nieuws

Kopiëren in beton

bouwbreed Premium

Of het nu een beeld van de Heilige St. Antonius is of een adelaar met een spanwijdte van 7 meter, Johan van der Meer uit Purmerend restaureert ze of maakt er kopieën van in beton. Het origineel mag dan van zandsteen of graniet zijn, de betonnen kopieën zijn nauwelijks van het origineel te onderscheiden.

Hij startte zijn loopbaan ooit als gevelhersteller, maar in de loop der jaren heeft Van der Meer van de gelijknamige Dienstengroep zich meer en meer ontwikkeld als betonrestaurateur. Van der Meer: “Op een gegeven moment kreeg ik de vraag of ik een zandstenen voluut kon namaken in beton. Toen die opdracht lukte volgden er in rap tempo meer. Inmiddels zijn we ISO- en VCA-gecertificeerd en kunnen op grond daarvan ook opdrachten van de overheid aannemen.”
Een doorbraak was de aanpak van de dertien betonnen bruggen in het Rotterdamse Zuiderpark Oldegaarde, een project dat in de categorie bruggen en viaducten de Betonprijs 2007 in de wacht sleepte. Van der Meer: “De bruggen waren met een speciale donkere toeslag prefab gestort. Wij hebben na het stralen ter plaatse kleine oneffenheden en hoekjes die tijdens het storten en vervoer ontstaan waren hersteld. Het was daarbij de opgave om dezelfde kleur en textuur als het origineel te evenaren.”

Gevallen heilige

Een relatief nieuw specialisme van Van der Meer is het maken van complete replica’s in beton. Een grote opdracht verwierf Van der Meer met het maken van een kopie van de Heilige St. Antonius voor het voormalige St. Antonius Rustoord in Langeraar. Het monumentale pand is van onder tot boven gerestaureerd en heeft als luxe appartementengebouw een nieuwe bestemming gekregen. De terugkeer van het beeld is te danken aan Van der Meer. “Ik kreeg de opdracht de gevel van het Antoniusgebouw te restaureren. Mijn oog viel toen op een lege plek aan de voorzijde. Hier bleek tot ongeveer vijftig jaar geleden de Heilige Antonius te hebben gestaan.”
Het origineel was destijds van zijn sokkel gevallen en verkocht. Het beeld belandde uiteindelijk bij iemand in de tuin. “Weliswaar op een mooie plek met uitzicht over de Rijn, maar met mij vond de aannemer dat het beeld toch ook thuishoorde in Langeraar.”
De oude St. Antonius bleek beschadigd. Er ontbrak een arm en het kind in zijn armen had geen hoofd meer. “De eigenaren wilden het beeld niet kwijt. Ik heb daarom voorgesteld het origineel eerst te restaureren om er vervolgens een kopie van te maken.”

Perfecte kopie

Om de juiste structuur van het zandsteen naar een replica over te brengen, bracht Van der Meer eerst een laag siliconen over het gerestaureerde beeld aan. “Hieroverheen maakte ik de steunmal van polyester. Met vier lagen aan de bovenzijde en vanwege het gewicht van het beton vijf aan de onderzijde.” In verband met de plooien van het beeld bestond de mal uit twaalf delen die Van der Meer met flenzen kon koppelen. Voor de wapening maakte hij gebruik van een kooi met een lengte van 2 meter. De toegepaste betonkwaliteit was B45. “Het storten ging zonder problemen. Nadat de mal was verwijderd, hoefden we alleen nog maar de minimale flensnaden bij te werken.”
Het resultaat mocht er zijn. De siliconen binnenlaag had de poreuze huid van het origineel perfect gekopieerd. “De replica is daardoor nauwelijks van de echte te onderscheiden.”
Inmiddels staat de nieuwe Heilige St. Antonius weer op zijn sokkel met een chemisch anker vastgezet aan de voorgevel van het gebouw. De originele kijkt weer uit over de Rijn nu in gezelschap van het complete kind.
Op dit moment werkt Van der Meer Dienstengroep aan de restauratie van een betonnen adelaar. De roofvogel staat boven op de voormalige zeepziederij in Wormerveer en heeft een spanwijdte van 7 meter.
De schamele betondekking heeft de adelaar de das om gedaan. Bovendien was het 100 jaar oude beton poreus. Het binnensijpelende water kon daarom in de afgelopen decennia zonder problemen het wapeningsstaal bereiken met alle gevolgen van dien.

Reageer op dit artikel