nieuws

Ondergronds bouwen gebaat bij pril onderzoek

bouwbreed Premium

Vorige week ging het in Amsterdam weer mis met het uitgraven van metrostation Vijzelgracht. Toch gaat de aanleg van het miljardenproject onder de eeuwenoude stad relatief voorspoedig. Ir. Johan Galjaard vindt het daarom wrang dat juist dit best voorbereide ondergronds-bouwen-project van Nederland zo in het nieuws komt.

Negen van de tien keer is juist een slechte voorbereiding de oorzaak van problemen; problemen die voorkomen kunnen worden door een kleine extra stap in de voorbereiding. De beslissing om ondergronds te bouwen wordt vaak genomen terwijl de informatie om zo’n beslissing überhaupt te kunnen nemen, nog ontbreekt. Vervolgens glijdt het project af van technische problemen via kostenoverschrijdingen naar ‘verrassingen’ in de uitvoering. En meestal moet dan achteraf worden vastgesteld dat de keuze voor ondergronds bouwen niet zo’n heel gelukkige was. De eerste inventarisatie, kortom, was niet scherp genoeg.
Ondergronds bouwen wordt namelijk nog te vaak gezien als een puur civieltechnische opgave. Terwijl de relatie met de omgeving, procesmanagement en de integratie met de bovenbouw minstens zo belangrijk zijn. Alleen als je in een pril stadium alle aspecten op hoofdlijnen naloopt, kun je een goede beslissing nemen. Dan kun je varianten goed naast elkaar zetten, de risico’s in kaart brengen en de opdrachtgever een realistisch prijskaartje presenteren.
Zowel bij de parkeergarage van het nieuwe hoofdkantoor van de Rabobank in Utrecht als bij die van hoogbouwproject L’Hermitage in Almere is na onderzoek besloten om de garage niet ónder maar náást het gebouw te plaatsen; een financieel, technisch en logistiek veel betere oplossing. Zo’n beslissing is alleen in de voorfase te nemen als je over alle informatie beschikt om zo’n beslissing te kunnen nemen.

Samenhang

Opdrachtgevers doen er dan ook goed aan om in de voorfase meer tijd en budget uit te trekken voor onderzoek. Zo’n inspanning kost relatief heel weinig in vergelijking met de opbrengsten: een betere, weloverwogen beslissing, een veel soepeler bouwproces en een betere technische uitvoering van ondergrondse constructies. Maar vooral ook: de zekerheid dat alle aspecten in hun onderlinge samenhang zijn gewogen.
Adviseurs hebben hierin een belangrijke taak. Vaak gaan die te snel mee in de al genomen besluiten, ook als die niet de verstandigste zijn. Ingenieurs hebben de plicht om opdrachtgevers te wijzen op de risico’s, maar tegelijkertijd ook op de mogelijkheden van ondergronds bouwen. Kansen gaan nu soms verloren. Ondergrondse ruimte is weliswaar in absolute zin duurder om te maken dan bovengrondse, maar voegt heel veel waarde toe.
Adviseurs en ingenieurs moeten durven aangeven dat bijvoorbeeld een kleine drielaagse parkeergarage beter is dan een grotere eenlaagse. Een kleine extra inspanning in het begin betaalt zich in negen van de tien gevallen uiteindelijk dubbel en dwars uit. De Noord-Zuidlijn in Amsterdam laat zien dat 100 procent zekerheid niet bestaat. Maar die heb je nergens. We kunnen er wel voor zorgen dat we er heel dicht bij in de buurt komen.

Reageer op dit artikel