nieuws

Hulde voor model K

bouwbreed Premium

Vertrouwen is een woord dat in bijna geen krantenbericht ontbreekt vandaag de dag. Misschien kunnen de banken nog iets leren van de bouwbedrijven. Daar heeft men ruime ervaring met het opnieuw opbouwen van vertrouwen, na de bouwaffaire van al weer vijf jaar geleden. Een van de maatregelen die toen zijn genomen is de invoering van model K, waarin de hoogste baas verklaart de regels in acht te hebben genomen. Geen bouwbedrijf kan er om heen.

Vertrouwen is een woord dat in bijna geen krantenbericht ontbreekt vandaag de dag. Misschien kunnen de banken nog iets leren van de bouwbedrijven. Daar heeft men ruime ervaring met het opnieuw opbouwen van vertrouwen, na de bouwaffaire van al weer vijf jaar geleden. Een van de maatregelen die toen zijn genomen is de invoering van model K, waarin de hoogste baas verklaart de regels in acht te hebben genomen. Geen bouwbedrijf kan er om heen.
In zijn Tussenbalans constateerde de Regieraad Bouw onlangs dat het de goede kant opgaat met het vertrouwen in de bouwwereld. Die constatering baseert de Regieraad op uitgebreid onderzoek onder circa 2500 vertegenwoordigers van bouwbedrijven, opdrachtgevers en andere betrokkenen. De maatregelen die partijen hebben genomen om integer handelen te bevorderen lopen uiteen: van een kwaliteitssysteem, een meldpunt voor klokkenluiders tot een gedragscode.
Maar wat de Regieraad niet noemt is model K. Terwijl dat misschien wel het belangrijkste middel is gebleken om bouwbedrijven op het juiste spoor te houden. Model K is een verplichte bijlage bij inschrijven onder het ARW 2005. Hierin verklaart de bestuurder van het inschrijvende bedrijf dat de inschrijving “niet tot stand gekomen is onder invloed van een overeenkomst, besluit of gedraging in strijd met het Nederlandse of Europese mededingingsrecht”. De verklaring is ingevoerd als reactie op de enquête naar de bouwfraude. Tijdens die enquête bleek dat veel bestuurders zich verscholen achter hun onwetendheid. Daaraan maakt model K een einde.
Deze bijlage heeft in de nog korte periode van zijn bestaan al een flinke reputatie opgebouwd. Na een aantal rechtszaken is duidelijk dat model K voor bestuurders niet te omzeilen is. Ten eerste heeft de rechter meerdere malen bevestigt dat de hoogste bestuurder die verklaring moet ondertekenen. Ook al is hij op dat moment druk bezig met orders te verwerven in een heel ander deel van de wereld, zijn handtekening is onontbeerlijk. Ten tweede is onomstotelijk komen vast te staan dat die verklaring onderdeel moet uitmaken van de inschrijving. Later inleveren is er niet bij. Sterker nog, als de handtekening ontbreekt, heeft een aanbestedende dienst geen andere keuze dan tot uitsluiting over te gaan.
Daarmee is model K krachtiger dan bijvoorbeeld de VOG, de verklaring omtrent gedrag. Ook die moet bij de stukken worden gevoegd. Tenminste, wanneer de aanbesteder dit eist. Deze verklaring wordt verstrekt door de minister van Justitie en wordt in de praktijk altijd verstrekt. Dat doet de VOG voelen als een extra administratieve last. Bovendien is een aanbestedende dienst niet verplicht om een VOG te vragen. Uitsluiting vindt dus zelden plaats
Dan zijn er nog andere uitsluitingsgronden, zoals het niet tijdig betalen van belasting, het niet afdragen van sociale lasten of het begaan van een ernstige beroepsfout. Een aanbestedende dienst mag daarnaar vragen maar verplicht is het niet.
Om uitwassen bij de aanbesteding van bouwwerken te voorkomen kan ook nog een beroep worden gedaan op de wet BIBOB. Daarmee krijgt een opdrachtgever een middel in handen om van criminele activiteiten verdachte bedrijven of personen weg te houden van een opdracht. Dat vergt echter een vrij uitvoerig onderzoek naar de antecedenten van betrokkenen. Er is dan ook tot nu toe maar spaarzaam van deze mogelijkheid gebruik gemaakt.
Er is dus alle reden om aan te nemen dat bedrijven meer geprikkeld worden tot integer gedrag door model K dan door de VOG of de wet BIBOB. Bij iedere inschrijving drukt model K de hoogste baas opnieuw met de neus op de feiten: gij zult u onthouden van verboden prijsafspraken. Mocht hij het integriteitsbeleid even uit het oog hebben verloren, dan is hier de aanleiding om zich opnieuw rekenschap te geven van het belang ervan. De Aanbestedingswet met zijn integriteitsverklaring voor aanbesteden is voorlopig van de baan. Gelukkig hebben we model K nog!

Reageer op dit artikel