nieuws

Almere bijna rijp voor etiketje ‘echte stad’

bouwbreed

Volgens architect en stedenbouwkundige Winy Maas is het zaak van Almere een meer complete stad te maken maar moet dit gebeuren met respect voor de suburbane voorkeur van veel van de zittende bewoners.

Almere onderscheidt zich

De gemeente heeft Winy Maas, een van de oprichters van architectenbureau MVRDV, ingehuurd om mee te denken over de structuurvisie die met het oog op de schaalsprong wordt ontwikkeld. Almere houdt rekening met een groei in twintig jaar tijd tot 350.000 inwoners. Daarvoor zijn 60.000 nieuwe woningen nodig. Verder wordt gemikt op een uitbreiding van de werkgelegenheid met 100.000 arbeidsplaatsen.
Als uitgangspunt voor de genoemde structuurvisie, dient de verkenning van de richtingen waarin de stadsuitbreiding mogelijk is. Die verkenningen presenteert de gemeente volgende week donderdag. VROM-Minister Jacqueline Cramer neemt ze dan in ontvangst .

Eenzijdigheid

Maas rekent op een beweging richting Amsterdam. Want de oriëntatie op de hoofdstad blijft hoe dan ook sterk, verwacht hij. Geprobeerd wordt wel de eenzijdigheid van deze relatie te doorbreken. Dat houdt in: meer werkgelegenheid aantrekken, uitbreiding van het onderwijsaanbod en meer culturele activiteiten. Hij heeft hier een kwetsbaar punt te pakken: behalve kwantitatief zal de stad ook kwalitatief een sprong moeten maken.
“De stad is gebaat bij het aantrekken van meer bevolkingsgroepen. De samenstelling is nu nogal specifiek”, formuleert hij de concentratie van wordt aangeduid als de lagere middenklasse. Al vindt hij het ontoereikend mensen alleen aan de hand van sociaal-economische kenmerken in te delen. “Maar duidelijk is, om de stad aantrekkelijk te maken voor meer bevolkingsgroepen, moet er zowel sociaal, cultureel als economisch nog wel wat gebeuren.”
Over de schaalsprong praten veel partijen mee. Het Rijk natuurlijk, dat in Almere een uitgelezen mogelijkheid ziet om in de behoefte aan meer woningen te voorzien. Maar ook de provincie en gemeenten in de regio van de Noordvleugel doen hun zegje.
Winy Maas is samen met Henk Meijer, de directeur structuurvisie, benoemd tot leider van het ontwikkelteam Schaalsprong Almere 2030. Met de frisse blik van de buitenstaander is hij begonnen met een tocht door de stad, onder begeleiding van Henk Meijer. “Almere heeft hele aardige dingen”, is zijn eerste conclusie. “Zoals de unieke meerkernenstructuur.” Die zorgt voor keuzemogelijkheden: “Almere Hout is heel anders dan Almere Buiten.”
Dat de bestaande stad nog wel wat stedelijkheid mist, vindt hij voor de schaalsprong niet onoverkomelijk. “Het is zaak de belangen van de bestaande bewoners niet te schaden. Velen zijn juist naar Almere gekomen vanwege de groene omgeving. Je moet dus voorzichtig zijn met verdichting van de bestaande stad.”
Een gevolg kan dan zijn dat Almere er nog een uniek kenmerk bijkrijgt, namelijk een enigszins suburbaan hart en een stedelijke rand met veel hoogbouw. Dat is minder onpraktisch dan het misschien klinkt, stelt hij. “Almere is al asymmetrisch. Er wordt harder aan de stad getrokken in de richting van Amsterdam dan noord- en oostwaarts.”
De huidige ontsluiting van de stad naar Amsterdam loopt via de Hollandse Brug en de naastgelegen spoorbrug. In de toekomst komt er wellicht een verbinding bij over het IJ. Die kan ook nog een flinke stadsuitbreiding faciliteren in en/of aan het IJ.

Centrum

“Toch zal ook met de bestaande stad het een en ander moeten gebeuren. Uitbreiding van de verkeersfaciliteiten is nodig en de nutsvoorzieningen moeten worden berekend op een grotere vraag. Verder mag je verwachten dat, als Almere de vijfde stad van Nederland wordt, het centrum daarop wordt afgestemd.”
Per saldo denkt hij dat Almere aantrekkelijker wordt. Weliswaar minder suburbaan, maar completer als stad. “Daarover bestaan natuurlijk verschillende meningen want het wordt wel anders dan nu: stedelijker. Maar de meeste mensen zullen het als een vooruitgang ervaren. Er komen meer voorzieningen en de bereikbaarheid wordt beter want er komen meer en betere verbindingen. Dat zijn toch belangrijke dingen.”
Dat Almere meer een echte stad wordt, kan wat hem betreft hand in hand gaan met behoud of zelfs versterking van het eigen karakter. “Niet alles moet op elkaar gaan lijken. Almere is anders dan Amsterdam. Daarom vind ik het ook jammer dat de Bijlmer grotendeels is afgebroken. Die wijk lijkt nu meer op Almere. Zo gaat alles op elkaar lijken in Nederland.”

Bouwgrond

Een voordeel voor de ontwikkeling van Almere vindt hij dat de bouwgrond grotendeels in handen is van de overheid. Dat maakt het planproces een stuk makkelijker. “Verder bestaat er nog een sterk pioniersgevoel. Daarmee krijg je makkelijker dingen voor elkaar die anders zijn dan op het oude land.”
De leidraad voor zijn werk met het ontwikkelteam zijn de dit jaar door de gemeente opgestelde zeven principes van Almere. Ze zijn gepresenteerd onder de naam ‘Almere Principles’. Doel is een zowel economisch, sociaal als ecologisch duurzaam Almere. Maas nuanceert de milieudoelstelling alvast: “Door de ligging en opzet blijft een relatief hoog autogebruik onvermijdelijk. Maar dat zou je kunnen compenseren door meer te doen op andere terreinen.”■

Winy Maas

Met Maas (1959) heeft Almere een zwaargewicht in huis gehaald op het gebied van nieuwe steden. In verschillende landen is hij betrokken bij vergelijkbare projecten. In het Spaanse Logroño heeft MDRDV juist het groene licht gekregen voor een ecologische stadsuitbreiding. Parijs en omstreken maakt gebruik van zijn diensten voor de toekomst van ‘Grand Paris’ met zijn vele voorsteden. In China levert hij een bijdrage aan de ontwikkeling van nieuwe steden waaronder een uitbreiding voor de miljoenenstad Shenzen waar wordt geëxperimenteerd met een grote vrijheid voor particuliere opdrachtgevers.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels