nieuws

Bureau West 8 haalt Governors Island uit de vergetelheid

bouwbreed

Landschapsarchitecten van het Nederlandse bureau West 8 gaan een ‘vergeten’ eiland in de haven van New York een nieuwe identiteit geven. ”De behoefte aan groenvoorzieningen is onverzadigbaar in Manhattan.”Op een mooie vrijdagmiddag in oktober gaf burgemeester Bloomberg van New York aan de bestuurder van een Cat 330 LRD het commando voor de sloop van een tiental huizen op New York’s Governors Island. Het neerhalen van deze in 1988 gebouwde woningen was een belangrijke stap in de wedergeboorte van een eiland dat spectaculair uitzicht biedt op Manhattan, Brooklyn, het vrijheidsbeeld, de Verrazano Narrows en de haven van New York.

”Het puin van de afgebroken huizen zal in het landschap worden gerecycled”, zegt Jerry van Eyck van West 8, het Nederlands bureau voor Urban Design and Landscape Architecture. West 8 won in december 2007 met een aantal Amerikaanse partners de competitie voor de herinrichting van Governors Island. Het eiland werd jarenlang gebruikt door de Coast Guard en militairen en was daardoor gesloten voor het publiek. Sinds twee jaar kan men echter ’s zomers met een gratis veerboot in de weekenden het eiland bezoeken.
Governors Island wordt namens de stad New York bestierd door de Governors Island Preservation and Education Corporation (GIPEC). ”We willen met de transformatie er in de eerste plaats voor zorgen dat het eiland een groene bestemming wordt voor New Yorkers”, zegt Leslie Koch, de president van GIPEC. Wanneer die bezoekers massaal komen dan hoopt Koch dat ook particuliere investeerders het eiland zullen ontdekken. Eerdere plannen voor een kabelbaan naar het eiland en een casino bleken vooral luchtfietserij.

Manhattan

Governors Island beslaat 70 hectare en ligt slechts 800 meter van het zuidelijkste puntje van Manhattan. Het noordelijk deel van het eiland is een rots waarop een aantal (lege) historische monumenten staan. Het vlakke, zuidelijke deel is in 1905 kunstmatig opgeworpen met aarde en puin uit de aanleg van een nieuwe metrolijn. In het plan van West 8 komt rondom het hele eiland een 3,6 kilometer lange, met bomen omzoomde promenade voor wandelaars en fietsers. ”Deze promenade zal de twee delen bij elkaar brengen”, zegt van Eyck van West 8.
De huizen en barakken op het zuidelijke deel zullen worden afgebroken. ”We zullen het zuidelijke deel van het eiland met meer landfill ophogen zodat het ook over tweehonderd jaar nog boven de zeespiegel ligt”, aldus van Eyck.
Dit zuidelijke deel zal dan worden ‘geboetseerd’ tot een parklandschap met een zoutwater moeras, kunstmatige heuvels van maximaal 80 meter hoog en een grote open grasvlakte. Van Eyck: ”Het wordt een park dat geïnspireerd is op de ecologie en het oerlandschap rondom de natuurlijke haven van New York.”
De behoefte aan groenvoorzieningen is onverzadigbaar in Manhattan. In de zomer van 2008 trok het eiland dat alleen in de weekenden open was zo’n 125.000 bezoekers. Wanneer het sculpturale landschap van West 8 wordt gerealiseerd zal het eiland in de optiek van Van Eyck meer een trekpleister worden zoals een nationaal park. ”De bezoekers zullen vooral aangetrokken worden door de schitterende uitzichten. Door een landschap te maken met kunstmatige heuvels en veel bomen creëren we allerlei verrassende en nieuwe kaderingen van de haven, Manhattan, Brooklyn en het vrijheidsbeeld”, aldus van Eyck.
Aan plannen geen gebrek, het probleem zit hem echter in de financiering. Volgens Leslie Koch van GIPEC zal de hele transformatie van Governors Island zeker 600 miljoen dollar gaan kosten; 400 miljoen voor het park en 200 miljoen voor de infrastructuur. Koch: ”Het geld voor de designfase ligt op tafel, voor de rest hebben we geen garanties omdat het New York economisch niet bepaald voor de wind gaat.” Jerry van Eyck gaat er wel van uit dat de eerste fase van de transformatie, de aanleg van het park, in 2014 klaar zal zijn.
Koch hoopt dat Governors Island door de uitvoering van het masterplan van West 8 een nieuwe identiteit krijgt en daardoor een trekpleister zal worden voor New Yorkers en toeristen. Wanneer de bezoekers eenmaal komen, dan hoopt ze dat ook particuliere investeerders en non-profits geld willen steken in de bouw van een hotel, een museum of een universiteitscampus. Volgens de overeenkomst waarbij het eiland in 2003 werd overgedragen aan New York mogen er geen nieuwe woningen worden gebouwd.

Balkenende

Een Nederlands trekje zijn de fietsen die West 8 speciaal voor dit eiland ontwierp. Bezoekers zullen, net als op de Hoge Veluwe, gratis gebruik kunnen maken van fietsen met een frame van hout. Van Eyck: ”De fietsen zijn een deel van het meubilair van het eiland en ze zullen passen bij het overige meubilair dat West 8 gaat ontwerpen.”
Premier Balkenende maakte in september j.l. al een tochtje op Governors Island met zo’n houten fiets. De premier droeg ook een steentje bij aan de terugkeer naar het oerlandschap met het planten van een notenboom op het eiland. Toen de Nederlanders in het begin van de zeventiende eeuw Nieuw Amsterdam stichtten doopten ze het eiland voor Manhattan het Noten Eiland vanwege de vele notenbomen. n

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels