nieuws

Uit het roer lopen bouw vraagt om correctie

bouwbreed Premium

De signalen dat het met de burgerlijke en utiliteitsbouw de verkeerde kant op gaat, nemen hand over hand toe. Het is als een mammoettanker die uit het roer loopt. Alleen nog een koerscorrectie voorkomt dat het schip op de klippen loopt.

De jongste cijfers van het CBS hebben menig wenkbrauw doen fronsen. Volgens de statistici gaat het erg goed met de bouwomzetten. Tegelijkertijd overbieden EIB en brancheorganisaties elkaar met doemscenario’s over inzakkende woningbouw.
Uiteraard is het allemaal de schuld van de kredietcrisis met de daaraan gekoppelde daling van het consumentenvertrouwen. Die zorgt ervoor dat potentiële huizenkopers voorzichtiger worden. Om te beginnen willen ze alleen nog maar kopen als ze er zeker van zijn dat hun oude woning is verkocht. Vervolgens moeten ze financiering krijgen voor de nieuwe woning. Het is bepaald geen geheim dat banken en andere hypotheekverstrekkers voorzichtiger zijn geworden. Bovendien rekenen die een hogere risico-opslag waardoor de financiering ook nog eens duurder is geworden.

Signalen

Ontwikkelaars en bouwers merken dat maar al te goed. Zo krijgt Bouwend Nederland dagelijks signalen over uit- of afgestelde woningbouwprojecten omdat er onvoldoende zijn verkocht van tekening of zelfs contracten worden opengebroken omdat mensen hun huis niet hebben kunnen verkopen.
Ook beleggers doen niet zo wild meer mee. Dat is niet alleen in de woningbouw, maar ook in de utiel merkbaar. Hier speelt een rol dat banken momenteel 50 procent eigen geld eisen van een belegger, waar vroeger 20 procent voldoende was. Dat heeft al geleid tot afstel van de bouw van een hotel.

Effecten

Dit alles heeft twee effecten tot gevolg. De werkvoorraad van bedrijven daalt terwijl aan de andere kant nauwelijks nieuwe projecten de orderportefeuille instromen. Daarom is het voor branche-organisaties ook gemakkelijk om te voorspellen dat de bouwproductie snel zal inzakken.
Grote angst is nu dat als de zaak eenmaal inzakt, het opstarten langer dan gewenst gaat duren. Projecten zullen worden herontwikkeld met nieuwe procedures als gevolg. Dat houdt alleen maar op. In die tussentijd hebben bedrijven dan afscheid moeten nemen van personeel. De ervaring leert dat velen dan ook uit de sector verdwijnen. Dat leidt dan weer bij een aantrekkende markt tot capaciteitsproblemen met alle gevolgen voor de prijzen van dien.
Niet voor niets roepen werkgevers en werknemers in koor om maatregelen die de verwachte gevolgen van een terugval enigszins kunnen mitigeren. Daarbij speelt uiteraard op korte termijn de overlevingsdrang van bedrijven een rol. Maatschappelijk gezien is het evenwel net zo hard nodig.

Reageer op dit artikel