nieuws

RWS herziet geo-informatie bij asfaltbestekken

bouwbreed

De Data-ICT Dienst (DID) van Rijkswaterstaat heeft onderzoek laten doen naar de geo-informatiebehoefte bij asfaltprojecten. Daarbij is in het bijzonder aandacht besteed aan de toepassing van het product DTM-asfalt. Naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek zal Rijkswaterstaat de geo-informatie die bij asfaltprojecten in de aanbestedingsfase beschikbaar wordt gesteld, op onderdelen aanpassen.

Bij asfaltprojecten stelt RWS tijdens de aanbesteding vaak een Digitaal Terrein Model (DTM) beschikbaar. Een DTM is een driedimensionale digitale weergave van het terrein. Voor het herprofileren van wegdelen (het profiel wordt in langs- en/of dwarsrichting aangepast) en voor de reconstructie van deklagen levert de DID veelal een DTM-asfalt.
Dit type DTM kenmerkt zich door een uiterst hoge nauwkeurigheid in de NAP-hoogte en een hoge puntdichtheid. In het meetgebied (wegvak) zijn karakteristieke lijnen ingemeten, zoals wegbelijning, kantenverharding en oneffenheden (verzakkingen, spoorvorming, en dergelijke).
Het DTM-asfalt is bij Rijkswaterstaat ontwikkeld in een tijdperk waarbij nog sprake was van RAW-bestekken. Het werd gebruikt door de Regionale Dienst en door de gww-aannemer die het asfaltproject uitvoerde.
De Regionale Dienst gebruikte het product voor het maken van een raming van het asfaltbestek. De gww-aannemer gebruikte het voor het opstellen van de offerte en bij de uitvoering. Verder diende het DTM-asfalt als basis voor het bepalen van verrekenbare hoeveelheden. De bepaalde hoeveelheden werden gebruikt om de hoogte van de rekening van de aannemer te bepalen.

Innovatieve contracten

Halverwege de jaren negentig heeft Rijkswaterstaat besloten over te stappen op innovatieve contractvormen. Innovatieve Contracten moesten de functie van de RAW-bestekken overnemen. Bij innovatieve contracten wordt meer overgelaten aan de aannemer en worden de op te leveren producten functioneel gespecificeerd. Daardoor kon beter gebruik worden gemaakt van de creativiteit van de aannemer en kon Rijkswaterstaat de markt meer op hoofdlijnen aansturen.
De functie van het DTM-asfalt als basis voor het verrekenen van hoeveelheden asfalt is, door deze veranderende marktbenadering komen te vervallen.
In de huidige situatie dient de aannemer te voldoen aan functionele eisen ten aanzien van dwars- en langsvlakheid en verkanting. De toetsing hierop wordt door RWS niet uitgevoerd met behulp van een DTM-asfalt. Er wordt getoetst op onder meer dikte, verkanting en vlakheid, met eenvoudige middelen zoals een rij of een kernboring.
Na de veranderde marktbenadering heeft de DID zowel van regionale diensten als van gww-aannemers signalen ontvangen dat het product DTM-asfalt niet meer optimaal aansluit bij de informatiebehoefte. Dit uitte zich ondermeer in:
leen wisselende vraag naar het product;
lgeen duidelijk beeld van de meerwaarde van een DTM-asfalt;
lbedenkingen over de producteisen en de kwaliteit van het DTM-asfalt, met als gevolg dat het DTM soms (deels) niet gebruikt werd.

Behoefte

Om deze reden heeft de DID een onderzoek laten doen naar de geo-informatiebehoefte bij asfaltprojecten. Daartoe zijn interviews en bijeenkomsten gehouden met gww-aannemers, DTM producenten, Regionale Diensten en een aantal Landelijke Diensten van Rijkswaterstaat. Het onderzoek is uitgevoerd door Arcadis.
De kern van het vraagstuk ligt bij de verandering in de wijze van aanbesteding. Als gevolg van de beleidskeuze ‘De markt tenzij’ en de omschakeling van verrekenbare hoeveelheden bij RAW bestekken naar functioneel specificeren bij innovatieve contracten, worden risico’s verdeeld en benoemd daar waar zij ook het best beheerst kunnen worden. Bestekken, rollen en verantwoordelijkheden van de opdrachtgever en opdrachtnemer veranderen hierdoor. Dit heeft ook effect op de werkwijze en verantwoordelijkheden aangaande de informatievoorziening.
Het resultaat van het onderzoek is een werkwijze, waarbij door RWS alleen geo-informatie wordt geleverd ten behoeve van de aanbestedingsfase en niet meer voor de uitvoering door de gww-aannemer. De geleverde geo-informatie is primair bedoeld voor de gww-aannemer om in de aanbestedingsfase zijn raming voor de uitvoering op te baseren. Als gevolg hiervan kan worden volstaan met een vereenvoudigd DTM, waarbij ondermeer de hoogteprecisie is teruggebracht van 5 millimeter naar 2,5 centimeter enkele standaardafwijking.
Uit het onderzoek komt naar voren dat de geo-informatiebehoefte niet voor alle typen asfaltprojecten eenduidig is. Zo is er voor de raming bijvoorbeeld geen DTM benodigd voor projecten waar enkel sprake is van een asfaltoverlaging en/of deklaagvervanging. Een DTM is wel benodigd in geval van reconstructie en/of herprofilering. Bij herprofilering alleen op de herprofileringlocaties.

Zoab

De informatiebehoefte voert overigens verder dan enkel DTM-hoogtegegevens van het asfalt. Zo zijn gegevens benodigd van de kanten weg of, indien aanwezig, de zoab sprong. Tevens is er behoefte aan topografische gegevens uit het Digitaal Topografisch Bestand van Rijkswaterstaat. Afhankelijk van het type asfaltbestek kan aanvullend behoefte zijn aan gegevens als doorrijhoogten.
Concreet betekent dit dat Rijkswaterstaat in de aanbestedingsfase van een asfaltproject vaak alleen reeds aanwezige areaalgegevens ter beschikking stelt, welke op actualiteit zijn getoetst en indien nodig gereviseerd. Het betreft Digitaal Topografische Bestanden (DTB/KernGis) en indien van toepassing doorrijhoogten en aanvullende gegevens over de zoab sprong. Uitsluitend voor herprofileringlocaties en/of reconstructie worden aanvullend hoogtegegevens ter beschikking gesteld in de vorm van een DTM. Dit DTM kent een lagere hoogteprecisie dan het oude DTM-asfalt.
Met dank aan Advin, Fugro-Inpark, Kragten, Oranjewoud, Dura-Vermeer, KWS Infra BV, MNO Vervat en Gebr. Van der Lee, voor hun medewerking aan het onderzoek.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels