nieuws

Het Kasteel: project geheel in FSC-hout

bouwbreed Premium

In woongebouw Het Kasteel in Amsterdam zijn maar liefst acht verschillende houtsoorten toegepast die afkomstig zijn uit de Braziliaanse concessie van houthandelaar Precious Woods. Op die manier lukte het om het complete project in FSC-hout uit te voeren.

Of hij er rekening mee wilde houden dat op het hout voor de gevel, louro
gamela, een langere levertijd stond. Die mededeling kreeg Kees Bron van Heddes
Bouw begin 2006. Op dat moment was hij vooral bezig met het uitdenken van de
tunnelkist, de fundering en het prefab beton van wooncomplex Het Kasteel. Over
het hout tegen de gevel zou hij zich een half jaar later wel eens druk maken. En
toen belde ineens verkoper Jan Hoek van Precious Woods met een onheilstijding.
Niettemin gooide Bron niet direct de hoorn op de haak. Hij besefte dat het gele
hout tegen de gevel, deels achter geluiddempend glas in stalen kozijnen, heel
bepalend was voor de aanblik van het gebouw. Een paar telefoontjes langs zijn
vertrouwde leveranciers leerde hem dat het hout niet overal te koop was en dat
er evenmin gemakkelijk een vergelijkbaar alternatief was te vinden.

Boom

Het hout dat Bron over op zijn vroegst een jaar nodig had, groeide begin 2006
nog als boom in de Braziliaanse concessie van Precious Woods/A. van den Berg.
Het moest nog worden gekapt, gezaagd, gedroogd, geschaafd, geïmpregneerd en per
schip naar Nederland vervoerd. Bron had nog niet eens het timmerbedrijf
geselecteerd dat de gevelelementen zou prefabriceren. Maar hij besefte dat hij
geen keus had en plaatste de bestelling. Inmiddels is het door Teha allemaal in
gevelvullende elementen verwerkt die ook allemaal al zijn geplaatst. Vrijwel
alle woningen van het gebouw in de Watergraafs­meer zijn inmiddels bewoond; het
ontwerp haalde de afgelopen maanden zo’n beetje alle tijdschriften over bouw en
architectuur. Het verhaal achter het bijzondere hout kwam daarbij nauwelijks aan
bod. Want behalve de geveldelen zit er ook veel hout verwerkt in het dek boven
de parkeergarage op maaiveld dat als centraal plein fungeert voor de ontsluiting
van portieken en woningen. Ook het hout voor dat dek werd uiteindelijk geleverd
door Precious Woods. Dat ging niet zonder slag of stoot. Architect Arie van der
Neut van HVDN schreef namelijk het gebruik van maximaal twee hardhoutsoorten
voor. Maar op die manier was moeilijk aan de vereiste hoeveelheid te komen, die
ook nog eens was voorzien van het FSC-certificaat. Precious Woods maakte een
proefopstelling met maar liefst zeven houtsoorten, waarvan een aantal onbekend.
Dat zag er goed uit en werd enthousiast ontvangen. Maar minstens zo belangrijk
was het bezoek van architect en aannemer aan een vergelijkbaar dek in Rosmalen,
waar de houthandelaar uit Nieuwerbrug ook al meerdere houtsoorten in een dek had
verwerkt. De pas bekende resultaten van uitloogonderzoek van deze houtsoorten
door TNO kwam goed van pas. Onder het dek staan namelijk de auto’s van de
bewoners geparkeerd en de houtstoffen die in het regenwater oplossen, mogen niet
de lak aantasten. De zeven geselecteerde houtsoorten doorstonden die proeven
allemaal. Over het eindresultaat zijn Bron en Hoek zeer tevreden. Naar verluidt
geldt dat ook voor de architect. De afwisseling van al die houtsoorten in
verschillende tinten bruin en met verschillende tekeningen, levert een rijk
geschakeerd beeld op. Eén soort springt er uit: louro faia, dat een opvallend
gespikkeld oppervlak laat zien. Maar niemand ervaart dat als storend.
Integendeel. Op de middellange termijn vergrijst alles bovendien, verzekert
Hoek, en worden de verschillen kleiner.

Minder bekend

Persoonlijk kent Hoek geen project dat de FSC-filosofie mooier illustreert
dan Het Kasteel. “Een belangrijk aspect van bosbouw volgens FSC-criteria is dat
je niet alleen de bekende houtsoorten als merbau en meranti uit het bos haalt,
maar juist ook de minder bekende soorten. Dat is hier uitstekend gelukt. Zo’n
beetje al het hout uit onze eigen concessie in de Braziliaanse staat Amazonas is
erin terug te vinden. Een echt voorbeeldproject dat alle vooroordelen tegen FSC
logenstraft.”

Reageer op dit artikel