen: “Feitelijk is ons gevraagd een nieuwe sport te ontwikkelen, met nieuwe spelregels gericht op doorstroming en bekostiging. Dat is echt iets anders dan een dbfm als de A59 of N31, dat draait om beschikbaarheid en voorfinanciering.” Oud-verkeersminister Peijs tuigde de projectorganisatie PMZ op en minister Eurlings verhief de A4-Zuid tot een van zijn urgentieprojecten.
Sinds eind vorig jaar lagen er zeven sluitende business-cases van marktpartijen en zaten de regionale bestuurders op een lijn. Bedrijven wilden aan de slag om een doorstroomroute te ontwikkelen in combinatie met aanpalende ruimtelijke plannen. Met de aanleg van het ontbrekende stuk A4 ingepast in de Hoekse Waard was alleen al zo’n 1,3 miljard euro gemoeid.
Alle grote bouwers, ontwikkelaars en exploitanten staken veel tijd en moeite in de uitwerking in de verwachting ooit mee te dingen naar een concessie. Delta Greenway zag mogelijkheden voor 12.000 huizen en Arcadis kwam met doelgroepstroken om de weg gegarandeerd filevrij te maken. In ruil daarvoor kregen ze 100.000 euro. Zij verwijten de projectdirecteur nu vooral de lange aanlooptijd om tot een beslissing te komen. “We zijn steeds duidelijk geweest dat het niet de eerste fase van een aanbesteding was, iedereen wist dat er een risico was dat de weg er nooit zou komen.”
Het nieuwe pps-project wachtte dit jaar op een ‘go’ van minister Eurlings, die de concessie dan uiterlijk in 2010 zou uitgeven. Het werd een ‘no go’, een lot dat eerder de Zuiderzeelijn, hsl-oost, westtak van de Betuweroute ten deel viel. Eurlings ziet het niet zitten de spelregels te veranderen en naast de kilometerheffing tol toe te staan op bestaande wegen en Rijkswaterstaat wil het verkeersmanagement op deze corridor niet delen met private partijen. Bovendien ziet de minister geen noodzaak om ruim een miljard euro extra rijksgeld in het project te pompen en doekt hij de projectorganisatie met ingang van het nieuwe jaar op. Einde verhaal.
De tien medewerkers van Rijkswaterstaat hebben grotendeels een nieuwe werkplek gevonden. Van der Zwam blijft verlaten achter in zijn kantoor aan de Boompjes om de restanten af te bouwen. Niet het beeld dat hij in 2005 voor ogen had toen hij aan de wieg van het megaproject stond. “Het is wijsheid achteraf om te constateren dat er geen ruimte is voor private partijen om hun investeringen terg te verdienen. Het was toch een stap te ver.” De opgedane kennis is inmiddels overgedragen aan het project ‘Ruit Rotterdam’.

Nattigheid

Van Zwam voelde al nattigheid omdat de wet om tol op bestaande wegen toe te staan al jaren in de Tweede Kamer ligt te verstoffen. Daarnaast stonden Bergen op Zoom en Breda niet te springen bij het idee van tol op hun wegen, ten behoeve van een Rotterdams project. De organisatie is maanden bezig geweest om de zeven plannen van de marktpartijen te mixen tot enkele kansrijke varianten. “Het is jammer, maar er is bewust afgewogen en gekozen. Als tol dan niet tot de mogelijkheden behoort, houdt het op”, constateert Van Zwam nuchter.

Mijlpalen A4-Zuid

2005
– Start project mainport-corridor Zuid
– Minister Peijs stelt platform PMZ in
– Werksessies
2006- Platform adviseert positief aan minister
– Werkateliers met 500 mensen
– Minister stelt scope-project vast
– Publieke marktverkenning
2007
– Private marktverkenning
– Selectie zeven consortia
– Eurlings neemt PMZ op in Urgentieprogramma Randstad
– Presentatie zeven plannen, bestuurders tekenen intentieverklaring
2008
– Lobby bestuurlijk convenant
– Eurlings neemt negatief besluit
– Opheffing projectorganisatie

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels